Een schitterend vergeten leven: de eeuw van Frieda Belinfante

Frieda Belinfante was de eerste vrouw ter wereld die de vaste dirigent werd van een professioneel orkest. Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat ze in het verzet, terwijl ze zelf joods was. Toni Boumans merkt dan ook op aan het begin van haar biografie:

Ik wist (…) dat het boek niet meer zou moeten zijn dan een eenvoudige chronologische weerslag van de belangrijke momenten uit haar leven. Zonder ingewikkelde capriolen. Haar leven zelf voldeed.

Deze zin staat aan het einde van de proloog, die ik een beetje lastig vind. Er worden namelijk veel mensen in geïntroduceerd: auteur Toni Boumans vertelt aan Frieda’s Californische vriendin Bobbie over Frieda’s voorouders. Zij waren Sefardische joden en de muzikaliteit gaat een paar generaties terug. Gelukkig is de rest van het boek chronologisch ingedeeld. Frieda’s leven blijkt inderdaad spannend genoeg om me steeds te blijven boeien.

Verder lezen

All that is solid melts into air – Darragh McKeon

De eerste en enige roman van de Ierse theaterregisseur Darragh McKeon speelt zich af in 1986 in de Sovjetunie. Daarbij denk je misschien aan de kernramp van Tsjernobyl, die inderdaad een rol speelt. Maar het begint bij Yevgeni van negen jaar, die in Moskou woont. Hij speelt prachtig piano en wil naar het conservatorium. Als hij zijn vinger breekt, gaat hij naar zijn tante Maria, die hem naar het ziekenhuis brengt. Daar werkt haar ex Grigory als arts en die zorgt ervoor dat er gauw een röntgenfoto wordt gemaakt.

We hebben dan al drie personages en de bijbehorende perspectieven. Daarna verspringt het verhaal ook nog naar Artyom, een jongen die 10 kilometer vanaf de kerncentrale van Tsjernobyl woont. Na de ontploffing moet zijn vader ernaartoe om bomen te kappen en te begraven, want die zijn radio-actief geworden. McKeon beschrijft de ramp op een poëtische manier, wat het gek genoeg mooi maakt om te lezen.

Verder lezen

Zeeglas – Els Florijn

Ook al lees ik meestal een stuk of vijf boeken tegelijk, soms wil het maar niet vlotten met lezen. Daarom besluit ik de novelle als Zeeglas als tussendoortje te lezen. Ik schaam me wel een beetje dat ik dit cadeautje van Antoinette zo lang in de kast liet staan. Het heeft me verrast en ik heb het in één keer uitgelezen.

Julie heeft haar Franse grootmoeder al tien jaar niet gezien als ze op een dag haar rouwkaart in haar brievenbus vindt, met een uitnodiging van een notaris in Parijs. Iets zegt haar dat ze hiervoor het beste naar Frankrijk kan afreizen. Het blijkt inderdaad om een bijzondere erfenis te gaan: een appartement in het negende arrondissement, waar haar oma Esmee in 1944 vandaan is gevlucht om er nooit meer terug te keren.

Verder lezen

Pier en oceaan – Oek de Jong

Als het in een boek over Nederland in de jaren vijftig gaat, geeft dat me vaak een nostalgisch gevoel. Er komen dan beelden op van toen ik als kind bij mijn opa en oma was, die geen televisie maar wel een kolenhok, een petroleumstel en een trekbel hadden. Aan het begin van het dikke, autobiografische Pier en oceaan weet Oek de Jong de sfeer van toen meteen op te roepen, met het gerinkel van melkflessen in de straat. Maar ook het beklemmende gevoel is er direct, want Dina is zwanger geraakt terwijl ze nog niet is getrouwd met Lieuwe. Ze hebben al zeven jaar verkering en plannen om te trouwen zodra hij zijn dienstplicht heeft vervuld. En toch is het een schande dat ze nu in verwachting is. Dina voelt zich diep ongelukkig.

Het perspectief blijft nog een tijd bij Dina, totdat haar zoon Abel oud genoeg is om herinneringen te hebben. Hij is de hoofdpersoon van het boek. Maar eerst gaat het nog over Dina’s geheime liefde Elena. Hun gevoelens zijn sterk, maar Dina wil kinderen en kiest toch voor haar verloofde. Dat geworstel met emoties komt later in alle hevigheid terug in Abels tienertijd.

Abel groeit op midden in de natuur. Hij vindt het heerlijk om naar de kikkertjes te kijken in de sloot waar hij later met een polsstok overheen springt. Met opa gaat hij zeilen op de Friese meren. Als het gezin naar Zeeland verhuist, gaat Abel vaak zwemmen in de Oosterschelde. Later rijdt hij op zijn brommer door de weilanden en gaat mee varen met een vriend. De natuurbeschrijvingen blijven prachtig.

Verder lezen

Wolfskwint – Bibi Dumon Tak

Wolfskwint is gebaseerd op het leven van Steffie Mons, wier moeder het grootste deel van haar leven in een psychiatrisch ziekenhuis doorbracht. Ze werd opgenomen toen Steffie drie jaar was. Er waren wat mislukte ‘vakanties’, maar nooit meer vormden ze een gewoon gezin.

In het boek blikt de 28-jarige Steffie terug op haar leven. Haar bijbaan als pianostemmer krijgt daarbij veel aandacht. Het stemmen is fysiek zwaar werk en mensen vinden het vaak bijzonder dat een vrouw hun piano komt stemmen. Het levert mooie beschrijvingen op. Steffie vindt het fijn om hard te werken, zodat ze niet hoeft na te denken en er geen herinneringen aan vroeger bovenkomen.

Verder lezen

How to stop time – Matt Haig

Ik wilde graag nog een boek lezen van Matt Haig, want met The Humans had hij me ontroerd en laten lachen. Qua thematiek lijkt How to stop time (Het eeuwige leven) er wel op: wat doet er nu echt toe in het leven en in hoeverre laat je je ware aard zien als je wezenlijk afwijkt van andere mensen?

Tom werd geboren in 1581 en zijn kindertijd was heel gewoon, totdat zijn ontwikkeling bleef steken. Vanaf zijn puberteit verouderde hij heel langzaam. Zelf schat hij het in op één jaar veroudering per vijftien levensjaren. Omdat hij niet verouderde, werd zijn moeder beschuldigd van hekserij. Ze werd in het water gegooid om te testen of ze echt een heks was. Ze bleeft niet drijven en was dus geen heks, maar verdronk hierbij wel. Tom vluchtte. Zijn leven lang kon hij nooit ergens langer dan een jaar of acht blijven, want dan viel het op dat hij er niet ouder uit ging zien.

Verder lezen

Leesreis om de wereld: Zuid-Afrika

Ooit las ik al eens een boek uit Zuid-Afrika: De bidsprinkhaan van André Brink. Deze bekende schrijver noemt Het vogelalfabet een hoogtepunt in de Afrikaanse literatuur. Het lezen van verhalen uit een ver land en andere cultuur is altijd even wennen, omdat er wordt gerefereerd aan plaatsen en gewoontes die ik niet ken. Maar dat maakt het juist ook interessant.

Verder lezen

The humans – Matt Haig

Als wiskundeprofessor Andrew Martin na acht jaar ploeteren eindelijk een bewijs voor de Riemann-hypothese heeft gevonden, grijpen buitenaardse wezens in. Ze vervangen de hersenen van de professor door het brein van één van hen, inclusief bijzondere gaven. Deze alien krijgt de opdracht om iedereen die van het bewijs weet te doden. Als de mensheid te veel weet over priemgetallen, zouden ze verre ruimtereizen kunnen gaan maken en dat vormt een gevaar voor hun eigen planeet in een zonnestelsel dat vele lichtjaren van de aarde vandaan ligt.

Tot zover de science fiction. Dit boek gaat over mensen, zoals de titel The humans al zegt. Verder lezen

Flessenpost uit Reykjavik – Laura Broekhuysen

Bij mijn boekenclub koos iemand voor Winter-IJsland, wat ik twee jaar geleden al had gelezen. Ik besloot om het deels te herlezen, maar het is een dun boek en uiteindelijk las ik het helemaal. Wat me opviel was dat mijn leeservaring anders was dan bij de eerste keer. Ik schreef toen dat ik het afstandelijk vond, maar bij het herlezen heb ik vooral genoten van de poëtische schrijfstijl van Laura Broekhuysen, die vertelt over haar eerste jaar in IJsland. Daar woont ze erg afgelegen met haar IJslandse man en twee jonge kinderen. Bij de leeskring kon niet iedereen het boek evenveel waarderen, maar we waren het er wel over eens dat de dochter wel erg wijze uitspraken doet voor haar leeftijd.

Toevallig kreeg ik rond dezelfde tijd een berichtje van Jannie, die net het vervolg Flessenpost uit Reykjavik had gelezen. Ze maakt me nieuwsgierig: hoe zou het verder zijn gegaan met Laura en haar gezin op die afgelegen plek? Verder lezen

Twaalf keer tucht – Anna Enquist

In de bibliotheek lees ik de eerste bladzijde van Twaalf keer tucht, over een Rotterdamse arts die in mei 1940 het bombardement meemaakt. Ik ben meteen gegrepen. Ook de volgende twee verhalen spelen zich dan en daar af, maar dan hoor ik de bommen door de oren van een dierentuinmedewerker en een jonge vrouw die aan haar geliefde denkt. Anna Enquist heeft het zeer invoelend beschreven.

Ik lees korte verhalen altijd tussen romans door, want het schakelen vraagt wat extra aandacht, dus ik lees het liever niet allemaal achter elkaar. Het favoriete thema van Anna Enquist staat in een aantal verhalen centraal: muziek. Er is een mooi portret van Alma Mahler en een heel kort verhaal over de zus van Mozart. Ook beschrijft Anna haar eigen ervaringen met het instuderen van een stuk van Schumann. De bladmuziek is op de linkerbladzijde afgedrukt en de tekst op de rechter.  Verder lezen