Sabina, vrouw van Hadrianus – Nynke Smits

Ik ben dol op historische romans. Die spelen zich vaak af in de Middeleeuwen of daarna, maar Sabina, vrouw van Hadrianus leefde veel langer geleden: van 85 tot 137 na Christus. Ze is wereldberoemd geworden als echtgenote van de keizer. Tegen het einde van haar leven ziet ze Hadrianus echter maar weinig. Ze heeft zich teruggetrokken in een boerderijtje op hun buitenverblijf. Haar leven komt in wat rustiger vaarwater, maar dan wordt er alarm geslagen. Fuscus, die Sabina beschouwt als haar eigen zoon, is in gevaar. Halsoverkop reist Sabina met een paar slaven af naar Rome, in de hoop hem te kunnen waarschuwen. In de week die volgt gebeurt er van alles en nog wat. Toch heeft Sabina tussendoor ook de kans om terug te kijken op haar leven.

Door te kiezen voor het perspectief van deze vrouw, bespaart Nynke Smits ons beschrijvingen van militaire en politieke zaken. Sabina heeft wel veel gereisd naar alle uithoeken van het Romeinse rijk. Verder lezen

Leesreis door de provincies: Zuid-Holland

Dubio is een dubbelroman. Tweederde van het boek speelt zich af aan het begin van de elfde eeuw en daarna verspringt het verhaal naar onze tijd. Het begint in 1014, als Flardinga (juist, Vlaardingen) al een levendige plaats is waar veel schepen voorbijkomen. De handel is de reden dat mensen toch in die moerassige omgeving gaan wonen. Bernulf woont met zijn ouders en nog een paar familieleden in hun herberg. Hij is een tiener die het liefst met een bootje het veengebied in gaat, om te jagen samen met zijn hond en roofvogels. Op een dag treft hij een zwaargewond meisje aan en hij neemt haar mee naar huis. Daar wordt ze liefdevol verzorgd door Bernulfs moeder, die altijd al een dochter had willen hebben. Het meisje knapt langzaam op, maar praten lukt haar niet. Ze kan ook niet duidelijk maken waar ze vandaan kwam. Het enige wat ze nog weet is dat ze Germaine heet.

Verder lezen

The underground railroad – Colson Whitehead

Ik zie op tegen dit boek over slavernij in Amerika, maar het staat op de agenda van de leesgroep. Gelukkig zijn er een paar twitteraars die me laten weten dat ze het erg goed vonden. Verder twijfel ik over de keus tussen Nederlands en Engels. Ik leen het Nederlandse e-book De ondergrondse spoorweg van de bibliotheek, om te kijken hoe de vertaling is.

Cora woont op een katoenplantage in Georgia, samen met een heleboel andere Afrikaanse slaven. Caesar stelt voor om samen met hem te ontsnappen. Dat is een riskante onderneming, ook al heeft Caesar het goed voorbereid. De laatste die het lukte om te ontsnappen en niet gepakt en gemarteld te worden, was Cora’s moeder. Zij was net als Cora geboren op de plantage. Haar oma was per schip uit Afrika gekomen en haar verhaal doet me terugdenken aan het begin van Homegoing, wat ik een prachtig boek vond.

Verder lezen

Boek der omzwervingen – Konstantin Paustovski

In het zesde en laatste deel van zijn autobiografie reist Konstantin Paustovski naar allerlei uithoeken van de Sovjet-Unie. Het begint echter treurig, met de dood van zijn moeder en zijn zus. Nu heeft hij geen familie meer. Dat ontheemde gevoel komt verder niet meer aan bod. Het lijkt wel of mede-schrijvers zijn familie zijn geworden: journalisten die hij ontmoet op de redactie van kranten, en later mensen die hij ontmoet in een zomerhuis dat speciaal voor schrijvers is bedoeld, om aan een boek te kunnen werken. De stukken over de schrijvers vind ik echter niet zo heel interessant; die lees ik wat vluchtiger door.

Door de vele plekken waar Paustovski woont, is het boek nogal fragmentarisch van opzet. In elk hoofdstuk zit hij weer ergens anders. Een aantal keren verwijst hij naar andere boeken, die hij eerder heeft geschreven en waar ook autobiografische elementen in zitten. Verder merkt hij zelf op dat hij af en toe afdwaalt, waarbij hij excuses maakt aan de lezer. Er zijn wel weer een aantal prachtige beschrijvingen van de natuur en de lokale bevolking bij, die helemaal tot hun recht komen in de sublieme vertaling van Wim Hartog.

Toch heeft dit zesde deel veel indruk op mij gemaakt en dat komt door de hoofdstukken over Lenin en Stalin. Hiervan is een deel oorspronkelijk gecensureerd, maar ze zijn teruggevonden en in de recente heruitgave van Van Oorschot opgenomen. Verder lezen

De tijd van de grote verwachtingen – Konstantin Paustovski

Het vierde deel van Konstantin Paustovski’s autobiografie speelt zich bijna helemaal af in Odessa rond 1920. De stad is geblokkeerd en de mensen kunnen geen kant op. Ze lijden honger en kou. Maar terugkijkend weet Paustovski vooral de mooie momenten te herinneren.

De tijd heeft van vroegere zorgen en noden reeds lang de scherpe kantjes afgeslepen. Het geheugen keert er slechts met tegenzin naar terug en geeft de voorkeur aan de gelukkige herinneringen van het verleden met zijn schaarse vrolijke momenten, die in de loop van de jaren hun volle omvang en betekenis hebben gekregen. Tyfus noch honger, ons ijzige kamertje noch de totale onzekerheid over de dag van morgen heeft ons geloof in een gelukkig lot voor ons volk kapot kunnen maken.

Verder lezen

Begin van een onbekend tijdperk – Konstantin Paustovski

Vorig jaar las ik het prachtige eerste deel over de jeugd van Konstantin Paustovski en het indrukwekkende tweede deel over zijn studententijd (waarin amper wordt gestudeerd). Het derde deel van zijn autobiografie is getiteld Begin van een onbekend tijdperk en speelt zich af in 1917, tijdens de Russische revolutie. De mensen leven in enorme onzekerheid over de meest basale dingen: waar haal ik vandaag eten vandaan en hoe veilig is de plek waar ik nu woon? Paustovski vertrekt op een gegeven moment van Moskou naar de Oekraïne, waar zijn zus en moeder al naartoe zijn gevlucht. Zijn reizen leveren ongelooflijke verhalen op, bijvoorbeeld hoe het was in een goederentrein die in 18 dagen van Kiev naar Odessa reed. Ik heb even opgezocht hoe lang dat is: amper 500 kilometer. Maar in oorlogstijd mag je al blij zijn als je zo’n rit overleeft. Paustovski lijkt het geen probleem te vinden om steeds te verhuizen, maar er is een grens: hij gaat niet buiten Rusland. Hij houdt van zijn enorme, uitgestrekte land, al is het er zo zwaar en gebeuren er absurde dingen. Als het fictie was, zou het ongeloofwaardig zijn, zo vaak ontloopt hij de dood op het nippertje.

Verder lezen