familie

26 april 2026

De zangvogel – Mina Etemad

Mina Etemad is geboren in Iran. Toen ze zes jaar was, besloten haar ouders om met het gezin te vluchten. Ze belandden in Nederland, waar Mina opgroeide tussen twee culturen. Haar ouders hadden het druk met hun weg vinden in dit nieuwe land, zodat Mina en haar zus vaak op elkaar waren aangewezen.

Mina ging als kind en als jongere op bezoek bij haar familie in Iran. Ze beschrijft hoe oma’s huis eruitzag, hoe liefdevol haar tante was en hoe ze met haar nichtje speelde. De laatste keer dat ze er was, ging ze naar het theater. Dat doet ze in Nederland meerdere keren per week, voor haar werk als theaterrecensent voor de Volkskrant. In Iran gaat ze naar stukken die door de censuur heen zijn gekomen. Haar moedertaal spreekt ze niet zo goed als het Nederlands, maar ze kan het goed volgen. Tijdens dit bezoek neemt ze deel aan een demonstratie, wat uiteindelijk angstaanjagend wordt. Ze denkt terug aan hoe haar vader in 1979 heeft gedemonstreerd en wat hij daarmee riskeerde.

Verder lezen
12 april 2026

Leesreis om de wereld: Oman

Celestial bodies (niet in het Nederlands vertaald) gaat over het leven in een dorp in Oman. Het regent er af en toe, maar de woestijn waar bedoeïnen wonen is in de buurt. Centraal staat de familie van Azzan en Salima, die drie dochters hebben. Hun twee zonen zijn allebei als kind overleden. De oudste dochter, Mayya, is getrouwd met Abdallah. Het wisselende perspectief ligt het vaakste bij hem. De rode draad gaat over de geboorte van Mayya’s eerste kind en het huwelijk van haar zusje Asma. Daarnaast zijn er vele terugblikken en vooruitblikken, waardoor het boek tientallen jaren bestrijkt. De tijdssprongen maken het soms behoorlijk verwarrend, maar de sfeer spreekt me aan en door de korte hoofdstukken leest het toch vlot.

Jokha Alharthi deed promotie-onderzoek aan de universiteit van Edinburgh, maar schrijft haar romans in haar moedertaal. Ze is de eerste Arabische auteur die de international Booker Prize won, met de vertaling van Marilyn Booth naar het Engels. Ik vraag me af of de schrijver een internationaal publiek voor ogen had met dit boek. Ze legt niks expliciet uit, maar geeft me wel een goed beeld van het land. Voor de context helpt het mij om te luisteren naar de aflevering over Oman van de Grote Podcastlas, bijvoorbeeld als het gaat over de politieke ontwikkelingen in de afgelopen eeuw.

Verder lezen
5 april 2026

De butler van God – Ellen de Bruin

Naar de derde roman van Ellen de Bruin had ik al naar uitgekeken, want haar eerste vond ik mooi en haar tweede was het beste wat ik las in 2021. In De butler van God wisselt het perspectief bij elk hoofdstuk en in het begin moet ik er daardoor even in komen. Sommige relaties tussen de diverse personages worden pas na een tijdje blootgelegd. Het boek begint met een vooruitblik: twee Nederlanders zijn omgekomen in Venetië. Op dat moment is daar een grote kunsttentoonstelling.

Dan springt het verhaal naar Amber, die acteur Feike probeert te versieren. Hij is klimaatactivist en probeert Amber te strikken voor een actie in Venetië. In het volgende hoofdstuk is kunstenaar Timmie in Venetië. Daar blijkt ze hetzelfde appartement gehuurd te hebben als Maggie Green. Blijkbaar is ze opgelicht. Maggie is kunstexpert en galeriehouder. Ze is in Venetië met haar man Joos. Hij is psychiater en heeft veel bekende Nederlanders onder zijn patiënten. Samen hebben ze twee volwassen dochters, waarmee de band niet zo geweldig is.

Verder lezen
29 maart 2026

Woeste kust – Charlotte McConaghy

Woeste kust speelt zich af op een eiland bij Antarctica met een vuurtoren, een onderzoekslab en een zadenbank. Dom en zijn drie kinderen zijn de laatste menselijke bewoners, omdat de zeespiegel stijgt. Dan spoelt er een vrouw aan, net nadat de radio is verwoest en er geen enkel contact meer mogelijk is met het vaste land. Het duurt nog zes weken voor een schip naar het eiland zal komen…

Charlotte McConaghy bouwt de spanning langzaam op. Het perspectief wisselt tussen de eilanders en als lezer krijg je telkens een beetje meer informatie over wat hier aan de hand is. Het is duidelijk dat zowel Dom en zijn kinderen als de aangespoelde Rowan van alles achterhouden, omdat ze elkaar niet vertrouwen. Als ze meteen aan elkaar hadden verteld hoe de vork in de steel zit, dan zou het nog steeds een spannend verhaal zijn door wat ze samen overkomt.

Verder lezen
4 maart 2026

De kleindochter – Bernhard Schlink

Binnen een paar zinnen heeft Bernhard Schlink al beelden gemaakt in mijn hoofd, zo mooi schrijft hij met name in het eerste deel van dit boek. Rustig ontvouwt hij het verhaal, met hier en daar schitterende omschrijvingen, die goed overkomen in de vertaling van Marcel Misset. Kaspar is boekhandelaar in Berlijn en al op leeftijd. Hij komt thuis en ziet dat zijn vrouw weer gedronken heeft. Hij wordt niet boos en ruimt de boel op. Afgezien van Birgits drankgebruik hebben ze het goed samen.

Ooit ontmoetten ze elkaar toen de West-Duitse Kaspar in Oost-Berlijn was. Hij hielp Birgit om te vluchten naar het Westen. Ze had zich echter nooit kunnen voorstellen hoe het leven in het westen echt was. En ook niet dat Ossies met de nek aangekeken werden. Ze moesten vooral niet laten merken waar ze vandaan kwamen. Het verschilt niet van hoe velen nu over immigranten denken.

Verder lezen
25 februari 2026

Gran Balconia – Derk Visser

Het is zomer en Shell (eigenlijk Michelle) ziet vanaf haar balkon hoe gezinnen hun auto volproppen en vertrekken naar de zon, ook al schijnt de zon hier ook en is het bloedheet. De moeder van Shell is hoogzwanger. Voor de vierde keer krijgt ze een dochter van een alweer afwezige vader. Hierna gaat ze aan de prikpil, vertelt ze, dan kunnen er geen kinderen meer bijkomen.

Derk Visser heeft zich knap ingeleefd in deze puber, die voor het eerst een vriendje krijgt, maar ook al volwassen problemen moet oplossen omdat haar moeder het vaak laat afweten. Wat doe je bijvoorbeeld als tienermeisje wanneer er geld is om maandverband te kopen? Creatieve oplossingen blijken rampzalig te kunnen uitpakken en Shell schaamt zich kapot als ze naar het buurtcentrum gaat, waar gratis boodschappen gehaald kunnen worden.

De moeder praat heel open met haar dochters. Soms leidt dat tot enorme ruzie, een andere keer tot een mooi gesprek. Misschien iets te mooi: de zinnen komen er wel erg vloeiend uit op papier. Maar het is fijn om te lezen. Ik zie het allemaal helemaal voor me: de flat waar het bloedheet wordt, de kapotte wasmachine op de galerij, de graffiti op de muur, het is zo beeldend geschreven.

Verder lezen
14 december 2025

jl. – Anjet Daanje

Na de geweldige leeservaring met Het lied van ooievaar en dromedaris wilde ik graag meer van Anjet Daanje lezen. In de bieb plukte ik jl. van de plank, dat voor het eerst verscheen in 2016, dus nog voor haar bekendheid een vlucht nam. Het gaat over Finn Pompe en zijn nichtje Juno, die hun jeugd doorbrachten in Zoutkamp, waar ze tegenover elkaar woonden. Hun moeders waren zussen en ze waren allebei enig kind. Het duurt even voor ik begrijp wie wie is in de familie en het kost me misschien wel honderd bladzijden om goed in het verhaal te komen. Dat komt ook doordat het perspectief af en toe verspringt tussen hij en ik, wanneer Finn zijn levensverhaal en dat van zijn ouders en grootouders aan zijn dochtertjes vertelt voor ze gaan slapen.

Verder lezen
23 november 2025

We moeten je iets vertellen – Marlies Slegers

Hazel is dertien jaar als haar ouders vertellen dat ze gaan scheiden. De gezinsvakantie in Italië gaat daarom niet door. Hazel moet bij haar oma gaan logeren, die op een eiland woont. Ze is erg boos en teleurgesteld, maar ze heeft geen keus. Haar ouders zetten haar samen op de boot, waar ze twee jongens ontmoet: de vriendelijke Kean die twee jaar ouder is en zijn neefje Raaf, die zich een beetje anders gedraagt. Hij schrijft alles wat hij te weten komt op in een schrift en is erg direct in zijn uitspraken.

Verder lezen
9 november 2025

Ontaard – Marion Bruinenberg

Na haar fascinerende debuut keek ik uit naar het tweede boek van Marion Bruinenberg. Hiervoor heeft ze zich laten inspireren door het dagboek van haar overgrootvader Roelof, die in 1925 naar Canada emigreerde. Zijn verhaal wordt afgewisseld met gebeurtenissen in 2025, waarin Roelofs achterkleindochter op zoek gaat naar sporen van hem. Tijdens het lezen vraag ik me soms af wat van deze verhaallijn echt gebeurd is (ook al vind ik dat dat bij een goed verhaal niet relevant is) en pas in het nawoord ontdek ik dat het meer fictie is dan ik dacht.

Roelof is 25 jaar als hij vanuit Drenthe vertrekt om in Canada boer te worden. Hij heeft gehoord dat daar veel land en werk te vinden is, wat hem een stuk beter lijkt dan het harde leven in het veenland. Hij neemt aardbeienzaadjes mee en rekent erop dat hij later zijn verloofde Anna kan laten overkomen, zodra hij zijn eigen boerderij heeft. De reis is al een enorme belevenis: eerst met de tram naar Coevorden, dan met de trein naar Rotterdam en dan per schip in ruim negen dagen naar het nieuwe land.

Verder lezen
2 november 2025

De zwevende wereld: de verbonden levens van Franz von Siebold en Kusumoto Oine – Annejet van der Zijl

Een tijdje geleden was ik in Japanmuseum Sieboldhuis aan het Rapenburg in Leiden. Daar keek ik mijn ogen uit naar allerlei voorwerpen uit Japan, waaronder prenten en opgezette dieren. Ooit woonde Franz von Siebold in dit pand en had hij er ook al een Japans museum. Over deze man gaat De zwevende wereld. Het is een dubbelbiografie, want het gaat ook over zijn Japanse dochter Oine.

Annejet van der Zijl is een goede verteller en toch kost het me in het begin wat moeite om dit te lezen. Misschien is dat altijd wel zo bij een biografie, want wat vertel je over de afkomst en jeugd van iemand die later opzienbarende dingen heeft gedaan? Soms is er al een verband te vinden tussen hoe iemand opgroeide en wat die later werd. Dat is hier niet het geval. Franz von Siebold was niet de briljantste geneeskundestudent; hij is zelfs nooit officieel afgestudeerd. Het was puur toeval dat deze Duitser door de Nederlandse regering als arts naar Japan werd gestuurd.

Verder lezen