literatuur

1 februari 2026

Ons deel van de nacht – Mariana Enríquez

Na twee verhalenbundels durf ik mij te wagen aan de dikke roman van de Argentijnse Mariana Enríquez. Net als de korte verhalen bevat dit boek bovennatuurlijke en lugubere elementen tegen de achtergrond van de recente geschiedenis van Argentinië. In het eerste deel is Juan met zijn zoontje Gaspar onderweg met de auto. De sfeer is onheilspellend en het intrigeert me, terwijl ik lees met het tempo van een slak. De lange reis per auto wordt afgewisseld met scènes van een ritueel waarbij Juan soort gedaanteverwisseling ondergaat.

Juan behoort tot een duistere Orde die sinds een paar eeuwen als doel heeft om het eeuwige leven te verkrijgen. Preciezer geformuleerd: om het bewustzijn op dit niveau te behouden. Daarvoor gebruiken de leden van de Orde telkens een medium, waarvan Juan de laatste tot nu toe is. De schoonouders van Juan vermoeden dat Gaspar het perfecte volgende medium is, maar Juan wil voorkomen dat het leven van zijn zoon ook in het teken van de Orde komt te staan. Juan is hartpatiënt en hij heeft niet lang meer te leven. Dat maakt het alles een ontzettend spannend verhaal, ook omdat Juan zijn jonge zoon weinig kan en wil vertellen over wat hem drijft.

Verder lezen
4 januari 2026

Korstmos – Rinske Bouwman

Net als in haar originele debuut Een soort eelt spelen dieren een belangrijke rol in de tweede roman van Rinske Bouwman. Dat is wat me erin trok, in tegenstelling tot het computerspel dat hoofdpersoon Marius speelt. Het spel blijkt echter helemaal niet vervelend om over te lezen. Het boek begint met een scène in de online game The Otherworld, zonder dat dat expliciet wordt vermeld. Na een bladzijde denk ik ‘wat is hier toch aan de hand’ en na twee bladzijden begrijp ik dat Marius in het spel rondloopt en niet in de echte wereld. Dat heeft een grappig effect.

Marius (42) is in het echte leven buschauffeur. Zijn vrouw Philo is sinds een aantal jaren terminaal ziek. Al een paar keer heeft Marius gedacht dat haar laatste dagen waren aangebroken, maar dan krabbelde ze toch weer op. Hij worstelt hier enorm mee en hij heeft amper tijd voor sociale contacten, omdat hij voor Philo moet zorgen naast zijn werk in wisseldiensten. Soms gaat hij vogels kijken met zijn goede vriend Lasse, die helemaal in de wolken is omdat zijn vrouw in verwachting is. Dat steekt Marius, omdat Philo en hij vroeger ook droomden van kinderen krijgen. Maar toen werd ze ziek. De vrienden kunnen er niet echt over praten en de afstand is voelbaar.

Verder lezen
28 december 2025

Aarde der mensen – Pramoedya Ananta Toer

De Javaanse jongen Minke is achttien jaar als hij in 1898 in contact komt met Annelies, via een vriend van hem. Hij vindt haar prachtig en het klikt ook goed met haar moeder, Njai Ontosoroh. Minke is erg onder de indruk van Njai, die met haar dochter een grote boerderij leidt. Haar Nederlandse man komt maar af en toe thuis en draagt niet bij aan het bedrijf. Ook Robert, de broer van Annelies, laat zich weinig zien.

Minke is één van de weinige inlanders die op de HBS zit, vanwege zijn intelligentie en omdat zijn grootvader dit stimuleerde. Bovendien heeft zijn vader een hoge positie. Met zijn ouders heeft hij amper contact. Hij woont in een pension. Njai nodigt Minke uit om vaker te komen en zelfs bij hen te komen wonen. Annelies raakt erg gesteld op Minke. Ze heeft verder geen contact met leeftijdsgenoten, want dat houdt haar moeder tegen. Annelies is aan de ene kant heel volwassen, omdat ze volop meewerkt op de boerderij, en anderzijds heeft ze kinderlijke trekken.

Verder lezen
21 december 2025

Het einde van de bijen – Caroline Lamarche

Het einde van de bijen werd in 2023 genomineerd voor de Europese Literatuurprijs, die jaarlijks wordt toegekend aan een Nederlandse vertaling uit een andere Europese taal. Zo belandde het op mijn grote boekenlijst en laatst kwam het door toeval in mijn poll terecht. Bedankt voor jullie stemmen, want anders was dit mooie werk waarschijnlijk aan mij voorbijgegaan.

De Waalse schrijver Caroline Lamarche vertelt in dit boek over de laatste levensjaren van haar moeder, die net geen 100 jaar werd. Deze moeder is een markante vrouw met veel sociale contacten. Veel mensen zijn dol op haar en bezoeken haar graag. Ze vinden haar zo vriendelijk. Tegen haar kinderen kan ze echter goed mopperen over anderen, bijvoorbeeld over haar schoonzus die naast haar woont. Ze klaagt nooit over haar fysieke toestand, die zeer te wensen overlaat en steeds slechter wordt. Ze kan haast niet meer zien en heeft haar papieren boeken daarom vervangen door luisterboeken op cd’s, waar ze zich dagelijks urenlang mee vermaakt.

Verder lezen
14 december 2025

jl. – Anjet Daanje

Na de geweldige leeservaring met Het lied van ooievaar en dromedaris wilde ik graag meer van Anjet Daanje lezen. In de bieb plukte ik jl. van de plank, dat voor het eerst verscheen in 2016, dus nog voor haar bekendheid een vlucht nam. Het gaat over Finn Pompe en zijn nichtje Juno, die hun jeugd doorbrachten in Zoutkamp, waar ze tegenover elkaar woonden. Hun moeders waren zussen en ze waren allebei enig kind. Het duurt even voor ik begrijp wie wie is in de familie en het kost me misschien wel honderd bladzijden om goed in het verhaal te komen. Dat komt ook doordat het perspectief af en toe verspringt tussen hij en ik, wanneer Finn zijn levensverhaal en dat van zijn ouders en grootouders aan zijn dochtertjes vertelt voor ze gaan slapen.

Verder lezen
16 november 2025

Maria Sibylla – Inez van Dullemen

Inez van Dullemen heeft een prachtige, rijke schrijfstijl, met zeldzame woorden. Het past helemaal bij de geschiedenis van Maria Sibylla Merian, die in 1700 naar Suriname ging om daar tropische vlinders te bestuderen. Ze schilderde die samen met hun rupsen en de planten waar ze op leefden.

Als klein meisje heeft Maria Sibylla leren tekenen en schilderen van haar stiefvader in Frankfurt am Main. Tijdens haar huwelijk gaat ze door met schilderen, totdat ze weggaat bij haar echtgenoot. Samen met haar twee dochters sluit ze zich aan bij de Labadisten in Friesland, een religieuze gemeenschap. Haar broer Casper heeft haar daartoe overgehaald.

Verder lezen
9 november 2025

Ontaard – Marion Bruinenberg

Na haar fascinerende debuut keek ik uit naar het tweede boek van Marion Bruinenberg. Hiervoor heeft ze zich laten inspireren door het dagboek van haar overgrootvader Roelof, die in 1925 naar Canada emigreerde. Zijn verhaal wordt afgewisseld met gebeurtenissen in 2025, waarin Roelofs achterkleindochter op zoek gaat naar sporen van hem. Tijdens het lezen vraag ik me soms af wat van deze verhaallijn echt gebeurd is (ook al vind ik dat dat bij een goed verhaal niet relevant is) en pas in het nawoord ontdek ik dat het meer fictie is dan ik dacht.

Roelof is 25 jaar als hij vanuit Drenthe vertrekt om in Canada boer te worden. Hij heeft gehoord dat daar veel land en werk te vinden is, wat hem een stuk beter lijkt dan het harde leven in het veenland. Hij neemt aardbeienzaadjes mee en rekent erop dat hij later zijn verloofde Anna kan laten overkomen, zodra hij zijn eigen boerderij heeft. De reis is al een enorme belevenis: eerst met de tram naar Coevorden, dan met de trein naar Rotterdam en dan per schip in ruim negen dagen naar het nieuwe land.

Verder lezen
12 oktober 2025

The mermaid of Black Conch – Monique Roffey

Bij een Caribisch eiland gaan een Amerikaanse vader en zoon met een paar lokale mannen uit vissen. De zoon is voor het eerst mee. Hij gooit zijn hengel uit en slaat een heel grote vis aan de haak. Het kost uren om die binnen te halen. Het blijkt een zeemeermin te zijn! Die zal vast veel geld opleveren.

De mannen nemen de zeemeermin mee het land op en gaan hun bijzondere vangst vieren in het plaatselijke café. Lokale visser David wil de zeemeermin redden en neemt haar stiekem mee naar huis. Hij vult zijn bad met water en gooit er een pak zout bij, om het de zeemeermin naar haar zin te maken. Het is echter lastig om haar goed te verzorgen. Na een aantal dagen beginnen haar schubben eraf te vallen.

Verder lezen
21 september 2025

De zaaier – Octavia Butler

In de nabije toekomst ziet onze maatschappij er heel anders uit dan nu. Alleen volwassenen van boven de veertig weten nog hoe het vroeger was. Tiener Lauren woont in een buurtje waar muren omheen staan. Daarbuiten moet je altijd op je hoede zijn en het beste kan je een wapen meenemen. Het wemelt er van de arme sloebers. Veel mensen zijn verslaafd aan een drug die ervoor zorgt dat ze de boel in de fik willen steken, om een kick te krijgen van het zien van de vlammen. Ook binnen de muren zijn de mensen niet altijd veilig. Dieven weten binnen te komen om alles te roven wat ze maar kunnen gebruiken.

Lauren is de dochter van een baptistendominee. Ze wordt gedoopt omdat haar vader dat graag wil. Zelf heeft ze een andere visie: God is Verandering. Ze ontwikkelt haar eigen filosofie en ze beschrijft haar bevindingen in verzen. Lauren overleeft graag en daarom probeert ze zo veel mogelijk te leren over nuttige zaken, zoals het verbouwen van voedsel. Ze neemt altijd deel aan de schietoefeningen die haar vader buiten de muren geeft. En ze besluit om een vluchtpakket te maken dat ze gemakkelijk mee kan nemen, met onder andere een deken, water, houdbaar voedsel, zaden, een zaklamp en een pistool.

Verder lezen
10 augustus 2025

Wolf – Lara Taveirne

Binnen een paar bladzijden ben ik helemaal gegrepen door dit boek. Lara Taveirne vertelt over haar broertje Wolf, die verdween. Na een paar maanden werd hij gevonden in een bos in het noorden van Zweden. Hij was met de trein naar het één na laatste station gegaan, omdat hij net een paar euro te kort kwam voor het hele traject. Hij was uitgestapt, naar het bos gelopen, en daar nog een stuk doorgewandeld om voor de laatste keer te gaan liggen. Met zijn hoofd op zijn rugzak lag hij daar in de ijskoude poolnacht. Diezelfde nacht is hij gestorven, wat ook zijn bedoeling was.

Verder lezen