In 2002 liep ik een pelgrimstocht van tien dagen in Noord-Spanje. Ik kan mij nog goed herinneren hoe zwaar het lichamelijk was en hoe helend voor mijn geest. Onderweg hadden we diepgaande gesprekken en er was veel ruimte voor stilte, waarin ik iets van God heb mogen ervaren. Al deze aspecten van een pelgrimage komen terug in Ik ben er even niet, waarin Hape Kerkeling verslag doet van zijn wandeling van Zuid-Frankrijk naar Santiago de Compostela. Hij liep deze Jakobsroute in 2001.
Het is alweer een paar jaar geleden dat ik genoot van een boek van Maarten ’t Hart. Ik besluit zijn debuut Stenen voor een ransuil te lezen, dat ook als e-book te leen is bij de bibliotheek. Dat is handig voor op vakantie, maar ik heb het al voor de vakantie uit, want het is geen dik boek en ’t Hart schrijft ook in zijn eerste boek al erg vlot.
Naast zijn typerende stijl zijn er thema’s die steeds weer terugkeren in het werk van Maarten ’t Hart: een jongen uit een streng gereformeerd milieu heeft weinig vrienden, heeft geen belangstelling voor meisjes, zet zich af tegen het geloof van zijn ouders maar kan zo ontroerd raken door orgelmuziek. Observaties van de natuur in de buurt ontbreken ook nooit, wat niet zo gek is voor een schrijver die gepromoveerd bioloog is. Dat levert mooie beschrijvingen op.
Lioba woont in een dorpje op één van de Zuid-Hollandse eilanden. Daar valt ze erg op in haar zelfgemaakte jurken. Ze woont bij haar opa op de boerderij en werkt in een klein museum, maar ze droomt van een mode-opleiding. Ondanks haar creativiteit en originele ontwerpen wordt ze keer op keer afgewezen door de mode-academie. Verdrietig vlucht ze de natuur in. Een paar uur later wordt ze gevonden, diep in slaap.
Gerbrand Bakker heeft een aantal prachtige romans geschreven, waaronder Boven is het stil. Zijn Winterboek stond daardoor ook al een tijd op mijn boekenlijst. Laatst zag ik het in de bibliotheek, toen het in januari zo warm was voor de tijd van het jaar. Dus besloot ik dit boek te lenen om me in de wereld van ijs en sneeuw te wanen. Dat lukt prima! Winterboek staat vol verhalen over schaatsen, kou en kerst. Naast verhalen zijn er ook gedichten, recepten, puzzels en instructies voor het timmeren van vogelhuisjes (door de vader van de schrijver).
Gary wil een huisje bouwen op Caribou Island, het eiland vlakbij hun huis in Alaska. Dat wil hij al sinds hij dertig jaar geleden met zijn vrouw Irene naar Alaska ging vanuit Californië. Irene had toen nog niet door dat hij daar voor altijd wilde blijven. Nu kent ze hem door en door en het huwelijk is niet zo goed meer, maar scheiden wil ze niet en ze verbijt zich steeds.
Gary en Irene hebben twee kinderen: Mark woont vlakbij en Rhoda woont een stuk verderop met haar vriend, tandarts Jim. Het perspectief wisselt steeds tussen de verschillende hoofdpersonen. Terwijl Irene ziek in bed ligt met knallende hoofdpijn, gaat Gary verder met het bouwen van de hut en Jim gaat vreemd met Monique die weer was komen aanwaaien bij Mark. Het lullige is dat Rhoda in de veronderstelling is dat ze binnenkort met Jim zal gaan trouwen op Hawaii.
Bij mijn vorige werkgever hing er op mijn kamer een grote wereldkaart. Regelmatig gebruikten collega’s die kaart om aan te wijzen waar ze op vakantie waren geweest of waar ze nog graag heen zouden willen. Kaarten spreken tot de verbeelding. Ook Judith Schalansky is gefascineerd door landkaarten. Voor De atlas van afgelegen eilanden, waarvan nu een pocketeditie is verschenen, dook ze de archieven in. Ze beschrijft vijftig eilanden die ze nooit zal bezoeken. Bij het lezen wordt ook wel duidelijk waarom: ze zijn zo afgelegen en vaak zo onherbergzaam dat je er het liefst alleen vanuit je luie stoel heen reist. Bovendien merkt ze op:
Als je de hele aardbol kunt bereizen, bestaat de echte uitdaging erin thuis te blijven en de wereld daarvandaan te ontdekken.
The year of the flood speelt in dezelfde periode in de toekomst als Oryx and Crake: vlak na de uitbraak van een virus waardoor vrijwel alle mensen op aarde zijn gestorven, en in de jaren voorafgaand aan die ramp. Deze keer wonen de hoofdpersonen echter niet in een beschermde compound, maar daarbuiten.
Het verhaal wordt verteld vanuit twee vrouwelijke hoofdpersonen: Ren, die een jaar of 18 is, en Toby die wat ouder is. Allebei zijn ze terechtgekomen in de sekte God’s Gardeners, een soort vervolg op het christendom. Margaret Atwood heeft deze religie erg goed uitgewerkt. Het belangrijkste is dat God’s Gardeners geen dierlijke producten gebruiken, tenzij dat nodig is om te overleven. Ze leven in een verlaten gebouw en op het dak verbouwen ze groenten en houden ze bijen. De hoofdstukken over Ren en Toby worden afgewisseld met preken van Adam One, de sekteleider, gevolgd door een hymne. De preken laten goed zien wat het gedachtegoed van God’s Gardeners is en de hymnes vond ik best wel grappig. Ze zijn zelfs op muziek gezet en opgenomen, kijk en luister maar eens naar het volgende filmpje:
Het is verder wel een serieus boek, bedoeld om ons te wijzen op de mogelijke gevolgen van hoe wij met onze aarde omgaan. Waar de nadruk in Oryx and Crake lag op genetische manipulatie, gaat het in The year of the flood vooral over het milieu. Verder is er een groot verschil tussen arm en rijk en tussen het leven binnen en buiten de Compounds.
De hoofdpersonen uit Oryx and Crake komen terug in The year of the flood, maar je kunt de boeken prima afzonderlijk van elkaar lezen. Ze maken onderdeel uit van een trilogie. Het derde deel is wel echt een vervolg op de andere twee boeken. Ik ben benieuwd hoe het verder gaat, dus MaddAddam staat met dikke letters in mijn lijst met nog te lezen boeken.
Deze maand deelt de bibliotheek weer gratis boeken uit in het kader van ‘Nederland leest’. Dit jaar is de eer aan Erik of het klein insectenboek, geschreven in 1941 door Godfried Bomans. Ik had dit boek nog in de kast staan, omdat ik het ooit voor mijn eindexamen Nederlands heb gelezen. Ik besloot mezelf een plezier te doen en dit boekje eens te herlezen. Verder lezen
