Vonkt – Marije Langelaar

In de bibliotheek sta ik bij de kast met poëzie. Het is maar één kast in dat enorme gebouw, plus nog een plankje in de kast ernaast. Hij staat vol met veelal dunne boekjes. Ik was van plan om iets van Ester Naomi Perquin te lenen, maar haar bundels staan er niet. Blijkbaar zijn er toch meer mensen die de weg naar de gedichten weten te vinden. Dan moet ik spontaan iets anders bedenken en ik graaf in mijn geheugen. Menno Wigman misschien? Hij is net overleden en het is vast niet toevallig dat hij ook net is uitgeleend. Mijn oog valt op Vonkt, de bundel waarvoor Marije Langelaar werd genomineerd voor de VSB poëzieprijs.

Ik sla het open en het ritme van de zinnen bevalt me wel, dus deze wordt het. Verder lezen

Het einde van de punk in Helsinki – Jaroslav Rudiš

Ole is eigenaar van café Helsinki, in een industriële stad in het oosten van Duitsland. Boven de straat lopen buizen waar water door ruist. Onder de stad wordt een tunnel gegraven. Er wordt met springstof gewerkt, dan trilt de aarde en de glazen in het café rinkelen. De stamgasten trekken zich er niets van aan en steken nog een sigaret op of bestellen een biertje of een bord soljanka: soep die Gabi heeft gekookt. Met veel humor vertelt Jaroslav Rudiš over deze mensen. Op een gegeven moment fantaseert Ole over een plaat over café Helsinki, met tien nummers over de vaste bezoekers. Het zijn acht grappige portretjes inclusief typische uitspraken, zoals van Oles huisgenoot de Prager:

De basis voor een goede maaltijd zijn goede ingrediënten en er zo min mogelijk mee doen. Misschien geldt dat ook wel voor relaties. Maar de goede ingrediënten zijn vermoedelijk op.

Verder lezen

Een stand van de zon – Donal Ryan

Bij boeken van uitgeverij Koppernik weet je tevoren dat je voor Literatuur kiest. Het wordt je als lezer niet makkelijk gemaakt, maar je zult zeker verrast worden. Op het bibliotheekkaartje voorin Een stand van de zon staat: ‘Twintig verhalen die zich vrijwel allemaal op het Ierse platteland afspelen.’ Dat zet mij op het verkeerde been, want ik stel mij nu steeds een Iers dorpje voor, terwijl dat niet bij alle verhalen terecht is. Op een gegeven moment gaat het bijvoorbeeld over een priester die een orthodox-christelijke priester tegenkomt en daarna een imam. Ze gaan met elkaar hurling spelen op straat, wat een schouwspel is voor de buurt. Pas bij de laatste zin wordt duidelijk dat dit verhaal zich in Syrië afspeelt!

Zo’n eureka-moment aan het einde kom ik nog een paar keer tegen. Donal Ryan begint gewoon met beschrijven en dan is het als lezer de kunst om te ontdekken in welke situatie de hoofdpersoon zich bevindt. Het tweede verhaal vind ik heel mooi. Verder lezen

Fuzzie – Hanna Bervoets

Ik houd van de schrijfstijl van Hanna Bervoets en daarom blijf ik haar lezen, boek na boek. Het lijkt wel of haar verhalen steeds filosofischer worden, met minder concrete gebeurtenissen. In haar nieuwste boek wordt er volop gefilosofeerd door Fuzzie: een klein, pluizig balletje dat soms een zinnetje zegt, maar ook hele monologen kan houden. Florence heeft Fuzzie bedacht en op één of andere manier komen de gekleurde bolletjes terecht bij mensen in haar omgeving: haar ex Maisie, de werkloze Stephan die wil schrijven maar dat lukt niet, de gepensioneerde Diek wiens hond Max dol is op het paarse speeltje. Al deze personen komen aan het woord en dan zijn er ook nog de namen van hun geliefdes en anderen die ze tegenkomen. In het begin moet ik steeds even nadenken: wie was dit ook alweer?

Verder lezen

Op de rug gezien – Margriet de Moor

Van sommige schrijvers heb ik al een aantal boeken gelezen, voor ik aan hun debuut toekom. Van Margriet de Moor las ik voor het eerst een boek toen ik op de middelbare school zat. Ik weet nog dat ik De virtuoos erg mooi maar niet makkelijk te lezen vond. Daarna volgden er nog drie, allemaal romans. De een beviel me beter dan de ander, maar haar schrijfstijl blijft trekken. Haar debuut Op de rug gezien is een bundeling van zeven verhalen, die goede recensies kreeg in 1988.

Als ik zoek naar een rode draad, dan kom ik uit op de liefde, die in zes van de verhalen min of meer een rol speelt. Twee keer gaat het om een ouder echtpaar dat al zo lang samen is en helemaal op elkaar ingespeeld. Verder lezen

Wormen en engelen – Maarten van der Graaff

Een jeugd op het platteland, in de gereformeerde kerk, gevolgd door de trek naar de stad. Secularisatie voor seculieren verklaard. Het is een bekend Nederlands recept: verwijdering van ouders en familie, heimwee vermengd met triomf, ontluikend kunstenaarschap (onbegrepen in de oude kring). Dan dient een nieuwe familie van interessante vrienden en geliefden zich aan, seksuele emancipatie en opwaartse mobiliteit volgen, gesymboliseerd door muziek, feesten, romans, exposities, films. De ontwikkeling richting een groter individualisme is voltooid. Je kunt de markt op, creatief zijn. Met je laptop naar een flexplek.

Bram, de hoofdpersoon in Wormen en engelen, beschrijft zichzelf op deze rake manier. Waar bekende ex-gereformeerden als Maarten ’t Hart zich afzetten tegen het geloof van hun jeugd, probeert Bram er met een open blik naar te kijken. Hoe komt het dat sommige van zijn vrienden religieus zijn gebleven en anderen, zoals hijzelf, vroeg of laat zijn afgehaakt? Verder lezen

Boven de straat hangt een witte lucht – Anne Büdgen

‘Bewaar nooit je oude dagboeken,’ zegt Anne Büdgen aan het begin van haar prozadebuut. Blijkbaar heeft hoofdpersoon Anna Meesink zich daar niet aan gehouden, want haar zorgvuldig bijgehouden tienerdagboeken vormen Boven de straat hangt een witte lucht. Aan het begin voel ik dezelfde gêne als de hoofdpersoon, omdat ik zoveel herken: het christelijke wereldje van de jaren negentig, bekende bijbelteksten en veel van mijn eigen gedachten als tiener. Oja, zo was het inderdaad… Het voelt een beetje ongemakkelijk, maar ik wil toch door. Het leest ook wel lekker weg, zo’n dagboek met korte stukjes.

Verder lezen

De eenheid – Ninni Holmqvist

Veel dystopieën draaien om jongeren, maar in De eenheid is de hoofdpersoon net vijftig jaar geworden. Omdat Dorrit alleenstaand is en geen kinderen heeft, hoort ze vanaf die dag tot de groep van overbodigen. Ze wordt opgehaald om te gaan wonen in een soort all-in vakantiepark met restaurants, sportruimtes en een overkoepelde tuin. Bij het maandelijkse welkomstfeest ontmoet ze de andere bewoners: vrouwen vanaf vijftig jaar en mannen vanaf zestig jaar. Sommigen hebben littekens of zien er erg moe uit. Deze overbodigen worden namelijk ingezet voor medische onderzoeken en orgaandonaties aan onmisbaren: meestal mensen met jonge kinderen die ernstig ziek zijn.  Verder lezen

Kolja – Arthur Japin

Ooit las ik Vaslav van Arthur Japin, over een beroemde Russische balletdanser. Dat verhaal is me bijgebleven en ik heb zelfs het graf van Vaslav Nijinsky bezocht toen ik in Parijs was. Daarom vond ik het een goede keus van mijn boekenclubgenoot om de volgende bijeenkomst Kolja te bespreken, het nieuwste boek van Japin, ook gesitueerd in Rusland. Er is zelfs een personage dat in beide boeken voorkomt (Diaghilev), wat laat zien dat het zich ook in dezelfde tijd en ‘hogere kringen’ afspeelt en dat het gebaseerd is op historische bronnen.

Kolja is doof en kan niet praten totdat hij acht jaar is. Dan wordt hij leerling van Modest Tsjaikovski, de broer van de beroemde componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Verder lezen

Hoogvlakte – Naomi Rebekka Boekwijt

Wat doet een Nederlandse jonge vrouw op een boerderij van een oude Zwitserse boer in het midden van niets? Maite is 25 jaar, rijdt tractor en motor, verzorgt de dieren en rooit de aardappelen. Ze leeft samen met boer Moser, die niet veel zegt. Tijdens het eten leest hij uit de bijbel, meestal het verhaal over Noach in de ark. Moser wil ook een ark, voor als de rivier de Thur zal overstromen.

In korte zinnen schetst Naomi Rebekka Boekwijt het leven van Maite op de boerderij. Verder lezen