Ik houd van de schrijfstijl van Hanna Bervoets en daarom blijf ik haar lezen, boek na boek. Het lijkt wel of haar verhalen steeds filosofischer worden, met minder concrete gebeurtenissen. In haar nieuwste boek wordt er volop gefilosofeerd door Fuzzie: een klein, pluizig balletje dat soms een zinnetje zegt, maar ook hele monologen kan houden. Florence heeft Fuzzie bedacht en op één of andere manier komen de gekleurde bolletjes terecht bij mensen in haar omgeving: haar ex Maisie, de werkloze Stephan die wil schrijven maar dat lukt niet, de gepensioneerde Diek wiens hond Max dol is op het paarse speeltje. Al deze personen komen aan het woord en dan zijn er ook nog de namen van hun geliefdes en anderen die ze tegenkomen. In het begin moet ik steeds even nadenken: wie was dit ook alweer?
Nederlands
De herontdekking van het lichaam – Bregje Hofstede
Bregje Hofstede was een twintiger met een bruisend leven toen ze opeens niets meer kon. Haar lichaam weigerde dienst en na een klein stukje lopen was ze al doodmoe. Ook helder nadenken lukte niet meer, wat funest is voor een schrijver. Bregje is geen uitzondering. Een zogenaamde burn-out komt het meest voor onder vrouwen in de leeftijd van 25 tot 35 jaar. Vaak worden geestelijke oorzaken hiervoor genoemd, maar wat is de rol van het lichaam? Dat geeft immers uiteindelijk aan dat het echt niet meer gaat. In De herontdekking van het lichaam beschrijft Bregje hoe zij leerde om haar lichaam te gaan zien als volwaardig onderdeel van zichzelf en niet puur als drager van het hoofd. Ze citeert daarbij filosofen en andere wijze mensen, maar nergens wordt het stoffig. Ik blijf maar stickertjes plakken bij de zinnen die ik zo treffend vind.
Op de rug gezien – Margriet de Moor
Van sommige schrijvers heb ik al een aantal boeken gelezen, voor ik aan hun debuut toekom. Van Margriet de Moor las ik voor het eerst een boek toen ik op de middelbare school zat. Ik weet nog dat ik De virtuoos erg mooi maar niet makkelijk te lezen vond. Daarna volgden er nog drie, allemaal romans. De een beviel me beter dan de ander, maar haar schrijfstijl blijft trekken. Haar debuut Op de rug gezien is een bundeling van zeven verhalen, die goede recensies kreeg in 1988.
Als ik zoek naar een rode draad, dan kom ik uit op de liefde, die in zes van de verhalen min of meer een rol speelt. Twee keer gaat het om een ouder echtpaar dat al zo lang samen is en helemaal op elkaar ingespeeld. Verder lezen
Wormen en engelen – Maarten van der Graaff
Een jeugd op het platteland, in de gereformeerde kerk, gevolgd door de trek naar de stad. Secularisatie voor seculieren verklaard. Het is een bekend Nederlands recept: verwijdering van ouders en familie, heimwee vermengd met triomf, ontluikend kunstenaarschap (onbegrepen in de oude kring). Dan dient een nieuwe familie van interessante vrienden en geliefden zich aan, seksuele emancipatie en opwaartse mobiliteit volgen, gesymboliseerd door muziek, feesten, romans, exposities, films. De ontwikkeling richting een groter individualisme is voltooid. Je kunt de markt op, creatief zijn. Met je laptop naar een flexplek.
Bram, de hoofdpersoon in Wormen en engelen, beschrijft zichzelf op deze rake manier. Waar bekende ex-gereformeerden als Maarten ’t Hart zich afzetten tegen het geloof van hun jeugd, probeert Bram er met een open blik naar te kijken. Hoe komt het dat sommige van zijn vrienden religieus zijn gebleven en anderen, zoals hijzelf, vroeg of laat zijn afgehaakt? Verder lezen
Boven de straat hangt een witte lucht – Anne Büdgen
‘Bewaar nooit je oude dagboeken,’ zegt Anne Büdgen aan het begin van haar prozadebuut. Blijkbaar heeft hoofdpersoon Anna Meesink zich daar niet aan gehouden, want haar zorgvuldig bijgehouden tienerdagboeken vormen Boven de straat hangt een witte lucht. Aan het begin voel ik dezelfde gêne als de hoofdpersoon, omdat ik zoveel herken: het christelijke wereldje van de jaren negentig, bekende bijbelteksten en veel van mijn eigen gedachten als tiener. Oja, zo was het inderdaad… Het voelt een beetje ongemakkelijk, maar ik wil toch door. Het leest ook wel lekker weg, zo’n dagboek met korte stukjes.
Kolja – Arthur Japin
Ooit las ik Vaslav van Arthur Japin, over een beroemde Russische balletdanser. Dat verhaal is me bijgebleven en ik heb zelfs het graf van Vaslav Nijinsky bezocht toen ik in Parijs was. Daarom vond ik het een goede keus van mijn boekenclubgenoot om de volgende bijeenkomst Kolja te bespreken, het nieuwste boek van Japin, ook gesitueerd in Rusland. Er is zelfs een personage dat in beide boeken voorkomt (Diaghilev), wat laat zien dat het zich ook in dezelfde tijd en ‘hogere kringen’ afspeelt en dat het gebaseerd is op historische bronnen.
Kolja is doof en kan niet praten totdat hij acht jaar is. Dan wordt hij leerling van Modest Tsjaikovski, de broer van de beroemde componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Verder lezen
Flexibel geloven: zingeving voorbij de grenzen van religies
Nederland is een seculier land geworden en de kerken worden leger, maar ondertussen gelooft meer dan de helft van de Nederlanders dat er meer is tussen hemel en aarde. Velen zijn op zoek, gaan naar yoga en lezen de Happinez. Anderen verdiepen zich in oude religies, om daar vervolgens uit te halen wat goed voelt. Dat laatste doen de elf mensen in het boek Flexibel geloven. Voor dit boek heeft Frieda Pruim de interviews afgenomen en Manuela Kalsky schreef er een wetenschappelijke beschouwing achteraan.
Zes van de geïnterviewden geven aan dat ze twee of meer religies combineren. Verder lezen
Hoogvlakte – Naomi Rebekka Boekwijt
Wat doet een Nederlandse jonge vrouw op een boerderij van een oude Zwitserse boer in het midden van niets? Maite is 25 jaar, rijdt tractor en motor, verzorgt de dieren en rooit de aardappelen. Ze leeft samen met boer Moser, die niet veel zegt. Tijdens het eten leest hij uit de bijbel, meestal het verhaal over Noach in de ark. Moser wil ook een ark, voor als de rivier de Thur zal overstromen.
In korte zinnen schetst Naomi Rebekka Boekwijt het leven van Maite op de boerderij. Verder lezen
De kinderkoran
Ik ben opgegroeid met kinderbijbels in allerlei soorten en maten. En nog altijd verschijnen er veel kinderboeken gebaseerd op de Bijbel, vaak met prachtige tekeningen. Sommige boekjes gaan over één bijbelverhaal, andere zijn dikke boeken waarin een groot deel van de Bijbel werd uitgelegd in begrijpelijke taal. Zo worden ouders geholpen om hun geloof aan hun kinderen over te brengen. Bij moslims gaat dat anders. Sommigen vinden dat de Koran alleen in het Arabisch mag worden gelezen. Als dat niet je moedertaal is, dan kan het knap lastig zijn om te begrijpen waar het over gaat. Gelukkig denkt de Nederlandse imam Abdulwahid van Bommel hier anders over. Hij heeft de allereerste kinderkoran geschreven. Er waren al wel boekjes met een enkel verhaal uit de Koran, maar dit is voor het eerst op de hele wereld dat de Koran integraal wordt uitgelegd aan kinderen. Na het eerste deel, dat ik in dit artikel bespreek, zullen nog drie delen verschijnen.
Koelkastlicht – Rodaan Al Galidi
Tijdens de Nacht van de Literatuur werd Rodaan Al Galidi geïnterviewd en hij droeg gedichten voor. Ik kende hem van zijn roman Hoe ik talent voor het leven kreeg over asielzoekers, maar in zijn hart is hij een dichter en dat was goed te merken bij de voordracht. Zijn gedichtenbundel Koelkastlicht is niet te leen bij de bibliotheek, zoals zoveel bundels, want wie leest er nou poëzie… maar het is wel te koop in de boekhandel. Mijn exemplaar is van de derde druk, wat ook niet vaak voorkomt bij gedichtenbundels. Blijkbaar moet je in Nederland ook andere genres beoefenen om als dichter bekend te worden. Verder heeft Rodaan Al Galidi ervoor gekozen om dit boekje uit te breiden met een derde sectie genaamd ‘Losse gedichten die de verkoop van Koelkastlicht mede mogelijk moeten maken’.
Lalagè leest 