literatuur

23 maart 2014

IJsbrood – Owen Donkers

Omdat ik in een paar dikke boeken bezig ben, heb ik tussendoor nog een dun boekje gelezen. IJsbrood gaat over een jongen van elf jaar. Op een dag is zijn moeder verdwenen. Na drie dagen biecht zijn vader op dat ze een tijdje bij Ron gaat wonen, een gescheiden vriend. Volgens zijn zus gaan hun ouders nu ook scheiden, maar dat roept ze al jaren. De jongen is meer bezig met damlessen en de schoolkampioenschappen dammen.

Wat opvalt is dat het niet in het heden speelt, maar in de tijd dat Owen Donkers en ikzelf elf jaar waren: het gaat over guldens en Raiders. De herkenbaarheid maakt dit boek wel leuk. Verder lijkt het wel een kinderboek, waar op zich niets mis mee is. Helaas blijft het vlak. Pas helemaal aan het einde overdenkt de jongen de situatie en komen er wat emoties los. Helaas heeft het verhaal een open einde. IJsbrood is aardig geschreven en een goed tussendoortje, maar het zal me niet lang bij blijven.

download (9)

16 maart 2014

Een mooie jonge vrouw – Tommy Wieringa

Nadat Dit zijn de namen mij niet zo goed beviel, twijfelde ik of ik wel zin had in het boekenweekgeschenk. Na een positieve tweet heb ik me er toch aan gewaagd. Bovendien was een goede smoes om een boek van Etgar Keret te mogen kopen : )

download (8)

Hoogleraar infectieziekten Edward slaat een mooie jonge vrouw aan de haak: Ruth, studente sociale wetenschappen. Hij prijst zichzelf gelukkig dat hij eindelijk de liefde heeft gevonden. Het wordt echter ook al snel duidelijk dat leeftijd niet het enige verschil is tussen de twee. Ruth is vegetariër, terwijl Edward met proefdieren werkt. Edward werkt samen met de farmaceutische industrie en krijgt snoepreisjes aangeboden, maar Ruth wil na één keer al niet meer mee. Je voelt op je klompen aan dat dit niet goed af kan lopen, de vraag is alleen nog wanneer en hoe.

In het begin gaat het over het telefoonboek en sturen Edward en Ruth elkaar een kaart. Dat lijkt me ook voor zeven jaar geleden nogal ouderwets. Het lijkt soms wel of schrijvers er niet van houden om computers en mobieltjes in hun verhalen te gebruiken. In dat geval vind ik dat ze geen jaartallen uit de eenentwintigste eeuw moeten gebruiken.

Edward komt niet sterk over, hij laat over zich heen lopen door Ruth. Ik vind het jammer dat het personage van Ruth niet verder is uitgewerkt. Ik begrijp haar niet goed. Ook het einde van het verhaal is niet bevredigend. Het lijkt erop dat Tommy Wieringa wel stof had voor een hele roman, maar dat hij er een einde aan moet breien omdat een boekenweekgeschenk nu eenmaal onder de 100 bladzijden telt. 

Dit boekje is vlot geschreven met hier en daar erg mooie zinnen. Er zit een vleugje filosofie in en daar houd ik wel van. Ondanks het einde is het een goed verhaal.

15 maart 2014

Barrevoetse februari – Herta Müller

BarrevoetseFebruari_LR

Herta Müller kreeg in 2009 de Nobelprijs voor de Literatuur, omdat zij ‘met poëtische verdichting en prozaïsche zakelijkheid het landschap van de ontheemden optekent.’ Deze beschrijving past ook goed bij Barrevoetse februari, een bundel verhalen die zich op het platteland van Roemenië afspelen, het geboorteland van de schrijfster.

De stijl is bijzonder, met zeer korte zinnen. Vaak zijn zinnen in stukken gehakt in kleinere zinnen, zodat veel zinnen met ‘En’ beginnen. Er worden veel chiasmes gebruikt: ‘Hij had een lip en tanden had hij.’ Ook zitten er veel beeldspraak en moeilijke woorden in. Dat vond ik niet zo passen bij het verhaal waarin een kind de hoofdpersoon was. Ook voelde het niet logisch dat de diverse hoofdpersonen allemaal hetzelfde taalgebruik hebben, wat toch opvalt bij zo’n bijzondere stijl. 

Net als Vrije val van Saskia de Coster is dit geen makkelijk leesbaar boek. Het verschil is dat ik bij Saskia de Coster veel beschrijvingen lees die ik prachtig vind, terwijl ik de metaforen van Herta Müller gewoonweg niet begrijp. Daarom is het me niet gelukt om dit boek uit te lezen. Het is net als met een muziekstuk of een schilderij: het raakt de ene persoon diep, terwijl een ander er niets mee heeft. Ik ben dan ook zeer benieuwd naar de andere blogs over dit boek, die je hier kunt lezen.

8 maart 2014

Pigeon English – Steven Kelman

Pigeon English werd genomineerd voor de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs en de Man Booker Prize, waardoor het op mijn leeslijst belandde.

download (5)

Harrison Opoku is 11 jaar, komt uit Ghana en woont in Londen met zijn moeder en zijn zus. Zijn vader, babyzusje en oma wonen nog in Ghana.  Het boek start met de moord op een jongen die Harri wel van gezicht kent. Dat maakt al duidelijk dat de buurt niet veilig is. Harri probeert een beetje voor detective te spelen met een vriend van hem, omdat ze de moordenaar willen pakken, maar dat levert weinig op behalve een paar confrontaties met de oudere jongens van een bende waar je beter ver van kunt blijven. Dan moet Harri letterlijk rennen voor zijn leven.

Toch is Harri vooral nog kind: een creatieve jongen met veel fantasie, wat tot uiting komt in het boek. Ik heb veel gelachen om de dingen die hij grappig vindt, maar nog meer om de manier waarop hij het beschrijft. Harri houdt van vogels en vindt het dan ook erg leuk als een duif op zijn balkon landt. Deze duif wordt zijn beschermengel, hij zou bijvoorbeeld op iemands hoofd kunnen poepen… Harri herkent de duif aan zijn kleuren. Het boek bevat een aantal schuingedrukte stukjes waarin de gedachten van de duif worden weergegeven.  (Het duurde wel een tijdje voor ik dat door had…)

Harri’s gedachten gaan vaak van de hak op de tak, van serieus naar grappig en terug. Het taalgebruik is niet moeilijk, ondanks de straattaal. Een aantal woorden kende ik niet, zoals ‘hutious’, wat niet in het woordenboek staat. Het wordt echter zo vaak gebruikt dat de betekenis al snel duidelijk is. Ook zijn sommige woorden verbasterd, zoals ‘Asweh’ in plaats van ‘I swear’. Vanwege dit specifieke taalgebruik denk ik dat het echt meerwaarde heeft om dit boek in het Engels te lezen, omdat dit soort dingen bijna niet te vertalen zijn.

Alles bij elkaar heeft Steven Kelman de nominaties voor literatuurprijzen zeker verdiend.

18 februari 2014

Vrije val – Saskia de Coster

Wij en ik werd afgelopen jaar voor veel literaire prijzen genomineerd. Dat maakte niet alleen mij nieuwsgierig, want het was uitgeleend in de bibliotheek. Daarom besloot ik te beginnen met van Sasia de Costers debuut Vrije val. 

images

Dit blijkt echter geen eenvoudig toegankelijk boek.  Het lijkt op beschrijvingen van dromen, in flarden, het is haast poëzie. Veel stukjes zijn dan ook prachtig om te lezen, maar een concreet samenhangend verhaal wordt het zeker niet. De moddervette Charlotte en de jongen Atlantis zitten samen op een enorm schip dat eindeloos op zee dobbert. Later wordt duidelijk dat ze verbannen zijn omdat ze tegen het regime van de president in zijn gegaan. Veel meer kan ik er niet van maken, maar misschien hoeft dat ook niet.

Het boek telt 160 bladzijden en dat vond ik genoeg. Ik heb een sterk vermoeden dat Wij en ik veel minder wazig is, want dit lijkt me geen boek dat geschikt is voor een groot publiek. Het laat wel zien dat Saskia de Coster genoeg fantasie en schrijftalent heeft om mooie boeken te schrijven.

15 februari 2014

Duel met paard – Pauline Genee

Genee_Duel met paard

Thomas Rosenboom schrijft: ‘ Ik heb Duel met paard in één adem uitgelezen.’ Qua thema en sfeer doet het boek inderdaad denken aan Publieke werken van Rosenboom, wat ik pittig maar erg mooi vond. De verhalen spelen rond dezelfde tijd en zijn allebei gebaseerd op waar gebeurde geschiedenissen.

Het is 1904 en in Berlijn schijnt er een paard te zijn dat kan rekenen. Zijn eigenaar Von Osten geeft hem sommen op, waarna paard Hans het antwoord geeft door met zijn hoef te tikken. Elke zondag demonstreert Von Osten dit op de binnenplaats van het gebouw waar hij woont. Von Osten is alleenstaand en zijn buurvrouw Frau Piehl zet koffie en kookt voor hem. De geluiden van de rekentrainingen op de binnenplaats geven ritme aan haar dag.  Op een zondag komt de Italiaanse schilder Emilio Rendich naar de demonstratie kijken. Hij is erg onder de indruk. Via hem komt het zover dat een commissie van geleerden het paard onderzoekt en een rapport schrijft over hun bevindingen. Voor Von Osten is dat erg belangrijk, want het zal eindelijk erkenning betekenen.

Het boek bestaat uit 25 hoofdstukken. In het begin vond ik het lastig om in het verhaal te komen. Ik vond het een beetje saai. Misschien kwam dat doordat het perspectief snel wisselt tussen Von Osten, Rendich en Frau Piehl. Pas in hoofdstuk 16 gaat het over de jeugd van Von Osten, wat een gekke sprong in het verhaal geeft. Dit had volgens mij beter in het begin geplaatst kunnen worden, want het verklaart veel. Het zou dan ook makkelijker zijn geweest om meteen mee te leven met Von Osten, omdat je de hoofdpersoon dan beter kent. De rol van Frau Piehl vind ik erg goed gekozen. Zij wordt meteen in het begin geïntroduceerd, maar komt daarna pas in hoofdstuk 17 en nog een hoofdstuk daarna terug. Over haar had ik wel meer willen lezen, omdat ze een goed beeld geeft van het leven in die tijd. Pas in hoofdstuk 18 komt de vaart er echt in met een spannende scène, die prachtig is geschreven. Vanaf daar heb ik het dan ook snel uitgelezen, ook al is dan al lang duidelijk welke kant het op gaat.

Pauline Genee zit met haar debuut niet meteen op het niveau van Thomas Rosenboom, maar zij is wel een aanwinst voor het genre van de historische romans. 

5 februari 2014

is er hoop – Renate Dorrestein

Renate Dorrestein is één van mijn favoriete schrijvers. Ik hou van haar originele stijl. Ze schrijft meestal over absurde situaties, die realistisch worden beschreven. Het gaat vaak over mensen met een verstandelijke handicap of een psychiatrische aandoening. De gedachten van deze mensen worden knap weergegeven. Bovendien zit er erg droge humor in haar boeken.

download (3) Verder lezen

1 februari 2014

Het kraaien van de haan – Piet Meeuse

download (4)

Reizen in de tijd is iets wat altijd tot de verbeelding spreekt en mooie verhalen oplevert. ‘Het kraaien van de haan’ speelt in 2024, althans, daar begint het. Een rijke man wil één van de eerste tijdreizen bekostigen, op voorwaarde dat de reis naar de tijd van Jezus gaat. Joe is de ideale kandidaat: hij heeft een talenknobbel en studeerde klassieke talen. In voorbereiding op zijn tijdreis leert hij Aramees. Aan deze details is al te merken dat Piet Meeuse een sterk verhaal vertelt. De tijdreis lukt en Joe leert Jezus kennen van heel dichtbij. Om een reden die later duidelijk wordt, schrijft hij 20 jaar later zijn memoires in Efeze. Deze begraaft hij op een plek waarvan hij weet dat het in het begin van de twintigste eeuw gevonden kan worden…

Dit boek had ik in twee dagen uit, want het is niet dik en het leest makkelijk. Het is een meeslepend verhaal, dat je haast gaat geloven. Het is boeiend om vanuit een nieuwe invalshoek te lezen hoe Jezus zich gedroeg en hoe hij dacht. Hij doet uitspraken als: ‘Leef in het nu, blijf niet hangen in verleden of toekomst.’ Het tijdreizen verleidt je soms tot ingewikkelde gedachtenkronkels, die de schrijver niet uit de weg gaat, maar hij maakt het ook niet nodeloos ingewikkeld. Kortom, een geslaagd en boeiend boek, dat in 2011 werd genomineerd voor de Libris literatuurprijs.

30 januari 2014

Koningin van de nacht – Yvonne Keuls

download

Daan is tien jaar en woont met zijn vader, zus en tante in een chic huis in Den Haag. Muziek speelt een belangrijke rol in de familie. Daans vader is pianist en componist. Zijn moeder is een beroemd violiste, maar zij verblijft in een kuuroord in Zwitserland. Zijn zus Roos studeert hard om in de voetsporen van haar moeder te trainen. Daan wil piano gaan spelen, maar het liefst speelt hij buiten met de jongens uit zijn straat. De Tweede Wereldoorlog levert extra spannende verhalen en avonturen op.  De jongens scheppen op over hun vaders die bijvoorbeeld bij de politie zitten. Daan houdt van fantaseren en doet graag mee met stoere verhalen vertellen. In de buurt is een afgezet gebied met mijnen en ergens anders is een bunker, dingen die natuurlijk stiekem verkend moet worden. 

Daans vader is joods, maar hij weigert onder te duiken. Hij gaat gewoon door met piano spelen en componeren. Tante Isabel vindt dat logisch: ‘Je loopt toch niet zomaar weg van je instrument.’ In de loop van de tijd worden de gevolgen van de oorlog steeds duidelijker. Er is steeds minder voedsel. Bomen worden omgehakt om vuur te kunnen maken, om de bieten en kolen die er nog zijn te kunnen koken. De sfeer wordt steeds grimmiger. Daan wordt ouder en gaat ook steeds meer begrijpen van wat er aan de hand is. 

Yvonne Keuls schrijft korte zinnen en haar boeken zijn daardoor makkelijk te lezen. Ik vind deze stijl ook goed passen bij de leeftijd van Daan. Het zorgt ervoor dat het geen zwaarmoedig verhaal wordt, ondanks de thematiek. Aan de andere kant wordt de werkelijkheid niet geschuwd. Het sterke van dit boek is dat de schrijfster uit haar eigen ervaringen put: zij was immers zelf negen jaar toen de oorlog begon. Het is een toegankelijk en indringend boek.

Lees hier de recensies van de andere bloggers van Een perfecte dag voor literatuur.

19 januari 2014

De woongroep – Franca Treur

Een dorsvloer vol confetti las ik binnen een paar dagen uit en ik vond het erg goed. Dat boek was gebaseerd op de jeugd van Franca Treur in een streng christelijk gezin. In haar tweede boek observeert ze het leven van onze generatie in deze tijd: mensen van rond de dertig die zich gaan settelen, of toch nog even niet? Doen we mee met de rest of kiezen we bewust voor een andere leefstijl? Dit thema spreekt me aan en ik was zo nieuwsgierig dat ik De woongroep heb gekocht. 

download (2)

Elenoor is 28 jaar en werkt freelance. Ze heeft al zeven jaar een relatie met Erik, een verwende kakker die ook geen ‘echte’ baan heeft. Hij wil graag officieel gaan samenwonen en kinderen krijgen, maar Elenoor vraagt zich af of dat wel is wat ze wil. Via via hoort ze van een woongroep en ze besluit daar te gaan wonen, omdat ze hoopt daar mensen tegen te komen die wel weten hoe het verder moet met deze maatschappij. Het lijkt erg op een studentenhuis, maar dan met iets oudere bewoners. Ze eten vegetarisch en voeren af en toe actie, maar dan moeten ze wel eerst een onderwerp zoeken. Ook Elenoor doet maar een beetje mee, zonder dat ze zich verdiept in de dingen waar ze tegen protesteert. Het komt wel dichterbij als één van de ‘graaiers’ waar ze actie tegen voert een bekende van haar blijkt te zijn…

Ik kon me niet goed inleven in Elenoor, omdat het boek meer uit beschrijvingen van gebeurtenissen dan uit gedachten bestaat. Het wordt niet echt duidelijk waarom Elenoor in de woongroep gaat. Ik begreep ook niet waarom ze met Erik samen is, die in mijn ogen geen goede match voor haar is. Ik vroeg me daarom al snel af of die relatie stand zou houden. In de woongroep lijkt Elenoor geen sterke persoonlijkheid, net als haar huisgenoten: er komen spontaan mensen logeren en die laten ze gewoon blijven, terwijl ze er wel last van hebben. Koken kunnen ze ook niet en dat vond ik wel jammer: ik had het leuker gevonden als Elenoor zou hebben ontdekt dat vegetarisch eten erg lekker kan zijn. Ook van het actievoeren steekt ze niets op. 

De schrijfstijl van Franca Treur bevalt me wel. Het boek bevat veel rake, maar ook grappige observaties, wat het boek een mooi document van onze tijd maakt. Dit is geen literair hoogstandje, maar wel een vermakelijk boek.