Ooit las ik al eens een boek uit Zuid-Afrika: De bidsprinkhaan van André Brink. Deze bekende schrijver noemt Het vogelalfabet een hoogtepunt in de Afrikaanse literatuur. Het lezen van verhalen uit een ver land en andere cultuur is altijd even wennen, omdat er wordt gerefereerd aan plaatsen en gewoontes die ik niet ken. Maar dat maakt het juist ook interessant.
Met haar boek Asja en de astrologe werd Ina Vălčanova één van de winnaars van de EU-Literatuurprijs in 2017. Waarschijnlijk heeft uitgeverij De Geus er daarom voor gekozen om dit boek te laten vertalen uit het Bulgaars.
Het perspectief wisselt steeds tussen twee vrouwen die collega’s van elkaar zijn. De ene, die later Asja blijkt te zijn, vertrekt naar het Kroatische eiland Krk, waar haar ex-man met zijn nieuwe vriendin een huisje heeft. Ze zullen er twee weken met z’n drieën verblijven en daarna blijft ze nog een paar weken alleen, om haar leven te overdenken. Asja is erg impulsief en daardoor belandt ze in vreemde situaties. Verder lezen
Mariana Enríquez is een Argentijnse schrijver. Haar magisch-realistische verhalen spelen zich vaak af in Buenos Aires, maar ook op de uitgestrekte pampa’s. Haar veelal vrouwelijke hoofdpersonen zien geesten of maken mee dat mensen zomaar verdwijnen. Hun mannen zijn vaak agressief of lui. Veel bijpersonen zijn verslaafd aan drugs en er worden regelmatig gruwelijke moorden gepleegd.
Ik vind het boeiend om me onder te dompelen in een wereld die me vreemd is. Het leven van gewone Argentijnen in verpauperde buitenwijken lijkt hard. Kinderen hebben vrijheid, bijvoorbeeld om een vervallen huis binnen te gaan. Daar treffen ze een vitrine met nagels en tanden. De dapperste van de kinderen gaat een kamer in en doet de deur dicht. Ze zal nooit meer buiten komen.
Het is snikheet als ik dit schrijf. Zou het in Afrika ook zo zijn? Of voelt dat toch anders? Ik weet eigenlijk maar weinig van het leven op dat continent. Je ziet er niet vaak iets over op televisie. Op mijn leesreis om de wereld heb ik nog heel wat Afrikaanse landen te gaan. Zimbabwe kan ik nu afstrepen. Via We hebben nieuwe namen nodig kan ik een glimp opvangen van het leven daar, door de ogen van Darling en haar vriendjes. Ze wonen in een sloppenwijk en hebben altijd honger. Daarom is één van hun favoriete spelletjes om guaves te stelen uit bomen in de rijke buurt Verder lezen
Voor mijn leesreis om de wereld ben ik altijd op zoek naar boeken uit vreemde landen. Laatst was ik in mijn nopjes met de vondst van het boek Aal onder water, dat zich afspeelt op de Afrikaanse eilandengroep de Comoren, vlak bij Madagaskar. Hierin kijkt de zeventienjarige Aal terug op haar leven, terwijl ze ronddobbert op de Indische Oceaan en zich vastklampt aan een jerrycan.
Wat meteen opvalt is dat het boek uit één enkele zin bestaat, met een heleboel komma’s. Het effect daarvan is dat ik sneller lees en dat past goed bij het verhaal. Aal beleeft immers haar laatste momenten en moet opschieten met vertellen. Verder lezen
Gabriel is tien jaar als zijn ouders gaan scheiden. Zijn Rwandese moeder loopt weg en zijn uit Frankrijk afkomstige vader moet nu alleen zorgen voor Gabriel en zijn zusje Ana. Maar hun vader is vaak op stap. De kok en de chauffeur houden dan een oogje in het zeil. De scheiding grijpt Gabriel aan en hij blijft hopen dat het goedkomt tussen zijn ouders. Toch heeft hij ook veel plezier: met zijn vriendjes uit de steeg haalt hij kattekwaad uit en probeert hij de verveling tijdens eindeloze zomers te verdrijven. Ze pikken mango’s uit andermans tuin, gaan zwemmen en hangen in een autowrak, sigaretten rokend en grappen makend. ’s Avonds komt de hele buurt bij elkaar in het barretje. Daar hoort Gabriel af en toe iets over de politieke situatie van Burundi.
Op de eerste bladzijde weet ik het al: An unnecessary woman is een goed boek. Ik waan me meteen in Libanon, waar Aaliya in de badkamer staat en ziet dat ze haar haar per ongeluk blauw heeft geverfd. Dat kwam zo: elke ochtend drinken haar drie buurvrouwen koffie op de gang van hun flatgebouw. Aaliya kan ze meestal letterlijk verstaan en hoorde ze zeggen dat Aaliya’s witte haar er beter uit zou zien met zo’n speciale shampoo met wat blauw erin, zodat het minder geel lijkt. Maar te veel van die shampoo maakt je haar blauw en nu durft ze zich helemaal niet meer op de gang te vertonen.
Aaliya doet niet mee aan het koffiedrinkritueel, want ze zit liever in haar appartement, omringd door stapels boeken. Ze denkt dan ook vaak in citaten uit klassiekers, die ze heeft verzameld in de loop van een halve eeuw waarin ze in een boekwinkel werkte. Die baan kreeg ze nadat haar man haar verlaten had. Hij was impotent, dus kinderen hadden ze niet. Aaliya bleef in hun appartement wonen. Ook tijdens de burgeroorlog heeft ze Beiroet nooit verlaten.
Van Thor met zijn hamer had ik weleens gehoord, maar veel meer wist ik niet van Noorse mythen. Gelukkig besloot meesterverteller Neil Gaiman (van wie ik eerder The ocean at the end of the lane las) om deze oude verhalen af te stoffen en opnieuw op te schrijven. Ik bemachtigde deze mooie uitvoering van Norse mythology, met op de voorkant Thors hamer en daarop de wereldboom Yggdrasil met de regenboogbrug en daaromheen de zeeslang die zo lang is dat hij rond de hele aarde strekt.
Gaiman begint met een introductie over het ontstaan van dit boek en daarna stelt hij de hoofdrolspelers voor: de goden Thor, Odin en Loki. Verder lezen
In het zesde en laatste deel van zijn autobiografie reist Konstantin Paustovski naar allerlei uithoeken van de Sovjet-Unie. Het begint echter treurig, met de dood van zijn moeder en zijn zus. Nu heeft hij geen familie meer. Dat ontheemde gevoel komt verder niet meer aan bod. Het lijkt wel of mede-schrijvers zijn familie zijn geworden: journalisten die hij ontmoet op de redactie van kranten, en later mensen die hij ontmoet in een zomerhuis dat speciaal voor schrijvers is bedoeld, om aan een boek te kunnen werken. De stukken over de schrijvers vind ik echter niet zo heel interessant; die lees ik wat vluchtiger door.
Door de vele plekken waar Paustovski woont, is het boek nogal fragmentarisch van opzet. In elk hoofdstuk zit hij weer ergens anders. Een aantal keren verwijst hij naar andere boeken, die hij eerder heeft geschreven en waar ook autobiografische elementen in zitten. Verder merkt hij zelf op dat hij af en toe afdwaalt, waarbij hij excuses maakt aan de lezer. Er zijn wel weer een aantal prachtige beschrijvingen van de natuur en de lokale bevolking bij, die helemaal tot hun recht komen in de sublieme vertaling van Wim Hartog.
Toch heeft dit zesde deel veel indruk op mij gemaakt en dat komt door de hoofdstukken over Lenin en Stalin. Hiervan is een deel oorspronkelijk gecensureerd, maar ze zijn teruggevonden en in de recente heruitgave van Van Oorschot opgenomen. Verder lezen
Op mijn leesreis rond de wereld ben ik in Ghana aanbeland. Homegoing begint met een stamboom en die blijkt onmisbaar te zijn bij het lezen van dit boek. Elk hoofdstuk gaat namelijk over een volgende generatie en er worden ook nog twee takken van de stamboom gevolgd. Het begint in de achttiende eeuw bij Effia en het volgende hoofdstuk is van haar halfzus Esi. Daarna komen hun respectievelijke zoon en dochter aan de beurt en zo gaat het verder. Van elke hoofdpersoon worden de belangrijkste levensgebeurtenissen verteld, bijvoorbeeld een verhaal uit hun jeugd, hoe ze hun partner leerden kennen en wat voor werk ze deden. Meestal wordt er wel een verbinding gelegd met de generatie ervoor, waarover ik eerder heb gelezen. Vaak blader ik ook even terug om te kijken wie hun ouders waren en daarbij helpt de stamboom voor het overzicht.
De twee takken van de stamboom volgen een andere route. Esi wordt als slaaf naar Amerika gebracht, waar haar kleinzoon uiteindelijk vrijgelaten wordt en de achternaam Freeman krijgt. Verder lezen
Lalagè leest 