Het nieuwste boek van Marek Šindelka gaat in Tsjechië als warme broodjes over de toonbank. Ik ben benieuwd en haal een splinternieuw exemplaar uit de bieb. Op de achterkant staat dat de tien hoofdstukken die erin staan allemaal op één of andere manier met Anna te maken hebben. Daardoor ga ik in elk verhaal naarstig op zoek naar het verband met Anna, maar ik kan het niet snel vinden of vermoed wel iets maar weet het niet zeker. Dat is jammer, want de verhalen zijn elk op zichzelf al erg goed. Een rode draad tussen korte verhalen is mooi, maar niet noodzakelijk. Misschien is het een verkooptruc, omdat er veel mensen zijn die beweren niet van verhalenbundels te houden. ‘Mozaïekvertelling’ is ook wel een heel mooi woord dat de aandacht trekt.
literatuur
Het verhaal van het verloren kind – Elena Ferrante
Na het iets tegenvallende derde deel van de Napolitaanse romans hoop ik op een spetterend slot. Hoe zou het aflopen met de bijzondere vriendinnen Elena en Lila? In het begin van het eerste boek is de zestigjarige Lila verdwenen. Zou ze nog terugkomen? Elena vertelt in Het verhaal van het verloren kind hoe haar leven en dat van Lila is verlopen in de laatste dertig jaar. Ik zal proberen niet teveel te verklappen, maar wil toch iets van de inhoud bespreken.
Ademhalen onder de maan – Ingmar Heytze
De eerste gedichten in Ademhalen onder de maan vind ik zo leuk dat ik erg blij ben dat ik deze bundel uit de bieb heb gehaald. Het tweede vers gaat over de wasstraat en even verderop kijkt de verteller uit het raam naar een mooi meisje aan de overkant. Veel gedichten gaan over alledaagse thema’s, zoals het blauwe bord op Utrecht centraal. Dat gedicht schreef Ingmar Heytze toen dat bord werd vervangen door digitale schermen. Ik vind het prachtig als een dichter het alledaagse in mooie woorden weet te vatten, zoals in deze regels uit een gedicht over vroeger:
Nergens netwerk. Geen bereik. Toch, bijna geruisloos,
smoezend achter dichte deuren, vond iedereen elkaar.
Leesreis door de provincies: Noord-Brabant
Olga woont op een boerderij in Brabant, samen met haar man Harm en hun zoon David. Harm is kippenboer en Olga doet het huishouden. David is twaalf jaar en hij wil later bioloog of arts worden. Het botert niet met zijn vader sinds David weet dat hij de boerderij niet over wil nemen. Die boerderij is al generaties lang in de familie en Harm had altijd gehoopt op een zoon die hem zou opvolgen. David is geadopteerd uit Ghana en is een totaal ander type van zijn vader. Hij is zo intelligent dat ik het op sommige plekken een beetje overdreven vind, maar dat probeer ik te negeren.
Leesreis om de wereld: China
Vijftig jaar geleden besloot de overheid van China om iets te doen aan de explosieve bevolkingsgroei in het land. De meeste mensen streefden ernaar zo veel mogelijk kinderen te krijgen en het probleem van overbevolking zorgde voor armoede en honger. In het begin werd geprobeerd met leuzen mensen te stimuleren het bij één of twee kinderen te houden. Dat werkte niet echt en daarom werd in 1979 de beroemde eenkindpolitiek ingevoerd. Een tweede kind (of meer) resulteerde in een hoge boete. Pas geleden is dit bijgesteld: stellen die allebei enig kind van hun ouders zijn, mogen twee kinderen krijgen. Op het platteland gold al langer een uitzondering: boeren mochten een tweede kind krijgen als het eerste kind een meisje was.
Een klein leven – Hanya Yanagihara
Een klein leven is een dik boek over vier studievrienden in New York. Aan het begin zijn ze rond de 27 jaar. De vier jongens worden uitgebreid geïntroduceerd en ik pak mijn opschrijfboekje erbij:
- JB is kunstenaar, met een bijbaan als receptionist
- Willem is acteur, met een bijbaan als kelner
- Malcolm werkt bij een architectenbureau
- Jude is jurist
Later komen er hoofdstukken die geschreven zijn vanuit Harold, docent van Jude, die in de ik-vorm schrijft en het tegen ‘jou’ heeft. Dat blijkt Willem te zijn. Bij elk hoofdstuk moet ik uitpuzzelen vanuit wiens perspectief het hoofdstuk is geschreven of in welke tijd het speelt. Aan de andere kant wordt alles tot in detail beschreven, soms wel erg veel details.
Die vier zijn vrienden voor het leven. Als ik eindelijk bij alle vier een voorstelling in mijn hoofd heb gemaakt, blijkt dat er wel degelijk één echte hoofdpersoon is: het boek draait om Jude. Hij heeft een vreselijke jeugd gehad, waarin hij misbruikt is in alle opzichten die je kunt bedenken. Zijn ouders heeft hij nooit gekend. Op zijn zestiende is hij toegelaten tot een prestigieuze universiteit en vanaf toen ging het geweldig, omdat hij briljant is. Maar zijn herinneringen blijven hem voor altijd achtervolgen. Zijn lichaam is zo beschadigd dat hij veel pijn heeft.
The testament of Mary – Colm Tóibín
In deze donkere dagen voor kerst leven we toe naar de herdenking van de geboorte van Jezus van Nazareth. Ook wie nooit een kerk van binnen ziet kent vast het verhaal waarin zijn moeder Maria een centrale rol speelt. Het leek mij mooi om juist in deze periode The testament of Mary te lezen, waarin de bejaarde Maria terugkijkt op haar leven. Anders dan ik had verwacht komt het kerstverhaal amper aan bod. Misschien komt dat wel doordat Colm Tóibín kiest voor een onorthodoxe visie, waarin Maria geen volgeling van haar zoon is.
De psychiater en het meisje – Erik Rozing
Ik heb al heel wat boeken gelezen waarin de hoofdpersoon een psychiatrische aandoening heeft, maar in De psychiater en het meisje is de hoofdpersoon psychiater. Erik Rozing werkt zelf als psychiater en laat met dit boek zien dat hij ook heerlijk kan schrijven en overdrijven, net als sommige patiënten. Het boek begint met een gedicht van Gerrit Achterberg en de oorspronkelijke eed van Hippocrates. Na de proloog is de eerste bladzijde genoeg om je wakker te maken, als je dat nog niet was: een patiënt heeft een zelfmoordpoging gedaan en psychiater (in opleiding) Edgar haast zich door de sneeuw naar de spoedeisende hulp.
Leesreis door de provincies: Utrecht
Mijn leesreis door de provincies begint dicht bij huis. In de bibliotheek van Amersfoort was er een middag rondom Wim Duijst, die heerlijk voorlas uit zijn boek De engel van Spakenburg. Dit werd omlijst door mooie muziek en door twee scènes uit een nog verder uit te werken toneelstuk van het boek. Ik wilde het al langer lezen, maar werd nu echt nieuwsgierig. Mijn moeder gaf me het boek cadeau voor mijn verjaardag, zodat ik het kon laten signeren.
Tess of the d’Urbervilles – Thomas Hardy
Negen maanden geleden belde mijn zusje me op om te vertellen dat haar dochtertje was geboren. Haar middelste naam is Tess en ik begreep meteen waar dat vandaan kwam: mijn zus heeft de film van Tess of the d’Urbervilles al ontzettend vaak bekeken. Ik besloot die dag dat ik het boek van Thomas Hardy uit 1891 wilde lezen om Tess te leren kennen. Later op het boekenfestijn kocht ik het voor 1,99 euro, wel in het Engels, dus dat was een uitdaging!
Lalagè leest 