literatuur

29 november 2017

Magdalena – Maarten ’t Hart

‘Ik kwam er niet doorheen,’ zei iemand van mijn leesgroep over Magdalena, op de avond dat we Dijk hadden besproken. Ik was verbaasd, want ik lees de boeken van Maarten ’t Hart altijd graag. Zijn humor en nuchtere kijk op de wereld spreken me wel aan. Mijn ouders vonden Magdalena allebei een goed boek. Ik had dus wel zin om eraan te beginnen.

Magdalena gaat over de moeder van de schrijver, maar het begint met zijn oma (de moeder van zijn moeder). Die was een spraakwaterval en de zinnen zijn eindeloos. Het is een kunst om het vrij vlot te lezen en dan is het best interessant. Over het leven van zijn moeder voordat Maarten werd geboren weet hij niet veel. Daar vertelde ze nooit iets over. Het gaat dus al snel over zijn jeugd. Lena was een lieve, zorgzame moeder. Wel was ze overal bang voor, net als Maarten zelf, terwijl zijn vader juist nergens bang voor was. Verder lezen

20 november 2017

Winter-IJsland – Laura Broekhuysen

Mensen die voor de liefde naar het buitenland verhuizen: het levert boeiende televisie en boeken op. Hoe vergaat het iemand die zich losmaakt van zijn of haar eigen land, cultuur en familie om naar dat verre onbekende te gaan? Zal het wennen of blijft het gemis altijd?

Laura Broekhuysen verhuist met haar IJslandse man en hun dochtertje van twee naar een huis aan een fjord. De plek is alleen per auto bereikbaar is vanuit de hoofdstad Reykjavik. In een poëtische stijl beschrijft ze haar eerste jaar op die mooie ruige plek, waar het altijd koud is. In de winter is alles vastgevroren. Laura’s man werkt in de stad en zijzelf blijft thuis met haar dochtertje. De eenzaamheid lijkt haar niet te deren. Verder lezen

17 november 2017

Onrustige jeugd – Konstantin Paustovski

Na een pauze van twee maanden wilde ik graag door in het tweede deel van de autobiografie van Konstantin Paustovski. In Verre jaren las ik over zijn kindertijd, die hij op weergaloze manier beschrijft. Onrustige jeugd gaat over zijn jaren als jong volwassene. Na de middelbare school gaat hij studeren, maar hij vertelt niets over colleges of studieboeken. Paustovski moet in zijn eigen levensonderhoud voorzien en gaat daarom werken als conducteur en bestuurder van de tram van Moskou, wat hilarische verhalen oplevert. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt hij aangesteld als verzorger van gewonde soldaten op de hospitaaltrein vanaf het front in Polen. Dat is fysiek maar vooral mentaal zwaar:

Dat waren de nachten waarin ik een volwassen man werd. Het eens zo blinkende klatergoud van mijn voorstellingen over de werkelijkheid verschrompelde en schilferde iedere dag wat meer af. Het drong tot mij door dat het leven hard is en voortdurend moeite vergt, wil men het zuiver houden, vrij van vuiligheid en bedrog, en het in heel zijn pracht en eenvoud kunnen zien.

Verder lezen

14 november 2017

Vreemdeling – Riikka Pulkkinen

Op een zondag vertrekt Maria vanuit haar woonplaats Helsinki met de boot naar de overkant. Het is een spontane actie. Die ochtend heeft ze nog als dominee de kerkdienst geleid. Ze vlucht en weet zelf nog niet waarheen. Maar de plek waar ze uitkomt is geen onlogische: New York, waar haar moeder als meisje woonde. Haar moeder stierf jong aan borstkanker, wat Maria’s tienertijd tekende. Toch maakt ze deze reis pas nu er in haar omgeving iets is gebeurd wat haar enorm heeft geraakt. Dat heeft te maken met de zevenjarige Yasmina, die spontaan de kerk binnenliep en vriendschap sloot met de dominee.

Drie verhaallijnen lopen door elkaar. De eerste is het heden, waarin Maria in New York is, dansles krijgt van haar huisgenoot Mélanie en bijna dagelijks naar bed gaat met een man waar ze de naam niet eens van kent. Daarnaast blikt ze terug op haar tienertijd, waarin ze anorexia had en al intensief met het geloof bezig was. En dan is er nog het recente verleden, waarin de vriendschap met Yasmina opbloeit. Maria maakt zich zorgen om haar, omdat ze bedreigd wordt. Zou Yasmina het verzinnen? Of moet Maria ingrijpen? Maar hoe dan?

Riikka Pulkkinen heeft een zeer mooie, bijzondere schrijfstijl. Verder lezen

11 november 2017

De winnaar van de ECI Literatuurprijs

Wekenlang hadden we uitgekeken naar deze donderdag, want eindelijk zouden we als lezersjury de winnaar van de lezersprijs kiezen én we zouden van de vakjury horen wie zij tot winnaar van de ECI Literatuurprijs 2017 hadden gekozen. We hadden alle boeken van de shortlist gelezen. Via sociale media was er al uitgewisseld wat we ervan vonden. Verschillende favorieten werden genoemd. Het was duidelijk dat smaken verschillen, maar ook dat we zes goede boeken voorgeschoteld hadden gekregen. Mijn favoriet was Halleluja van Annelies Verbeke. Wat zou het leuk zijn als deze verhalenbundel de prijs zou krijgen…

Die donderdag togen we dus naar Den Haag. Ik kampte met opkomende hoofdpijn en probeerde om deze dag toch zo lang mogelijk mee te maken door veel paracetamol te nemen. Dat lukte aardig. In de centrale bibliotheek aan het Spui zagen we elkaar weer. Er waren inmiddels veel bekende gezichten bij door de vorige bijeenkomst, maar ook door twitter en de filmpjes van Koffietijd. De Vlamingen en Nederlanders werden elk naar een andere kant van de tribune gedirigeerd. Wilde men zo de discussie wat opstoken?

Verder lezen

8 november 2017

De mensengenezer – Koen Peeters

Een man wil veertig jaar nadat hij zijn studie heeft afgebroken alsnog zijn scriptie schrijven. Hij zoekt zijn oude professor op, die hij nu bij de voornaam mag noemen: Remi. De scriptie zal gaan over de cultuur van de Yaka’s, een volk in Congo, en dan in het bijzonder over krokodillen. Tijdens de gesprekken tussen de student en de professor gaat het echter ook over Remi’s jeugd in de Westhoek, in het puntje van West-Vlaanderen bij de Franse grens.

Net als mijn hond snoof ik aan de avondlucht. Samen ademden we traag in en uit.

Koen Peeters beschrijft heel treffend het boerenleven. Remi werkt na schooltijd hard mee op de boerderij. Vaak mag hij mee met zijn nonkel Marcel die hem vertelt over de grote oorlog. Ze bezoeken de vele begraafplaatsen waar ze Engelse grafopschriften lezen en uitrekenen op welke leeftijd de jonge soldaten sneuvelden.  Verder lezen

5 november 2017

Reddende engel – Renate Dorrestein

Als haar man er met een studente vandoor is gegaan, vlucht Sabine naar Zuid-Limburg, zo ver mogelijk van huis zonder de grens over te gaan. Zwelgend in zelfmedelijden heeft ze zich slecht voorbereid: ze is haar telefoonoplader vergeten en moet nog een plek vinden om te overnachten. Met lege telefoon en bijna lege benzinetank staat ze op een vijfsprong op een afgelegen plek als er een enorm onweer uitbreekt. Ze kiest een willekeurige afslag en komt uit bij een oude boerderij. Ideaal, denkt ze nog, want haar werk is het vinden van monumentaal erfgoed om daar B&B’s in te vestigen.

Verder lezen

30 oktober 2017

The handmaid’s tale – Margaret Atwood

In de nabije toekomst is Amerika overgenomen door de Libertheos, een groep van orthodox gelovigen die de samenleving onherkenbaar hebben veranderd. Het leger heeft de noodtoestand uitgeroepen en er wordt beweerd dat islamitische groeperingen de oorzaak zijn. De situatie zou tijdelijk zijn, maar duurt nu al jaren. In de tijd ervoor nam de vruchtbaarheid af als gevolg van straling en andere milieuvervuiling. Tegelijk werden vrouwen vaak zomaar betast door mannen.

Nu zijn er vrouwen in blauw, dat zijn de echtgenotes van commandanten. Als ze zelf geen kinderen kunnen krijgen, dan krijgen ze een ‘handmaid’ in huis, die herkenbaar is aan de rode kleding. Er lopen ook Martha’s rond, in het groen, voor de huishoudelijke taken. En dan zijn er nog ‘econowives’, die volgens mij bij een soort middenklasse horen.

Verder lezen

24 oktober 2017

Eindeloos eiland – Huub Beurskens

Bij de titel Eindeloos eiland denk ik aan een poëtisch boek waarin ik lekker kan wegdromen. Maar het wordt eerst een kleine worsteling, want de schrijfstijl van Huub Beurskens is bijzonder. Hij maakt vaak lange zinnen en gebruikt veel exotische Nederlandse woorden plus af en toe onvertaalde zinnen in een andere taal (Italiaans, Duits, Frans, maar ook Pools). Daardoor heb ik in het begin de neiging om langzamer te gaan lezen, om daarna te besluiten dat ik beter snel kan lezen. Dan kan je immers eerder de hele zin overzien en dat werkt voor mij het beste. Na een aantal bladzijden ben ik wel gewend aan de stijl.

Verder lezen

21 oktober 2017

Halleluja – Annelies Verbeke

Mijn lievelingsverhalen beginnen realistisch, waarna er langzaam iets absurds binnensluipt, zonder dat ik het door heb. Zo doet de verteller me geloven dat het waar is, totdat het verhaal uit is en ik denk: wacht even, kan dit echt? Belcampo beheerst die kunst, maar ook Annelies Verbeke kan het. Eerder las ik haar boek Vissen redden en dat sprak me niet zo aan, maar in Halleluja blinkt ze uit met vijftien korte verhalen.

Verder lezen