Tot waar we kijken kunnen – Inge van der Krabben

Tot waar we kijken kunnen gaat over Janne en haar moeder Dina, in de periode dat Janne overspannen raakt en Dina kanker blijkt te hebben. Maar Inge van der Krabben begint te vertellen ‘in medias res’, dus je valt als lezer meteen in het verhaal. Dat zorgt ervoor dat ik nieuwsgierig word en 80 bladzijden achter elkaar verslind. Drie dagen later is het boek uit.

Jannes moeder is geen prater, maar ze onderneemt graag dingen en heeft altijd haar woordje klaar. Verder lezen

De vorm van geluid – Gregor Verwijmeren

Mensen maken steeds meer geluid. Tegelijkertijd lijden steeds meer mensen aan lawaai. Vaak is dat geluid van buiten, maar het kan ook iets zijn wat in je eigen oren lijkt te klinken: tinnitus, afgekort als T. Het kan een fluittoon zijn, een ruis, iets dat pulseert of zelfs hele muziekstukken. Vaak gaat T gepaard met overgevoeligheid voor geluiden: H, hyperacusis. Gregor Verwijmeren heeft zijn eigen ervaringen met deze soms helse aandoening omgezet in prachtige literatuur. De vorm van geluid is sterk autobiografisch.

Veel T-lijders hebben een beroep of hobby die met muziek te maken heeft. Gregor studeerde ooit aan het conservatorium. Daar werkt hij nu als muziekcatalogiseerder. Als de T hem overvalt, staat zijn hele leven op zijn kop. Hij kan zelfs niet meer slapen van de herrie in zijn oren. Hoe zal hij ooit nog zijn werk goed kunnen doen? En hoe moet hij verder met zijn gezin als hij de huiselijke geluiden niet meer kan verdragen? Lezen en schrijven lukt al helemaal niet meer. Verder lezen

Gapen onder water – Revka Bijl

Veda is een typische millennial. Ze heeft een studie gekozen die haar leuk leek, want het gaat erom dat je een diploma hebt en je weet toch nooit waar je terecht komt. Maar twee jaar na haar afstuderen werkt ze nog steeds bij het zalencentrum waar ze als bijbaantje begon. Om haar heen hebben mensen succes: haar huisgenoten Nina en Phebe werken zich uit de naad en als ze eens vrije tijd hebben, hangen ze uit bij hun vriendjes en maken plannen om te gaan trouwen en samen een huis te kopen.

Als Veda met haar laptop in een koffiebar zit, om sollicitatiemails te sturen en te hopen op een reactie, valt haar oog op een meisje op het trapje voor de muziekschool. Na een tijdje zit ze er nog. In een impuls loopt Veda naar haar toe. Zo maakt ze kennis met Kyra, die een jaar of twaalf is. Er ontstaat een bijzondere vriendschap. Afwisselend met het verhaal in het nu zijn er flashbacks naar toen Veda zelf de leeftijd van Kyra had. Verder lezen

De wateraap – Mariken Heitman

Nederlandse literaire debuten hebben bij mij altijd een streepje voor; ze maken me nieuwsgierig. Daarom reserveerde ik de kersverse roman De wateraap bij de bibliotheek. Dat boek begint met de dood van een vos. Elke vindt hem als ze de zomer bij Ko doorbrengt. Ko is de zus van haar oma, die wel wat hulp kan gebruiken bij het werk in haar moestuin.

Mariken Heitman schrijft compact, wat vraagt om aandachtig lezen. Het kan zomaar zijn dat ze even later op een detail terugkomt waar ik overheen gelezen had. Elke is net als de schrijver bioloog (al studeert ze nog) en er worden heel wat dieren en planten beschreven op een prachtige manier. Verder lezen

Leesreis om de wereld: Comoren

Voor mijn leesreis om de wereld ben ik altijd op zoek naar boeken uit vreemde landen. Laatst was ik in mijn nopjes met de vondst van het boek Aal onder water, dat zich afspeelt op de Afrikaanse eilandengroep de Comoren, vlak bij Madagaskar. Hierin kijkt de zeventienjarige Aal terug op haar leven, terwijl ze ronddobbert op de Indische Oceaan en zich vastklampt aan een jerrycan.

Wat meteen opvalt is dat het boek uit één enkele zin bestaat, met een heleboel komma’s. Het effect daarvan is dat ik sneller lees en dat past goed bij het verhaal. Aal beleeft immers haar laatste momenten en moet opschieten met vertellen. Verder lezen

Diepe aarde – Maria Vlaar

De Biesheuvelprijs werd dit jaar gewonnen door een schrijver waar ik nog niet eerder van had gehoord: Maria Vlaar. Zij blijkt wel bekend te zijn in het boekenvak vanwege haar werk als redacteur en journalist. Diepe aarde is haar debuut. Het is een bundel van zeventien korte verhalen. In de meeste daarvan worden herinneringen worden opgehaald aan huiselijke taferelen van gezinnen die inmiddels niet meer bestaan, doordat de leden ervan gescheiden, ouder geworden of dood zijn.

Verder lezen

Staal – Silvia Avallone

Twee zuid-Italiaanse hartsvriendinnen staan centraal in Staal. De associatie met de boeken van Elena Ferrante is snel gemaakt, maar dit debuut van Silvia Avallone was er eerder. Met haar beeldende schrijfstijl weet ze me meteen mee te slepen: ik zie de flatgebouwen aan de kust zo voor me, met spelende kinderen en flanerende pubers op het strand. Even verderop is de staalfabriek waar hun vaders werken. Het enorme terrein met ‘bunkers, bulldozers, schoorstenen, afvoerpijpen, doodlopende rails en transportbanden’ wordt op een poëtische manier beschreven, waarbij de hitte van het gesmolten staal haast voelbaar is.

Anna en Francesca wonen in dezelfde flat. Ze kennen elkaar al vanaf hun tweede. Nu zijn ze dertien jaar en onafscheidelijk. Verder lezen

Leesreis om de wereld: Burundi

Gabriel is tien jaar als zijn ouders gaan scheiden. Zijn Rwandese moeder loopt weg en zijn uit Frankrijk afkomstige vader moet nu alleen zorgen voor Gabriel en zijn zusje Ana. Maar hun vader is vaak op stap. De kok en de chauffeur houden dan een oogje in het zeil. De scheiding grijpt Gabriel aan en hij blijft hopen dat het goedkomt tussen zijn ouders. Toch heeft hij ook veel plezier: met zijn vriendjes uit de steeg haalt hij kattekwaad uit en probeert hij de verveling tijdens eindeloze zomers te verdrijven. Ze pikken mango’s uit andermans tuin, gaan zwemmen en hangen in een autowrak, sigaretten rokend en grappen makend. ’s Avonds komt de hele buurt bij elkaar in het barretje. Daar hoort Gabriel af en toe iets over de politieke situatie van Burundi.

Verder lezen

Sabina, vrouw van Hadrianus – Nynke Smits

Ik ben dol op historische romans. Die spelen zich vaak af in de Middeleeuwen of daarna, maar Sabina, vrouw van Hadrianus leefde veel langer geleden: van 85 tot 137 na Christus. Ze is wereldberoemd geworden als echtgenote van de keizer. Tegen het einde van haar leven ziet ze Hadrianus echter maar weinig. Ze heeft zich teruggetrokken in een boerderijtje op hun buitenverblijf. Haar leven komt in wat rustiger vaarwater, maar dan wordt er alarm geslagen. Fuscus, die Sabina beschouwt als haar eigen zoon, is in gevaar. Halsoverkop reist Sabina met een paar slaven af naar Rome, in de hoop hem te kunnen waarschuwen. In de week die volgt gebeurt er van alles en nog wat. Toch heeft Sabina tussendoor ook de kans om terug te kijken op haar leven.

Door te kiezen voor het perspectief van deze vrouw, bespaart Nynke Smits ons beschrijvingen van militaire en politieke zaken. Sabina heeft wel veel gereisd naar alle uithoeken van het Romeinse rijk. Verder lezen

De Maskilim – Menno Haaijman

Jaren geleden ontmoette ik Menno Haaijman. Hij zat aan een tafel met allemaal mensen die aan zijn lippen hingen. Hij vertelde vol overtuiging wat anekdotes uit zijn eigen leven. Later hoorde ik dat hij ooit alles had verkocht wat hij had en het geld weggaf, om vervolgens helemaal opnieuw te beginnen. Dit staat immers letterlijk zo in de bijbel. Toen ik hoorde dat deze intrigerende man een roman had geschreven, wilde ik die natuurlijk lezen. Tien jaar later besloot ik om het nog eens te lezen. Zou ik het weer zo geweldig vinden?

Het boek begint met een heftige scène: de chassidische jood Jacob Klein wordt verleid tot seks met een leerling. Hij belandt in de gevangenis, waar hij uit zelfverdediging een paar mannen doodt. Dertig jaar lang brengt hij door in eenzame opsluiting. Zijn enige gezelschap is een bijbel (juist, inclusief het nieuwe testament), die hij vooral bestudeert op voorspellingen over de toekomst. Klein was namelijk behalve schooldirecteur ook professor in de eschatologie: de leer der laatste dingen.

Verder lezen