IJsland, zeventiende eeuw. Jonas de Geleerde staat bekend om zijn grote kennis van de natuur en het toepassen van kruiden voor allerlei kwaaltjes. Vrouwenziektes zijn zijn specialiteit en de vrouwen laten zich graag door hem onderzoeken en adviseren. Ook wordt Jonas gevraagd om geesten te verdrijven en dat krijgt hij zelfs bij de hardnekkigste geest voor elkaar. Helaas wordt hij beschuldigd van zwarte magie en hij wordt verbannen naar een eiland. Zijn vrouw mist hem zo dat ze na een tijdje besluit ook op het eiland te gaan wonen. Het boek beschrijft de gedachten van Jonas over zijn leven, de natuur en de mens. Jonas heeft een zwaar leven op het eiland. De natuur is prachtig, maar het is ook erg koud en donker.
literatuur
The year of the flood – Margaret Atwood
The year of the flood speelt in dezelfde periode in de toekomst als Oryx and Crake: vlak na de uitbraak van een virus waardoor vrijwel alle mensen op aarde zijn gestorven, en in de jaren voorafgaand aan die ramp. Deze keer wonen de hoofdpersonen echter niet in een beschermde compound, maar daarbuiten.
Het verhaal wordt verteld vanuit twee vrouwelijke hoofdpersonen: Ren, die een jaar of 18 is, en Toby die wat ouder is. Allebei zijn ze terechtgekomen in de sekte God’s Gardeners, een soort vervolg op het christendom. Margaret Atwood heeft deze religie erg goed uitgewerkt. Het belangrijkste is dat God’s Gardeners geen dierlijke producten gebruiken, tenzij dat nodig is om te overleven. Ze leven in een verlaten gebouw en op het dak verbouwen ze groenten en houden ze bijen. De hoofdstukken over Ren en Toby worden afgewisseld met preken van Adam One, de sekteleider, gevolgd door een hymne. De preken laten goed zien wat het gedachtegoed van God’s Gardeners is en de hymnes vond ik best wel grappig. Ze zijn zelfs op muziek gezet en opgenomen, kijk en luister maar eens naar het volgende filmpje:
Het is verder wel een serieus boek, bedoeld om ons te wijzen op de mogelijke gevolgen van hoe wij met onze aarde omgaan. Waar de nadruk in Oryx and Crake lag op genetische manipulatie, gaat het in The year of the flood vooral over het milieu. Verder is er een groot verschil tussen arm en rijk en tussen het leven binnen en buiten de Compounds.
De hoofdpersonen uit Oryx and Crake komen terug in The year of the flood, maar je kunt de boeken prima afzonderlijk van elkaar lezen. Ze maken onderdeel uit van een trilogie. Het derde deel is wel echt een vervolg op de andere twee boeken. Ik ben benieuwd hoe het verder gaat, dus MaddAddam staat met dikke letters in mijn lijst met nog te lezen boeken.
Dorst – Esther Gerritsen
Elisabeth gaat binnenkort dood. Ze vindt het moeilijk om dat aan haar dochter Coco te vertellen, maar het moet. Daarom vertelt ze het als ze Coco tegenkomt op de Overtoom. Coco is 23 jaar en heeft een oudere vriend, Hans. Het gaat echter niet zo goed tussen hen. Coco troost zichzelf door zichzelf op lekker vet eten te trakteren. Elisabeth ziet dat haar dochter dikker wordt en ze bespreekt het met haar kapper. Met de kapper praten is veel makkelijker dan met Coco. Toch wordt Coco geraakt door het bericht van de ziekte van haar moeder. In een opwelling besluit ze om bij haar in te trekken.
De band tussen Elisabeth, die trekjes van autisme vertoont, en Coco is moeizaam. Dat blijft zo als ze bij elkaar in huis gaan wonen. Esther Gerritsen weet de sfeer goed neer te zetten. De gedachtengang van Elisabeth lijkt heel logisch als je het zo leest. Het is best wel lastig om te bepalen wat je wel en niet kunt zeggen. Coco vlucht in eten en seks met vreemde mannen, maar gelukkiger wordt ze er natuurlijk niet van. Ik vond het moeilijker om me in Coco in te leven, al wordt ook een heel stuk van het verhaal van haar uit verteld.
Als Elisabeth is gestorven, ziet ze van boven af wat er gebeurt in haar huis. In onderstaand filmpje vertelt Esther Gerritsen dat dat de eerste scène van Dorst was die ze schreef:
Dit dunne boek lees je snel uit, maar de sfeer blijft nog een tijdje hangen. Dat gebeurt bij goede boeken.
Slaughterhouse Five – Kurt Vonnegut
Dit boek kwam uit in 1969 en daarmee is het inmiddels een klassieker. Het eerste hoofdstuk is een inleiding over waarom hij (de hoofdpersoon, niet Vonnegut) het boek wilde schrijven, bij 2 begint het pas ‘echt’. Ik vond het in het begin vooral een heel erg vreemd boek. En eerlijk gezegd blijft het vreemd tot het einde.
Billy reist in de tijd, doordat hij ontvoerd is door buitenaardse wezens van de planeet Tralfamadore. De aliens zien vier dimensies, dus tijd is voor hen geen chronologische zaak, maar ze kunnen alle momenten overzien. Daarom zijn ze niet bang voor de dood en kiezen ze ervoor om hun blik soms op vervelende maar vooral ook naar mooie momenten te richten. Dat vind ik wel een mooie filosofie.
Billy reist in de tijd en daardoor wisselt het verhaal voortdurend tussen de Tweede Wereldoorlog en de jaren ’50 en ’60. De stukken over de oorlog vond ik niet zo boeiend. Het idee dat er elk moment weer iets over Tralfamadore kan komen zorgde ervoor dat ik toch door bleef lezen. Jammer voor mij: het boek ging grotendeels over de oorlog.
Het wordt allemaal heel droog verteld. Billy weet toch al wat er gaat gebeuren en hij is daardoor niet bang. Gedachten en emoties worden niet verteld, waardoor ik mij totaal niet kon inleven in Billy. Ook zit er geen spanningsboog in het verhaal, omdat het allemaal door elkaar wordt verteld. Dat past natuurlijk wel bij het tijdreizen en het overzien van alle tijdstippen.
Volgens veel lezers is dit een geniaal humoristisch boek, maar de meeste humor heb ik gemist of niet begrepen. Dat komt wellicht deels door het Engels, maar vooral omdat mijn gevoel voor humor anders is. En dan blijft er helaas een behoorlijk saai verhaal over. Smaken verschillen, vooral als het om humor gaat. So it goes.
Leesreis om de wereld: Azerbeidzjan
Ali en Nino is een literaire klassieker, geschreven in 1937. Het speelt zich af in Azerbeidzjan. Ik moest het opzoeken op de kaart om te zien waar het ligt: op de grens van Europa en Azië, aan de Kaspische Zee, ten oosten van Turkije tussen Iran en Rusland. Hoofdpersoon Ali is 18 jaar en wil trouwen met Nino van 17. Allebei komen ze uit een rijke familie van adel, maar hij is moslim en zij komt uit een christelijke familie uit Georgië. Dat hoeft geen probleem te zijn, een vrouw heeft immers geen verstand en geen ziel. Althans, dat zegt een vriend van Ali. Zelf wil Ali juist met Nino trouwen omdat ze meer is dan een akker: ze zijn echte vrienden en dat overwint de cultuurverschillen.
Het leek stiller dan het was – Eva Kelder
Het leek stiller dan het was valt meteen al op door de prachtige foto op de kaft. In het begin vond ik het jammer dat de achterflap al zoveel verklapt, maar achteraf gezien is dat niet erg. Er blijven genoeg onverwachte wendingen over in het boek. De flaptekst maakt duidelijk dat het verhaal niet door zal blijven kabbelen op Vlieland en dat het leven van Seije niet rustig zal verlopen. Verder lezen
Dooi – Rascha Peper
Rascha Peper behoort tot mijn favoriete schrijvers. Ik heb inmiddels zeven van haar boeken gelezen. Ze schrijft in een mooie, vlotte stijl over gewone mensen. Het gaat vaak over de liefde, maar het wordt nooit plat.
Dooi gaat over Ruben Saarloos, die in z’n eentje met zijn schip een paar weken lang vast ligt in het ijs bij een eiland in het IJsselmeer. In het begin vond ik het soms wat saai, maar dat illustreert de situatie waarin Ruben zich bevindt wel goed: hij is immers bezig met de vertaling van een naslagwerk over vissen. Verder loopt hij af en toe een rondje om het eiland en kijkt naar de konijnen en de vogels. Op een dag komt er een schaatster bij hem op bezoek en die maakt heel wat bij hem los. Vanaf dan komt er steeds meer vaart in het verhaal. Daardoor vond ik het weer een erg goed boek van Rascha Peper.
Tot nu toe vond ik Vingers van marsepein het mooiste boek van deze schrijfster. Het is roman die afwisselend gaat over een meisje in de zeventiende eeuw en een jongen in het heden, allebei 10 jaar en wonend op een Amsterdamse gracht. Die afwisseling zorgt ervoor dat je steeds maar door blijft lezen. Ook van het dikkere Wie scheep gaat heb ik erg genoten. Op mijn lijst staan nog zes andere boeken van Rascha Peper en ik zie ernaar uit om die te gaan lezen, tot aan haar laatste boek Handel in veren dat ze op haar ziekbed nog heeft kunnen afronden, voordat ze vorig jaar helaas is overleden.
IJsbrood – Owen Donkers
Omdat ik in een paar dikke boeken bezig ben, heb ik tussendoor nog een dun boekje gelezen. IJsbrood gaat over een jongen van elf jaar. Op een dag is zijn moeder verdwenen. Na drie dagen biecht zijn vader op dat ze een tijdje bij Ron gaat wonen, een gescheiden vriend. Volgens zijn zus gaan hun ouders nu ook scheiden, maar dat roept ze al jaren. De jongen is meer bezig met damlessen en de schoolkampioenschappen dammen.
Wat opvalt is dat het niet in het heden speelt, maar in de tijd dat Owen Donkers en ikzelf elf jaar waren: het gaat over guldens en Raiders. De herkenbaarheid maakt dit boek wel leuk. Verder lijkt het wel een kinderboek, waar op zich niets mis mee is. Helaas blijft het vlak. Pas helemaal aan het einde overdenkt de jongen de situatie en komen er wat emoties los. Helaas heeft het verhaal een open einde. IJsbrood is aardig geschreven en een goed tussendoortje, maar het zal me niet lang bij blijven.
Een mooie jonge vrouw – Tommy Wieringa
Nadat Dit zijn de namen mij niet zo goed beviel, twijfelde ik of ik wel zin had in het boekenweekgeschenk. Na een positieve tweet heb ik me er toch aan gewaagd. Bovendien was een goede smoes om een boek van Etgar Keret te mogen kopen : )
Hoogleraar infectieziekten Edward slaat een mooie jonge vrouw aan de haak: Ruth, studente sociale wetenschappen. Hij prijst zichzelf gelukkig dat hij eindelijk de liefde heeft gevonden. Het wordt echter ook al snel duidelijk dat leeftijd niet het enige verschil is tussen de twee. Ruth is vegetariër, terwijl Edward met proefdieren werkt. Edward werkt samen met de farmaceutische industrie en krijgt snoepreisjes aangeboden, maar Ruth wil na één keer al niet meer mee. Je voelt op je klompen aan dat dit niet goed af kan lopen, de vraag is alleen nog wanneer en hoe.
In het begin gaat het over het telefoonboek en sturen Edward en Ruth elkaar een kaart. Dat lijkt me ook voor zeven jaar geleden nogal ouderwets. Het lijkt soms wel of schrijvers er niet van houden om computers en mobieltjes in hun verhalen te gebruiken. In dat geval vind ik dat ze geen jaartallen uit de eenentwintigste eeuw moeten gebruiken.
Edward komt niet sterk over, hij laat over zich heen lopen door Ruth. Ik vind het jammer dat het personage van Ruth niet verder is uitgewerkt. Ik begrijp haar niet goed. Ook het einde van het verhaal is niet bevredigend. Het lijkt erop dat Tommy Wieringa wel stof had voor een hele roman, maar dat hij er een einde aan moet breien omdat een boekenweekgeschenk nu eenmaal onder de 100 bladzijden telt.
Dit boekje is vlot geschreven met hier en daar erg mooie zinnen. Er zit een vleugje filosofie in en daar houd ik wel van. Ondanks het einde is het een goed verhaal.
Barrevoetse februari – Herta Müller
Herta Müller kreeg in 2009 de Nobelprijs voor de Literatuur, omdat zij ‘met poëtische verdichting en prozaïsche zakelijkheid het landschap van de ontheemden optekent.’ Deze beschrijving past ook goed bij Barrevoetse februari, een bundel verhalen die zich op het platteland van Roemenië afspelen, het geboorteland van de schrijfster.
De stijl is bijzonder, met zeer korte zinnen. Vaak zijn zinnen in stukken gehakt in kleinere zinnen, zodat veel zinnen met ‘En’ beginnen. Er worden veel chiasmes gebruikt: ‘Hij had een lip en tanden had hij.’ Ook zitten er veel beeldspraak en moeilijke woorden in. Dat vond ik niet zo passen bij het verhaal waarin een kind de hoofdpersoon was. Ook voelde het niet logisch dat de diverse hoofdpersonen allemaal hetzelfde taalgebruik hebben, wat toch opvalt bij zo’n bijzondere stijl.
Net als Vrije val van Saskia de Coster is dit geen makkelijk leesbaar boek. Het verschil is dat ik bij Saskia de Coster veel beschrijvingen lees die ik prachtig vind, terwijl ik de metaforen van Herta Müller gewoonweg niet begrijp. Daarom is het me niet gelukt om dit boek uit te lezen. Het is net als met een muziekstuk of een schilderij: het raakt de ene persoon diep, terwijl een ander er niets mee heeft. Ik ben dan ook zeer benieuwd naar de andere blogs over dit boek, die je hier kunt lezen.
Lalagè leest 