Scheppings(t)rouw – Lysanne van de Kamp-Rinzema

In mijn boekenkast ligt de roman Klimaatverdriet. De inhoud viel een beetje tegen, maar vanwege de titel blijft het boek daar. Lysanne van de Kamp-Rinzema had haar boek ook zo kunnen noemen. Ze vraagt zich af hoe je hoopvol kunt blijven in een wereld waarin grote veranderingen plaatsvinden. Als christen gelooft ze in God als Schepper van de aarde. Wat is de betekenis van het christelijk geloof in deze tijden?

Het eerste deel van Scheppings(t)rouw gaat over verdriet om de schepping, die zo lijdt onder milieuvervuiling. Mensen profiteren nog steeds van vormen van slavernij en dieren worden erbarmelijk behandeld. Het is om moedeloos van te worden. Lysanne moedigt de lezer aan om gevoelens hierover niet weg te stoppen, maar te doorleven. Het is logisch om verdrietig, boos en wanhopig te worden van hoe mensen met elkaar, andere levende wezens en de natuurlijke wereld omgaan. Die emoties komen voort uit liefde voor al wat leeft. Ik vind het allemaal erg herkenbaar en alleen al daarom is dit boek de moeite waard om te lezen.

Verder lezen

Winterwater – Lex Paleaux

De meeste hoofdstukken van Winterwater zijn kort en beschrijven een enkele scène uit de jeugd van Lex Paleaux. Hij groeide op in een christelijk gezin in Friesland. Ik vind het knap hoe hij heeft kunnen terughalen hoe het voelde om een kind te zijn, met eigen gedachten, maar onderdeel van het gezin waarin hij zich meestal niet thuis voelde.

Waarschijnlijk zijn dit de gebeurtenissen die het meest indruk op hem hebben gemaakt. Soms weegt hij af of hij iets zal doen dat niet mag, maar vaker overkomt het hem. Zo rookt hij op zevenjarige leeftijd zijn eerste sigaret, gestolen van zijn moeder, samen met zijn broer. Hij zakt door het ijs van de vijver en zijn opa trekt hem eruit. Hij laat een pepermuntje vallen in de kerk, dat rolt weg en hij duikt er achteraan. Zijn ouders worden boos. Blijkbaar is het een nogal stijve bedoening.

Verder lezen

Maria’s kerstverhaal – Mathilde Stein & Sophie Pluim

Het is weer bijna kerst en christenen vieren dan de geboorte van Jezus. Het oude verhaal is al in veel gedaantes voorbijgekomen en ik heb het talloze keren gehoord en gelezen. Toch is het Mathilde Stein gelukt om me te ontroeren met een nieuwe versie vanuit het perspectief van Maria, die een tiener was toen de engel bij haar kwam.

Verder lezen

De Bible Belt – Jonah Falke

Wanneer hij een journalist van het Reformatorisch Dagblad ontmoet, raakt Jonah Falke geïntrigeerd door de reformatorische wereld. Hij besluit om op onderzoek uit te gaan, niet gehinderd door enige voorkennis. Zelf is hij atheïstisch opgevoed en hij noemt zichzelf agnost (dus hij weet niet of God bestaat of niet). Via de RD-journalist komt Jonah in contact met diverse refo’s, waaronder dominees en politici. Hij gaat naar kerkdiensten en bezoekt de reformatorische hogeschool De Driestar.

Jonah probeert zich aan te passen door bijvoorbeeld een zwart pak aan te trekken, maar hij valt overal toch meteen op. Dat komt ook doordat er veel varianten refo’s zijn, van hersteld hervormd tot oud-gereformeerd. De kerkgangers staren naar hem, maar ze gaan zelden met hem in gesprek. Na de kerkdienst praat hij hoogstens met de dominee. Dat zijn interessante gesprekken.

Verder lezen

Hoop – Paus Franciscus

Een paar maanden geleden overleed paus Franciscus, hoofd van de Rooms-katholieke kerk. Ik had bewondering voor hoe hij zich bezighield met zowel kerkelijke als wereldse zaken. Hij bemiddelde bij conflicten tussen landen. En hij probeerde om de kerk vooruit te helpen door uitspraken die je niet altijd zou verwachten van een hoge geestelijke. Hiermee zocht hij de nuance en de rand, ook bij gevoelige onderwerpen. Het leek mij daarom interessant om zijn autobiografie te lezen, waarover Bettina eerder al blogde.

In Hoop vertelt Jorge Bergoglio over zijn eigen leven, de vele mensen die hij ontmoette, zijn opleidingen en zijn pausschap. Het begint dus met zijn voorouders: zijn opa en oma met hun zoon Mario die in 1929 de boot namen vanuit Italië naar Argentinië, om daar een nieuwe leven te beginnen. Mario trouwde en kreeg vijf kinderen, waarvan Jorge de oudste was. Ze waren niet rijk en hadden het niet gemakkelijk, maar het was een liefdevolle jeugd. Jorge raakte bevriend met kinderen uit de kerk, maar hij had ook joodse en islamitische vriendjes. Dat inspireerde hem om later ook te zoeken naar wat de verschillende religies verbindt. Zo merkt hij op dat Maria, de moeder van Jezus, zowel in het christendom als in de islam een grote rol speelt.

Verder lezen

Ruitjesblues – Jan Beuving

Liedjes zijn meestal niet mijn favoriete onderdeel van cabaret. Maar na de briljante voorstelling Restante van Jan Beuving, wilde ik de tekst van een bepaald lied nog eens teruglezen. Dat kon toen niet, maar nu wel. Want in Ruitjesblues heeft hij al zijn liedteksten tot nu toe gebundeld, van zes theatervoorstellingen plus een aantal losse liederen. De titel is al tekenend voor het taalgevoel van Jan, die steevast een overhemd met ruitjes draagt, als ode aan de wiskunde. Hij studeerde immers ooit wiskunde, net als ik.

Het lied dat ik graag wilde teruglezen begint met ‘God, vergeef mij dit gebed’. Het komt uit Jans meest recente voorstelling Restante, waarmee dit boek begint. Hij vertelde daarin voor het eerst over zijn christelijke achtergrond. Ik herkende me erg in hoe hij omgaat met het geloof dat hij van zijn ouders heeft meegekregen. Verder ging het ook over zijn vaste onderwerpen amateurvoetbal en wiskunde, met een ode aan de staartdeling. Achter elk van de liederen staat een toelichting over de aanleiding. Maar ik lees liever eerst de toelichting en dan het lied zelf.

Verder lezen

De kruisdraagster – Lydia Schwarz

In het jaar 2121 studeert Anna Tanner aan het Humanium. Ze heeft gekozen voor de Apollonische leerweg, waarin ze het eerste niveau Orde heeft gehaald. Het volgende onderdeel is Zelfbeheersing en het einddoel is het zevende niveau: Verlichting. De sfeer doet futuristisch aan, maar de technische snufjes blijven beperkt tot een internetbril en het openen van een deur via een vingerafdruk. Anna leeft in relatieve armoede. Het voedsel dat centraal verstrekt wordt is voldoende, maar nieuwe kleren zitten er niet in. Toch heeft zij het nog goed in vergelijking met mensen die niet tot de Apolloniërs of Dionysiërs zijn toegetreden, want die leven als buitenstaanders. Zij worden niet door de staat onderhouden en zijn afhankelijk van giften.

Verder lezen

Het geloof van mijn vader – Corien van Zweden

Wat erf je van je ouders en van hun ouders? Bepaalde eigenschappen, denkbeelden die ze je hebben meegegeven, en voorwerpen na hun overlijden. Corien van Zweden erfde de dagboeken van haar vader. Hij drukte haar op het hart dat ze ermee mocht doen wat ze wilde, wetend dat zijn dochter net als hij journalist was geworden. Tien jaar na zijn overlijden begint ze erin te lezen. En dan duurt het nog een paar jaar, maar nu ligt dit boek er. In Het geloof van mijn vader beschouwt Corien de levens van haar vader en haar opa, en welke invloed zij hebben gehad op haar eigen levenspad.

Kees van Zweden, de vader van Corien, was tien jaar toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Hij maakte mee dat zijn woonplaats Den Helder werd gebombardeerd. In 1943 werd zijn vader Jaap gearresteerd, nadat hij was betrapt op het luisteren naar de Engelse radio. Het gezin Van Zweden zat met vijf kinderen aan tafel toen er werd aangebeld. Kees liep naar de deur en twee politie-agenten kwamen binnen. Ze kenden hen wel van gezicht en naam. De agenten kwamen Jaap arresteren, waarop hij ze verzocht om even te wachten, zodat hij de maaltijd met zijn gezin kon afronden. Niemand kon meer een hap door de keel krijgen, behalve Jaap, die rustig zijn bord leegat. Vervolgens pakte hij de bijbel, las een psalm en sprak een gebed uit waarin elk van de gezinsleden werd genoemd. Toen was hij klaar om te gaan.

Verder lezen

Suster Bertken – Frans Willem Verbaas

Tussen 1457 en 1514 woonde Suster Bertken in een kluis bij de Buurkerk in Utrecht, waar nu museum Speelklok gevestigd is. Berta liet zich inmetselen om zich helemaal te kunnen richten op het gebed. Ze hield daarbij de kloostergetijden aan en volgde van achter een traliewerk de vieringen in de kerk.

Frans Willem Verbaas heeft zich helemaal ingeleefd in hoe het leven van Suster Bertken eruit moet hebben gezien, resulterend in deze roman. Achterin schrijft hij kort iets over de bronnen waaruit hij geput heeft. Veel is er niet bekend, maar met wat fantasie kom je een eind. Zo moet het steenkoud geweest zijn tijdens strenge winters.

Suster Bertken draagt geen schoenen of sokken, maar slechts een geitenharen habijt (kriebels!) en een sluier. Ze gebruikt geen vlees of zuivel en geen bier. De vrouw van de koster kookt bonen en kool voor haar en brengt brood en fruit. Als ze 84 jaar is, wordt de Buurkerk verbouwt en de kluis zal worden verplaatst. Dat ziet de zuster niet zitten. Aan de hand hiervan wordt een spannende verhaallijn ingezet, die wordt afgewisseld met de geschiedenis van Berta’s jonge jaren.

Verder lezen

Het unieke memorieboek van Maria van Nesse (1588-1650)

In 2019 werd in een Belgisch archief een bijzonder schrift gevonden, vol met aantekeningen van de Alkmaarse Maria van Nesse. Ze noteerde voornamelijk haar uitgaven, maar ook recepten, schoonmaaktips en grote gebeurtenissen uit haar leven: alles wat ze maar wilde onthouden. Onderzoekers Judith Noorman en Robbert Jan van der Maal stortten zich op dit bijzondere memorieboek. Ze hebben hun eerste bevindingen opgeschreven in dit boek, met als ondertitel nieuwe perspectieven op huishoudelijke consumptie. Het is dus een serieus wetenschappelijk werk, maar voor de geïnteresseerde leek is het ook prima te lezen.

Verder lezen