non-fictie

21 juni 2026

Scheppings(t)rouw – Lysanne van de Kamp-Rinzema

In mijn boekenkast ligt de roman Klimaatverdriet. De inhoud viel een beetje tegen, maar vanwege de titel blijft het boek daar. Lysanne van de Kamp-Rinzema had haar boek ook zo kunnen noemen. Ze vraagt zich af hoe je hoopvol kunt blijven in een wereld waarin grote veranderingen plaatsvinden. Als christen gelooft ze in God als Schepper van de aarde. Wat is de betekenis van het christelijk geloof in deze tijden?

Het eerste deel van Scheppings(t)rouw gaat over verdriet om de schepping, die zo lijdt onder milieuvervuiling. Mensen profiteren nog steeds van vormen van slavernij en dieren worden erbarmelijk behandeld. Het is om moedeloos van te worden. Lysanne moedigt de lezer aan om gevoelens hierover niet weg te stoppen, maar te doorleven. Het is logisch om verdrietig, boos en wanhopig te worden van hoe mensen met elkaar, andere levende wezens en de natuurlijke wereld omgaan. Die emoties komen voort uit liefde voor al wat leeft. Ik vind het allemaal erg herkenbaar en alleen al daarom is dit boek de moeite waard om te lezen.

Verder lezen
31 mei 2026

Twaalf bytes – Jeanette Winterson 

In twaalf essays beschouwt Jeanette Winterson de invloed van kunstmatige intelligentie op ons mens-zijn en onze samenleving. Ze begint bij de geschiedenis, waarbij ze allerlei beroemdheden noemt. Dat zijn niet alleen mannelijke computernerds, maar ook Mary Shelley die Frankenstein schreef en Ada Lovelace die ze typeert als de allereerste computerprogrammeur. Op papier tenminste, want Ada leefde ver voor de eerste computer werd gebouwd. Die eerste computer werd geprogrammeerd door vrouwen. Pas in de jaren tachtig keerde dat om en werd ontwikkelen van software meer door mannen gedaan, onder invloed van reclames van Apple voor de eerste thuiscomputer. Uit de geschiedenis van de industriële revolutie en andere technische ontwikkelingen kunnen we lessen trekken:

… dat een regering wetgeving moet invoeren om ervoor te zorgen dat niet alleen de enkelingen, maar ook de massa’s kunnen profiteren van innovatie.

Ze haalt er van alles bij, zoals religie en vooral feminisme. Ik vind het interessant hoe ze het allemaal met elkaar vergelijkt en verbindt. Ze legt uit hoe belangrijk het is dat we alert blijven:

Verder lezen
10 mei 2026

Miniatuurwereld: de kracht en pracht van korstmossen

Vroeger dacht ik dat die witte vlekken op de stoep kauwgom of vogelpoep waren, maar nu weet ik dat het meestal om korstmossen gaat! Net als de groene, witte, gele, zwarte, bruine of zelfs rode vlekken die je kunt tegenkomen op muren, paaltjes, bruggen en bomen. Een tijdje geleden volgde ik een minicursus over korstmossen en sindsdien zie ik ze overal waar ik loop. Pas geleden is er een prachtig boek verschenen over deze bijzondere levensvormen, geschreven en gefotografeerd door Harold Timans, Henk-Jan van der Kolk en Ron Poot.

Verder lezen
26 april 2026

De zangvogel – Mina Etemad

Mina Etemad is geboren in Iran. Toen ze zes jaar was, besloten haar ouders om met het gezin te vluchten. Ze belandden in Nederland, waar Mina opgroeide tussen twee culturen. Haar ouders hadden het druk met hun weg vinden in dit nieuwe land, zodat Mina en haar zus vaak op elkaar waren aangewezen.

Mina ging als kind en als jongere op bezoek bij haar familie in Iran. Ze beschrijft hoe oma’s huis eruitzag, hoe liefdevol haar tante was en hoe ze met haar nichtje speelde. De laatste keer dat ze er was, ging ze naar het theater. Dat doet ze in Nederland meerdere keren per week, voor haar werk als theaterrecensent voor de Volkskrant. In Iran gaat ze naar stukken die door de censuur heen zijn gekomen. Haar moedertaal spreekt ze niet zo goed als het Nederlands, maar ze kan het goed volgen. Tijdens dit bezoek neemt ze deel aan een demonstratie, wat uiteindelijk angstaanjagend wordt. Ze denkt terug aan hoe haar vader in 1979 heeft gedemonstreerd en wat hij daarmee riskeerde.

Verder lezen
18 februari 2026

Vlieg, wilde zwanen – Jung Chang

Als tiener was ik erg onder de indruk van Wilde zwanen: drie dochters van China, waarin Jung Chang de levensverhalen van haar grootmoeder, haar moeder en zichzelf had opgeschreven voor een groot publiek. Het wekte mijn fascinatie voor dat grote, verre land en het zorgde ervoor dat ik vaker literatuur uit China wilde lezen, ook al is dat niet altijd even toegankelijk. Vlieg, wilde zwanen is een soort vervolg op Wilde zwanen. Ik heb overwogen om het eerste boek te herlezen, maar begreep van andere lezers dat dat niet nodig was en dat klopt. De insteek en de sfeer zijn ook anders. Er is wat overlap, want het eerste hoofdstuk gaat over de jeugd van de schrijver in de jaren vijftig en zestig.

Verder lezen
25 januari 2026

Niet van gisteren – Anja Meulenbelt

Jaren geleden zat Anja Meulenbelt eens bij ons op de bank en pas achteraf hadden we in de gaten dat er een beroemdheid op bezoek was geweest. Ik nam me voor om eens een boek van haar te lezen en nu is dat er eindelijk van gekomen. Inmiddels is ze tachtig jaar en in Niet van gisteren kijkt ze terug op meer dan vijftig jaar activisme op allerlei vlakken. Ze mengt doorleefde inzichten met persoonlijke herinneringen. Het is geen chronologische autobiografie, maar de hoofdstukken behandelen diverse thema’s die meestal logisch in elkaar overlopen. Hier en daar zit er wat herhaling in, maar dat hindert niet. Het zorgt ervoor dat je eventueel ook alleen een paar hoofdstukken zou kunnen (her)lezen over een onderwerp dat je in het bijzonder interesseert.

Verder lezen
11 januari 2026

Wat is goed leven? – Barbara Stok

Na haar beeldroman over de onbekende filosoof Hipparchia, neemt Barbara Stok ons weer mee naar de klassieke oudheid. Deze keer is de hoofdpersoon juist één van de bekendste filosofen uit de geschiedenis: Socrates. Zelf heeft hij geen schriftelijke bronnen achtergelaten, maar zijn leerling Plato noteerde allerlei gesprekken van Socrates. Je kunt natuurlijk zelf Plato lezen, maar dit boek maakt het gedachtegoed van Socrates een stuk toegankelijker.

Als je Wat is goed leven? doorbladert, zie je naast tekeningen in de bekende stijl ook bladzijden met alleen tekst. Barbara koos hiervoor omdat gesprekken weinig tekenmateriaal opleveren en ze wilde niet een heel dik stripboek met saaie plaatjes maken. Dat was voor haar een nieuwe manier van werken en ik vind dat ze het uitstekend heeft gedaan. Hier en daar tekent ze zichzelf met een tekstballon, om nog wat meer toelichting te geven op de belevenissen van Socrates.

Verder lezen
30 november 2025

Thuis in de 17de eeuw – Sara van Dijk

In het Rijksmuseum in Amsterdam is momenteel een boeiende tentoonstelling over het dagelijkse leven in de zeventiende eeuw. Onder de titel Thuis in de 17de eeuw is ook een mooi boek verschenen. De tentoonstelling volgt losjes een dagindeling, terwijl het boek per hoofdstuk een ander thema belicht, zoals huis, lichaam, maaltijd en werk. Daarnaast zijn er nog wat korte hoofdstukken over bijzondere gebeurtenissen zoals huwelijk, geboorte en winterfeesten.

Verder lezen
2 november 2025

De zwevende wereld: de verbonden levens van Franz von Siebold en Kusumoto Oine – Annejet van der Zijl

Een tijdje geleden was ik in Japanmuseum Sieboldhuis aan het Rapenburg in Leiden. Daar keek ik mijn ogen uit naar allerlei voorwerpen uit Japan, waaronder prenten en opgezette dieren. Ooit woonde Franz von Siebold in dit pand en had hij er ook al een Japans museum. Over deze man gaat De zwevende wereld. Het is een dubbelbiografie, want het gaat ook over zijn Japanse dochter Oine.

Annejet van der Zijl is een goede verteller en toch kost het me in het begin wat moeite om dit te lezen. Misschien is dat altijd wel zo bij een biografie, want wat vertel je over de afkomst en jeugd van iemand die later opzienbarende dingen heeft gedaan? Soms is er al een verband te vinden tussen hoe iemand opgroeide en wat die later werd. Dat is hier niet het geval. Franz von Siebold was niet de briljantste geneeskundestudent; hij is zelfs nooit officieel afgestudeerd. Het was puur toeval dat deze Duitser door de Nederlandse regering als arts naar Japan werd gestuurd.

Verder lezen
14 september 2025

De Bible Belt – Jonah Falke

Wanneer hij een journalist van het Reformatorisch Dagblad ontmoet, raakt Jonah Falke geïntrigeerd door de reformatorische wereld. Hij besluit om op onderzoek uit te gaan, niet gehinderd door enige voorkennis. Zelf is hij atheïstisch opgevoed en hij noemt zichzelf agnost (dus hij weet niet of God bestaat of niet). Via de RD-journalist komt Jonah in contact met diverse refo’s, waaronder dominees en politici. Hij gaat naar kerkdiensten en bezoekt de reformatorische hogeschool De Driestar.

Jonah probeert zich aan te passen door bijvoorbeeld een zwart pak aan te trekken, maar hij valt overal toch meteen op. Dat komt ook doordat er veel varianten refo’s zijn, van hersteld hervormd tot oud-gereformeerd. De kerkgangers staren naar hem, maar ze gaan zelden met hem in gesprek. Na de kerkdienst praat hij hoogstens met de dominee. Dat zijn interessante gesprekken.

Verder lezen