De oorlogsbruid – Edith Hahn Beer

De joodse Edith Hahn Beer overleefde de Tweede Wereldoorlog door een paar keer geluk te hebben, hulp van andere mensen en door niet op te vallen. Ze trouwde zelfs met een Duitse nazi. Na de oorlog is ze doorgegaan met hierover te zwijgen, maar haar dochter wilde heel graag weten wat haar ontstaansgeschiedenis is. Daarom heeft Edith haar autobiografie geschreven, met hulp van de Engelse auteur Susan Dworkin. De Nederlandse vertaling is gemaakt door Ineke van Bronswijk en die heeft dat goed gedaan, want ik heb tijdens het lezen niet gemerkt dat het vertaald is.

Het boek begint bij haar jeugd in Wenen, met haar ouders en twee zussen. Ze weten wel dat ze joods zijn, maar gaan zelden naar de synagoge en spraken geen jiddisch. In de jaren dertig gaat Edith rechten studeren, bijzonder voor een vrouw in die tijd! Haar ambities zijn groot. Ze heeft een vriend, Pepi, waarmee ze graag filosofeert. Hij zorgt ervoor dat Edith in Wenen blijft als Oostenrijk in 1938 wordt ingelijfd door Duitsland, terwijl haar zussen net op tijd naar Palestina zijn gevlucht.

Ik vind het weer ontstellend om te lezen hoe diep de joden gehaat werden, terwijl ze daarvoor juist belangrijke functies hadden. Verder lezen

Van Moskou naar de Zwarte Zee in 1919

Op mijn zoektocht naar vrouwelijke schrijvers uit de twintigste eeuw kom ik Teffi (1872-1952) tegen, een Russische schrijver die af en toe wordt herontdekt en heruitgegeven. Een aantal van haar korte verhalen werden bijvoorbeeld in de jaren tachtig in het Nederlands, Engels en Duits vertaald. De bibliotheek heeft ze niet te leen, maar ik vind wel een heel ander boek: Herinneringen waarin ze haar vlucht uit Moskou beschrijft. Ik verwacht een vrouwelijke versie van de indrukwekkende verhalen van Paustovski, die inmiddels wél bekend is geworden in onze contreien met zijn autobiografie die zich ook aan het begin van de vorige eeuw afspeelt.

Vanwege de Russische revolutie is in 1919 iedereen die maar kan op de vlucht voor de bolsjewieken. Mensensmokkelaars vieren hoogtij. Teffi is dan al een gevierd schrijver en dat helpt haar om dingen voor elkaar te krijgen. Verder lezen

Ogen van tijgers – Tonke Dragt

Twee jaar geleden las ik voor het eerst een boek van Tonke Dragt (voor zover ik mij kan herinneren). In Torenhoog en mijlen breed uit 1969 verkent planeetonderzoeker Edu de bossen van Venus. Ik vond het erg mooi en spannend, dus wilde graag het vervolg lezen. Ogen van tijgers verscheen pas in 1982. Ik moet wel wat dingen uit het eerste boek verklappen om hier iets over te kunnen schrijven, dus mocht je dat niet willen lezen, stop hier dan!

Edu komt in het tweede boek ook weer voor, maar de hoofdpersoon is Jock Martijn. Hij was eerder al als planeetonderzoeker naar Venus afgereisd en heeft daar net als Edu kennisgemaakt met de bewoners van de planeet, die telepatisch met elkaar communiceren. Ook Jock heeft de gave van het gedachtelezen, net als Edu. En allebei mogen ze op aarde niet vertellen wat ze weten. Verder lezen

Het spiegeltje – Ina Boudier-Bakker

Als je wilt weten hoe mensen een eeuw geleden leefden, kan je een historische roman lezen, maar je kunt ook kiezen voor een boek dat toen geschreven is. Voor mijn leesproject Vrouwen in de 20ste eeuw las ik Het spiegeltje, in 1917 geschreven door Ina Boudier-Bakker. De hoofdpersoon Marianne Roske is een beroemd zangeres. Als ongetrouwde vrouw woont ze met haar oudere zus nog bij haar vader. De middelste zus Lize is wel getrouwd en heeft vijf kinderen plus een stiefzoon. Marianne komt er vaak over de vloer.

De familie woont in hartje Amsterdam en ze hebben personeel in huis. Verder lezen

Stad in de storm – Thea Beckman

Utrecht, 1672. Hans Stevenszoon Ortelius is bij zijn vader in de leer als boekhandelaar en drukker. Dertig jaar later denkt hij terug aan die paar woelige jaren, waarin hij bijzondere mensen ontmoette en oorlog het leven van de Utrechters bepaalde. De strijd ging tussen de patriotten en de prinsgezinden en tegelijkertijd werd de Republiek der Zeven Provinciën aangevallen vanaf alle kanten: op zee door de Engelsen en over land door de Fransen. De Fransen bezetten Utrecht, terwijl Holland beschermd werd door de Hollandse Waterlinie: dijken werden doorgeprikt om weilanden onder water te laten lopen, zodat niemand erdoor kon.

Thea Beckman verweeft de historische gebeurtenissen kunstig in het verhaal van Hans. Hierdoor ligt de focus op hoe het was voor gewone mensen. Verder lezen

Hemel die nergens ophoudt – Marlen Haushofer

Hemel die nergens ophoudt vertelt over de jeugd van Meta. Het begint bij haar vroegste herinnering, als ze 2,5 jaar is, en het eindigt als ze een jaar of 12 is. Ze heet niet echt Meta, maar wordt zo genoemd naar haar favoriete sprookje. Meta is een enorme boekenwurm. Ze kan al jong lezen en haar leeshonger voert haar naar de klassieken uit de boekenkast van haar vader, die boswachter is. Het kost wel wat moeite om dat voor elkaar te krijgen, want haar moeder vindt die boeken ongeschikt voor een klein meisje. Dat is niet het enige conflict tussen moeder en dochter. Meta is geen braaf meisje dat altijd binnen zit te lezen; ze gaat ook vaak op avontuur rond de boswachterij. Haar vrienden zijn de dieren, de bomen en de grote steen. Als ze weer eens met vieze of kapotte kleren thuiskomt, verzucht haar moeder waarom ze niet eens braaf kan zijn. Ondertussen ruikt mama wel lekker en soms is er toch een moment van vrede tussen de twee. Verder lezen

Mijn nieuwe leesproject: vrouwelijke schrijvers uit de twintigste eeuw

In het jaar 2000 deed ik eindexamen op het gymnasium. Voor het mondeling Nederlands moesten we vijftien boeken lezen. Het was een flinke puzzel om een mooie boekenlijst samen te stellen, want die moest aan een aantal eisen voldoen. En dan wilde ik ook nog eens origineel zijn en niet de meest voor de hand liggende titels kiezen. Maar waar ik destijds niet op heb gelet, is het aandeel vrouwen.

Nu ik twee keer zo oud ben, inspireert dit me tot een nieuw leesproject. Ik wil net als toen uit elk decennium van de twintigste eeuw een boek lezen, maar deze keer moeten ze allemaal van vrouwelijke schrijvers zijn. Verder lezen