All the birds, singing – Evie Wyld

Jake is schapenboer op een Brits eiland. De laatste tijd is er twee keer een schaap van haar ’s nachts doodgebloed. Ze weet niet hoe dat komt: is het een vos? Of zijn het de tieners uit de buurt, die haar vreemd aankijken? Ze woont al een paar jaar op het eiland, maar heeft weinig contact met anderen. In de oneven hoofdstukken lees ik over Jakes leven met de schapen. In de even hoofdstukken gaat het over haar verleden in Australië, in omgekeerd chronologische volgorde. Waar ik normaal benieuwd ben hoe het verhaal verdergaat, wil ik nu steeds weten wat hieraan vooraf gegaan is. Hoe is het zover gekomen? Waarom is Jake naar Groot-Brittannië verhuisd? Ze is waarschijnlijk gevlucht, maar waarvoor?

Verder lezen

Onder het ijs – Ellen de Bruin

Bas Fretz is nog maar 21 jaar als ze mee mag met een wetenschappelijke missie naar de Noordpool, per schip. Dat klinkt geweldig, maar de reden dat zij met deze reis meegaat is heel verdrietig: haar promotor Reinier is onverwacht overleden. Bas kon het heel goed met hem vinden en was stiekem verliefd op hem, maar nu zal ze er nooit achterkomen of hij ook van haar hield. En daar zit ze dan een maand lang op dat schip met een groep toponderzoekers, om Reiniers onderzoek voort te zetten.

Het eerste hoofdstuk grijpt me meteen aan. Iemand filosofeert over de dood, op een poëtische manier. Ellen de Bruin laat me als lezer nog even in het ongewisse waar ze heengaat. In het hoofdstuk erna is Bas op Spitsbergen en in flashbacks wordt duidelijk hoe haar band met Reinier was. Ze deden samen onderzoek naar eencellige fossieltjes. Nu moet zij alleen verdergaan, want de andere onderzoekers uit de vakgroep richten zich op blaadjes en niet op diertjes. De missie naar de Noordpool is bedoeld om onderzoek te doen naar welke fossielen daar voorkomen, om iets te kunnen zeggen over klimaatveranderingen miljoenen jaren geleden.

Verder lezen

Boek der omzwervingen – Konstantin Paustovski

In het zesde en laatste deel van zijn autobiografie reist Konstantin Paustovski naar allerlei uithoeken van de Sovjet-Unie. Het begint echter treurig, met de dood van zijn moeder en zijn zus. Nu heeft hij geen familie meer. Dat ontheemde gevoel komt verder niet meer aan bod. Het lijkt wel of mede-schrijvers zijn familie zijn geworden: journalisten die hij ontmoet op de redactie van kranten, en later mensen die hij ontmoet in een zomerhuis dat speciaal voor schrijvers is bedoeld, om aan een boek te kunnen werken. De stukken over de schrijvers vind ik echter niet zo heel interessant; die lees ik wat vluchtiger door.

Door de vele plekken waar Paustovski woont, is het boek nogal fragmentarisch van opzet. In elk hoofdstuk zit hij weer ergens anders. Een aantal keren verwijst hij naar andere boeken, die hij eerder heeft geschreven en waar ook autobiografische elementen in zitten. Verder merkt hij zelf op dat hij af en toe afdwaalt, waarbij hij excuses maakt aan de lezer. Er zijn wel weer een aantal prachtige beschrijvingen van de natuur en de lokale bevolking bij, die helemaal tot hun recht komen in de sublieme vertaling van Wim Hartog.

Toch heeft dit zesde deel veel indruk op mij gemaakt en dat komt door de hoofdstukken over Lenin en Stalin. Hiervan is een deel oorspronkelijk gecensureerd, maar ze zijn teruggevonden en in de recente heruitgave van Van Oorschot opgenomen. Verder lezen

De sprong naar het zuiden – Konstantin Paustovski

Met deel vijf nader ik het einde van Konstantin Paustovski’s autobiografie in zes delen. Toch is Paustovski pas net dertig, want het is 1923. Aan het begin van De sprong naar het zuiden is hij nog op het schip waarmee deel vier eindigde. Ze varen over de Zwarte Zee en doen de haven van Soechoem aan. Op dat moment is Abchazië in quarantaine vanwege nare besmettelijke ziektes, althans, dat beweert men. Het is dus niet de bedoeling dat mensen er van boord gaan, maar Paustovski krijgt het voor elkaar dat hij toch even een uurtje aan wal mag. Zijn koffer moet achterblijven, om ervoor te zorgen dat hij wel weer terugkomt. Gelukkig heeft hij wel geld bij zich en hij besluit om een tijdje in dat bijzondere land te vertoeven.

Voor mij was toentertijd alles vreemd in Abchasië, de bergen, de rivieren, de plantengroei, de mensen. De reusachtige bergtoppen waarvan ik de namen nog niet kende, tekenden zich het scherpst af tijdens de zonsondergang. In het licht van de ondergaande zon gloeiden hun ijzige tanden als kolen. (…)
Deze eerste, enigszins onheilspellende indruk van de bergen veranderde pas in de lente toen ik diep in Abchasië doordrong en de bergen in hun volle schoonheid met hun beukenbossen, schuimende rivieren en wildwoekerende begroeiing aanschouwde.
Ik kende niemand in Soechoem en zwierf vaak in mijn eentje in de omgeving van de stad rond. Ik durfde niet ver weg te gaan.

Verder lezen

Een heel leven – Robert Seethaler

Andreas Egger houdt van de bergen, vooral als de zon opkomt en de silhouetten van de besneeuwde toppen zichtbaar worden. Hij bracht bijna zijn hele leven door in een Oostenrijks dal, waar hij als zesjarige wees naartoe werd gebracht. Daar nam een boer hem met tegenzin op in zijn gezin. De kleine Egger kreeg regelmatig slaag en zodra hij oud genoeg was om voor zichzelf te zorgen, vertrok hij. Egger was inmiddels een beer van een vent geworden. Ondanks dat hij mank liep, was hij perfect geschikt om te werken bij de kabelbaanmaatschappij, die zo’n honderd jaar geleden bergtoppen veel makkelijker bereikbaar maakte. De aanleg ervan was zwaar en gevaarlijk werk.

Maar Egger was niet bang. Hij wist dat zijn leven aan een dunne draad hing, maar zodra hij een mast had beklommen, het rolmechanisme had geïnstalleerd en de karabijnhaak van de veiligheidslijn had bevestigd, voelde hij dat hij vanbinnen rustig werd en dat de verwarde en vertwijfelde gedachten die zijn hart als een zwarte wolk omhulden, in de berglucht geleidelijk verdwenen tot er niets meer dan pure droefheid overbleef.

Verder lezen

Leesreis door de provincies: Friesland

Op een klein boerderijtje in Friesland woont Norma met haar dieren. Op één van de eerste bladzijden van Norma’s universum worden ze geïntroduceerd:

elf paarden, ongeveer veertig katten, vier honden, een koe, vijf varkens, een paar parkieten, konijnen, kippen, vissen en eerst ook nog een leguaan, maar die is een halfjaar geleden overleden. De aantallen wisselen voortdurend, soms komen verdwaalde dieren hier aangelopen of worden afgedankte huisdieren hier afgeleverd en natuurlijk overlijden er met regelmaat lievelingen. Of het nou altijd wel zo verstandig is of niet, ik neem ze met alle liefde op, ziek of verwaarloosd, ze zijn welkom.
Stuk voor stuk zijn de dieren gered van een wisse dood of behoed voor een verwaarloosd bestaan.

Hoe kan een vrouw in haar eentje al die dieren verzorgen? En hoe is dit bijzondere huishouden ontstaan? Verder lezen

Onrustige jeugd – Konstantin Paustovski

Na een pauze van twee maanden wilde ik graag door in het tweede deel van de autobiografie van Konstantin Paustovski. In Verre jaren las ik over zijn kindertijd, die hij op weergaloze manier beschrijft. Onrustige jeugd gaat over zijn jaren als jong volwassene. Na de middelbare school gaat hij studeren, maar hij vertelt niets over colleges of studieboeken. Paustovski moet in zijn eigen levensonderhoud voorzien en gaat daarom werken als conducteur en bestuurder van de tram van Moskou, wat hilarische verhalen oplevert. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt hij aangesteld als verzorger van gewonde soldaten op de hospitaaltrein vanaf het front in Polen. Dat is fysiek maar vooral mentaal zwaar:

Dat waren de nachten waarin ik een volwassen man werd. Het eens zo blinkende klatergoud van mijn voorstellingen over de werkelijkheid verschrompelde en schilferde iedere dag wat meer af. Het drong tot mij door dat het leven hard is en voortdurend moeite vergt, wil men het zuiver houden, vrij van vuiligheid en bedrog, en het in heel zijn pracht en eenvoud kunnen zien.

Verder lezen