Salam Europa! – Kader Abdolah

Rond 1880 maakte de sjah van Perzië een rondreis door Europa: via Rusland naar Duitsland, België, Nederland en Engeland naar Parijs en daarna weer naar huis. Hij hield onderweg een dagboek bij, wat één van de inspiratiebronnen was voor Salam Europa!

De sjah moet zich gedragen als een koning en hij praat in koninklijk meervoud over zichzelf. Hij heeft talloze bedienden en eindeloos veel bagage bij zich. Dat wordt onderweg steeds erger, want overal worden souvenirs gekocht. Als iemand in het gezelschap iets doet wat de sjah niet zint, wordt er gezorgd dat diegene ziek wordt of zelfs komt te overlijden.

De sjah is geen sympathiek personage. Ook in eigen land treedt hij zonder pardon op. Toch is het niet vervelend om met hem mee te reizen. Hij is nieuwsgierig en vindt het heerlijk om af en toe zelf door een stad te wandelen en mensen te ontmoeten, naast alle georganiseerde afspraken. Hij bezoekt fabrieken om de nieuwste uitvindingen te zien en gaat naar concerten. Het is geweldig om te lezen wie hij allemaal tegenkomt: de tsaar van Rusland, minister-president Otto von Bismarck, de koning van België en koningin Victoria van Engeland, die een uitgebreid betoog houdt over het belang van wc’s voor iedereen. Sommige hoge piefen vertrouwen de sjah hun diepste geheimen toe.

Verder lezen

Kraaien in het paradijs – Ellen de Bruin

Binnen amper drie dagen heb ik Kraaien in het paradijs uitgelezen, maar ik ben er nog niet klaar mee. Ik begin weer bij de eerste bladzijde, waarop binnen een paar zinnen de onheilspellende sfeer voelbaar is. De puzzelstukjes die Ellen de Bruin één voor één aanreikte, in precies het juiste tempo, zijn al op hun plek gevallen. Nu ik niet meer hoef te puzzelen, kan ik nog meer genieten van de prachtige beschrijvingen en ik ontdek nog allerlei toffe details.

Lipa woont op een klein eiland. Ze droomt ervan om te ontsnappen. Het paradijselijke is er allang vanaf: alle landdieren zijn uitgestorven en er zijn nog maar twintig soorten planten. De vijf overgebleven eilanders houden zich in leven met drie soorten groenten, gekookte bladeren, vissen en zeeslakken. Toeristen komen er al jaren niet meer. Maar gisteren is er een vreemdeling met de veerboot meegekomen en Lipa ziet haar kans schoon. Ze moet hem overtuigen om haar mee te nemen.

Verder lezen

Let op mijn woorden – Griet Op de Beeck

Meteen op de eerste bladzijde van Let op mijn woorden signaleer ik de eerste rake zinnen, als Lise haar vader observeert die net als zij niet kan slapen:

Ze vroeg zich af waarom hij de lamp niet had aangestoken. Waarom hij naar buiten keek terwijl er niks te zien viel. Of hij nadacht over iets moois of iets vervelends, over iets wat verschoof of iets wat bleef. Of hij nog droomde en waarvan dan. Hoe hij vroeger was geweest.

Zo’n opsomming gebruikt Griet Op de Beeck wel vaker, maar niet te vaak. Ook de thematiek is niet nieuw: het gaat weer over een disfunctioneel gezin. Lise is vijftien en balanceert tussen haar ouders, probeert de boel bij elkaar te houden als haar vader weer eens een dronken bui heeft. Of als haar moeder aandacht wil omdat ze zichzelf zielig of juist geweldig vindt. Lises broertje David vlucht zo vaak hij kan naar vriendjes, terwijl Lise zich verantwoordelijk voelt. Ze moet haar familie ook wel koesteren, want de twee vriendinnen die ze had hebben de vriendschap onlangs verbroken.

Verder lezen

Ik ga leven – Lale Gül

Verhalen over mensen die in een religieuze gemeenschap leven hebben me altijd geboeid. In Nederland zijn er talloze schrijvers die hebben verteld over hun christelijke opvoeding, maar over moslims is nog maar weinig geschreven. Daarom stond Ik ga leven al een tijd op mijn verlanglijstje. Lale Gül heeft haar debuut gebaseerd op haar eigen jeugd in een orthodox-islamitisch Turks gezin. Toen ze veel aandacht kreeg vanwege bedreigingen, kon ik mijn nieuwsgierigheid niet langer bedwingen en kocht het boek.

Het kan haar allemaal aan haar anus oxideren.

Het eerste wat opvalt is de wonderlijke schrijfstijl. Lale gebruikt veel moeilijke woorden en breit regelmatig ellenlange zinnen, om even later grof taalgebruik te bezigen. Ik vraag me af of ik hier wel doorheen ga komen, maar het went wel en ik vind haar observaties interessant. Gelukkig schrijft ze niet continu zo ingewikkeld. Ik vermoed dat de redacteur het wel zwaar heeft gehad hiermee. Verderop in het boek is hier en daar nog een fout voorzetsel blijven staan.

Verder lezen

Regieaanwijzingen voor de liefde – Franca Treur

Regieaanwijzingen voor de liefde is een bundeling van vijftig stukjes die eerder als feuilleton zijn verschenen in dagblad Trouw. Samen vormen ze het verhaal van Loek en Hanna. Ze zijn al een tijdje een stel en nu gaan ze ook samen werken aan een filmscenario. Loek heeft zijn baan ervoor opgezegd. Nu hij de veertig nadert, maakt hij de balans op:

wat heeft mijn leven tot nu toe betekend, en wat kan het nog betekenen in de tijd die mij rest?

Verder lezen

De sjamaan en ik – Willemijn Dicke

Willemijn Dicke heeft een glansrijke universitaire carrière en een fijn gezin met man en twee kinderen. Toch knaagt er iets. Ze loopt tegen de veertig en heeft niet meer zo veel plezier in haar werk als eerder. Ze vindt zichzelf niet zo’n leuke moeder. Steeds vaker drinkt ze te veel alcohol om zich te verdoven. Ze besluit dat het anders moet, want ze wil haar enthousiasme en levensvreugde terug.

Sommige mensen zoeken de zin van het leven in religie of spiritualiteit. Dat is voor Willemijn geen optie. Ze is overtuigd atheïst. Religie is iets om grappen over te maken met vrienden, dat neem je toch niet serieus. Zenmeditatie is afkomstig uit het Boeddhisme, maar je kunt het ook puur psychologisch benaderen. Daarom geeft Willemijn zich op voor een meditatiecursus. Dit is echter pas het begin van haar zoektocht.

Verder lezen

Hars – Ane Riel

Liv woont met haar ouders op een klein eiland, dat via een smalle verbinding aan een groter eiland vastzit. Ze gaat niet naar school, maar leert van haar vader allerlei handige dingen, zoals werken met een mes en van alles over het bos naast hun huis. Maar zo idyllisch begint Hars niet. Op de eerste bladzijde vertelt Liv dat haar vader haar oma om het leven heeft gebracht. En dat hij zoveel spullen verzamelde dat ze amper meer door het huis konden lopen. En dat haar moeder zo dik was dat ze de slaapkamer niet meer uit kon. Maar Ane Riel geeft niet meteen alles weg. Ze vertelt precies genoeg om je razend nieuwsgierig te maken naar dit verhaal. Verder lezen

Het beste wat we hebben – Griet Op de Beeck

Sinds Vele hemels boven de zevende wil ik alles van Griet Op de Beeck lezen, ook al loop ik meestal een boek of twee achter. Het beste wat we hebben is uit 2017, maar alle acht exemplaren van de bibliotheek zijn uitgeleend en na mij heeft een volgende lezer het alweer gereserveerd. Ik denk dat veel mensen zich herkennen in haar psychologische verhalen.

Lucas is rechter en is in een opwelling weggelopen uit een rechtszaak. Nu staat hij op een hoge brug, waar af en toe iemand vanaf springt. Verder lezen

Herfst – Ali Smith

Herfst begint met een soort droom waarin Daniel denkt dat hij dood is gegaan. In het volgende hoofdstuk wisselt het perspectief naar Elisabeth, 32 jaar, kunsthistorica. Zo wazig als het eerste hoofdstuk is, zo concreet is het tweede: Elisabeth heeft een nieuw paspoort nodig en loopt bij het aanvragen daarvan tegen allerlei bureaucratisch gedoe aan. De twee hoofdpersonen schelen zeventig jaar in leeftijd. Ze raakten bevriend toen Elisabeth met haar moeder naast Daniel woonde. Ondanks de bezwaren van Elisabeths moeder gaan ze samen wandelen. Hun gesprekken zijn altijd filosofisch en ze gaan vaak over kunst. Er zijn ontroerende stukjes bij, maar ook veel waar ik helemaal niks mee kan. Ik lees toch door, want dit boek kreeg 10 stemmen in mijn poll (evenveel als Hex).

Verder lezen

Tussendoortjes van Franca Treur en Paulien Cornelisse

Tussen de romans door vind ik het fijn om korte verhaaltjes of columns te lezen. Franca Treur schrijft stukjes voor nrc.next, die voor de tweede keer gebundeld zijn: na X&Y kwam vorig jaar Slapend rijk & andere verhalen uit. Het lezen van zo’n kort stukje voelt alsof je heel even meekijkt in het leven van een ander, net zoals je soms in de trein of op een terras flarden van een gesprek hoort. Verder lezen