non-fictie

30 januari 2018

De herontdekking van het lichaam – Bregje Hofstede

Bregje Hofstede was een twintiger met een bruisend leven toen ze opeens niets meer kon. Haar lichaam weigerde dienst en na een klein stukje lopen was ze al doodmoe. Ook helder nadenken lukte niet meer, wat funest is voor een schrijver. Bregje is geen uitzondering. Een zogenaamde burn-out komt het meest voor onder vrouwen in de leeftijd van 25 tot 35 jaar. Vaak worden geestelijke oorzaken hiervoor genoemd, maar wat is de rol van het lichaam? Dat geeft immers uiteindelijk aan dat het echt niet meer gaat. In De herontdekking van het lichaam beschrijft Bregje hoe zij leerde om haar lichaam te gaan zien als volwaardig onderdeel van zichzelf en niet puur als drager van het hoofd. Ze citeert daarbij filosofen en andere wijze mensen, maar nergens wordt het stoffig. Ik blijf maar stickertjes plakken bij de zinnen die ik zo treffend vind.

Verder lezen

9 januari 2018

Eighty days – Matthew Goodman

Geef jij ook weleens iemand een boek cadeau met in je achterhoofd het idee dat je het later dan mooi kunt lenen om het zelf ook te lezen? Dat deed ik in 2016 bij mijn vader. Over boeken die ik aan hem geef schreef ik eerder dit artikel en laatst leende ik van hem het boek Eighty days: Nellie Bly and Elizabeth Bisland’s History-Making Race Around the World.

In 1889 leefde in New York een jonge vrouw, Nellie Bly, die aan onderzoeksjournalistiek deed. Ze schreef bijvoorbeeld over de beroerde omstandigheden van fabrieksarbeiders en had zich zelfs laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis om de misstanden aldaar aan de kaak te kunnen stellen. Er waren nog maar weinig vrouwelijke journalisten en ze beperkten zich meestal tot de vrouwenpagina in de krant, waar het over mode en opvoeding ging. Een jonge vrouw die alleen op pad zou gaan om rapportages te maken, dat was toch veel te gevaarlijk. Maar Nellie trok zich daar niets van aan en nu had ze een geweldig idee: ze wilde het fictieve record van een reis om de wereld verbreken, dat Jules Verne in zijn beroemde boek op tachtig dagen had gezet.

Ze haalde de hoofdredacteur van de krant The World over om haar die reis te laten maken en dat werd een gigantische publieksstunt. Op de dag dat Nellie Bly op de boot stapte richting Europa, las de hoofdredacteur van The Cosmopolitan erover en hij besloot om ook iemand te sturen. Elizabeth Bisland werd opgetrommeld om diezelfde middag nog op reis te gaan, maar dan westwaarts. Wie zou eerder terugkomen?

Verder lezen

6 januari 2018

Leesreis om de wereld: Syrië

Aeham Ahmad werd beroemd door Youtube-filmpjes waarop hij piano speelt en zingt temidden van verwoeste gebouwen in Syrië. Hij is nog geen dertig, maar heeft al genoeg meegemaakt om een boek vol verhalen te vertellen over zijn jeugd, de bezetting van de Palestijnse wijk en zijn vlucht naar Duitsland. Twee nieuwe landgenoten Sandra Hetzl en Ariel Hauptmeier tekenden zijn verhaal op in een heldere stijl. Doordat ze met een Duitse bril vertellen, worden cultuurverschillen goed uitgelegd, bijvoorbeeld wat ze daar eten en hoe belangrijk familie is. Vertalers Ralph Aarnout en Jantsje Post hebben ook prima werk afgeleverd.

Aeham begint met zijn vroegste herinneringen aan zijn ouders. Zijn vader is blind, maar maakt de mooiste meubels en muziekinstrumenten. Verder lezen

27 december 2017

Flexibel geloven: zingeving voorbij de grenzen van religies

Nederland is een seculier land geworden en de kerken worden leger, maar ondertussen gelooft meer dan de helft van de Nederlanders dat er meer is tussen hemel en aarde. Velen zijn op zoek, gaan naar yoga en lezen de Happinez. Anderen verdiepen zich in oude religies, om daar vervolgens uit te halen wat goed voelt. Dat laatste doen de elf mensen in het boek Flexibel geloven. Voor dit boek heeft Frieda Pruim de interviews afgenomen en Manuela Kalsky schreef er een wetenschappelijke beschouwing achteraan.

Zes van de geïnterviewden geven aan dat ze twee of meer religies combineren. Verder lezen

17 november 2017

Onrustige jeugd – Konstantin Paustovski

Na een pauze van twee maanden wilde ik graag door in het tweede deel van de autobiografie van Konstantin Paustovski. In Verre jaren las ik over zijn kindertijd, die hij op weergaloze manier beschrijft. Onrustige jeugd gaat over zijn jaren als jong volwassene. Na de middelbare school gaat hij studeren, maar hij vertelt niets over colleges of studieboeken. Paustovski moet in zijn eigen levensonderhoud voorzien en gaat daarom werken als conducteur en bestuurder van de tram van Moskou, wat hilarische verhalen oplevert. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt hij aangesteld als verzorger van gewonde soldaten op de hospitaaltrein vanaf het front in Polen. Dat is fysiek maar vooral mentaal zwaar:

Dat waren de nachten waarin ik een volwassen man werd. Het eens zo blinkende klatergoud van mijn voorstellingen over de werkelijkheid verschrompelde en schilferde iedere dag wat meer af. Het drong tot mij door dat het leven hard is en voortdurend moeite vergt, wil men het zuiver houden, vrij van vuiligheid en bedrog, en het in heel zijn pracht en eenvoud kunnen zien.

Verder lezen

15 oktober 2017

Tumor. Ik wil leven!

Het eerste wat opvalt aan het boekje Tumor. Ik wil leven! is dat het er zo mooi uitziet: chic zwart met een groen leeslint, een fijn lettertype en mooie foto’s. Het maakt me nieuwsgierig en ik begin te lezen. Voor ik het weet ben ik over de helft… dat leeslint heb ik dus amper nodig!

Daniëlle van Steekelenburg-Boeters is begin veertig als ze één van de ergste diagnoses krijgt die je je kunt voorstellen: ze heeft een hersentumor. Na een paar maanden van vreselijke hoofdpijn hangt haar leven aan een zijden draadje. Om de kanker te bestrijden krijgt ze de volle laag van operatie, chemotherapie en bestralingen. In dit boekje beschrijft ze hoe het haar vergaat en hoe ze omgaat met haar ziekte.

Verder lezen

6 oktober 2017

Buigend bamboe – Carolijn Visser

Ik ben zelf totaal geen reislustig type. Een zomervakantie in een Europees land vind ik al spannend genoeg. Wel lees ik graag over verre landen en daarom staat er een heel rijtje boeken van Carolijn Visser op mijn lijstje. Eerder las ik al Argentijnse avonden, over Nederlandse emigranten in Argentinië. In Buigend bamboe beschrijft ze twee reizen naar China, in het voetspoor van de Nederlander Johan Nieuhof. Die reisde in 1655 per schip van de VOC naar en door China. Hij hield een dagboek bij en maakte tekeningen van wat hij zag. Tijdens twee reizen in 1988 en 1989 probeerde Carolijn Visser zijn reis vanuit Canton naar het noorden zo goed mogelijk te volgen. Sindsdien is China ontzettend veranderd. Misschien begon dat wel in de jaren tachtig. Langs de rivier zijn namelijk niet alleen eeuwenoude pagodes en tempels meer te zien, maar ook fabrieken.

Verder lezen

6 september 2017

Verre jaren – Konstantin Paustovski

Bij de eerste zinnen van Verre jaren ben ik al helemaal onder de indruk. Wat waanzinnig mooi geschreven! Twee veellezers raadden me deze autobiografische serie van zes boeken aan, omdat het zo prachtig is. En ze hebben gelijk. In dit eerste deel beschrijft Konstantin Paustovski zijn jeugd in Rusland rond 1900. Het lijkt wel een soort sprookjeswereld met betoverende landschappen. Er zijn excentrieke ooms en tantes, zoals de oom die wereldreiziger is en de fantasie van de kleine Kostik op hol doet slaan. Het is heerlijk om te lezen hoe de jongen de wereld om zich heen observeert.

Als Paustovski zestien jaar is, wordt zijn vader ontslagen en het gezin valt uit elkaar. Eerst woont hij een tijdje bij zijn oom en tante, maar hij wil terug naar zijn oude gymnasium. Dus hij zal voortaan voor zichzelf moeten zorgen door bijlessen te geven. Ondertussen is hij ook gewoon een scholier die geintjes uithaalt met docenten, waar hij tegelijkertijd ook ontzag voor heeft. Paustovski blijft een dromer, die enorm geniet van literatuur en theater. Verder lezen

15 augustus 2017

Het verborgen leven van bomen – Peter Wohlleben

Ik houd enorm van bomen. Wandelen in het bos is één van mijn favoriete bezigheden, maar ook fietsend door de stad geniet ik van die grote sterke wezens. Hun stammen zijn stevig en hun blaadjes ruisen in de wind. Maar wat ik bij biologie over bomen heb geleerd is behoorlijk weggezakt en zo veel was dat nou ook weer niet…

Bosbouwer en boswachter Peter Wohlleben vertelt in Het verborgen leven van bomen wat hij in zijn carrière heeft geleerd over hoe bomen overleven. Er zijn immers een boel gevaren en bomen kunnen zich niet verplaatsen. Naast het weer zijn er schimmels en parasieten die de boom kunnen bedreigen. Maar bomen hebben een heel arsenaal aan verdediging: van chemische stoffen die niet lekker smaken tot communicatie via hun wortels. Onder de grond zijn de wortels van verschillende bomen namelijk aan elkaar verbonden, waarbij schimmels kunnen helpen. De bomen kunnen waarschuwingssignalen uitwisselen, maar ook voedingsstoffen. Zo kan een zieke boom geholpen worden door zijn buren!

Verder lezen

26 juni 2017

De dag dat ik Jezus ontmoette – Charlotte Rørth

De Deense Charlotte Rørth was niet religieus en hield zich ook niet bezig met yoga. Toch had ze op een dag een spirituele ervaring die haar hele leven veranderde of in elk geval haar beleving ervan. In een kerkje in Spanje had ze een ontmoeting met Jezus. Ze was voor haar werk op reis en zat even uit te rusten op een bankje in de sacristie van de kerk. Jezus verscheen voor haar in een landschap met olijfbomen, dat leek op het Spaanse, maar het was Israël. Toen de verschijning voorbij was, zag de gids dat Charlotte straalde, alsof ze verliefd was, maar dan letterlijk, met licht om haar heen.

In De dag dat ik Jezus ontmoette beschrijft Charlotte Rørth hoe ze besluit om deze ervaring te benaderen op de manier die ze gewend is: als journalist gaat ze op zoek naar mensen die eenzelfde ervaring hebben gehad. Verder lezen