Mensen op Mars – Joris van Casteren

Het boek Mensen op Mars zag ik al een paar keer in de bibliotheek voordat ik besloot om het te lenen, want het bleef me aantrekken. In tegenstelling tot veel science-fiction-boeken is dit non-fictie, want het gaat over mensen die écht naar Mars willen. Er zijn verschillende organisaties die hieraan werken: niet alleen de bekende NASA en ESA, maar ook een paar particuliere clubjes. Misschien ken je Elon Musk, de man van de Tesla, die plannen heeft om naar Mars te gaan. Maar in dit boek ligt de focus op een Nederlands initiatief: Mars One.

Joris van Casteren heeft een typische schrijfstijl. Van elke persoon die hij ontmoet beschrijft hij hoe diegene eruitziet. Ik vind dat vaak een beetje denigrerend overkomen, alsof hij die mensen niet helemaal serieus neemt. Misschien doet hij het wel om de lezer te helpen de vele namen uit elkaar te houden, maar het duizelt me af en toe toch. In het begin van het boek ben ik nog gretig. Wat bezielt die mensen? Waarom wil iemand zeven maanden in een capsule gaan zitten om in een afgesloten ruimte op Mars te gaan leven? Het idee van Mars One is dat veel kosten bespaard kunnen worden doordat de mensen nooit meer naar de aarde zullen terugkeren. Wat zijn dat voor types, die dat wel zien zitten?

Verder lezen

Eighty days – Matthew Goodman

Geef jij ook weleens iemand een boek cadeau met in je achterhoofd het idee dat je het later dan mooi kunt lenen om het zelf ook te lezen? Dat deed ik in 2016 bij mijn vader. Over boeken die ik aan hem geef schreef ik eerder dit artikel en laatst leende ik van hem het boek Eighty days: Nellie Bly and Elizabeth Bisland’s History-Making Race Around the World.

In 1889 leefde in New York een jonge vrouw, Nellie Bly, die aan onderzoeksjournalistiek deed. Ze schreef bijvoorbeeld over de beroerde omstandigheden van fabrieksarbeiders en had zich zelfs laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis om de misstanden aldaar aan de kaak te kunnen stellen. Er waren nog maar weinig vrouwelijke journalisten en ze beperkten zich meestal tot de vrouwenpagina in de krant, waar het over mode en opvoeding ging. Een jonge vrouw die alleen op pad zou gaan om rapportages te maken, dat was toch veel te gevaarlijk. Maar Nellie trok zich daar niets van aan en nu had ze een geweldig idee: ze wilde het fictieve record van een reis om de wereld verbreken, dat Jules Verne in zijn beroemde boek op tachtig dagen had gezet.

Ze haalde de hoofdredacteur van de krant The World over om haar die reis te laten maken en dat werd een gigantische publieksstunt. Op de dag dat Nellie Bly op de boot stapte richting Europa, las de hoofdredacteur van The Cosmopolitan erover en hij besloot om ook iemand te sturen. Elizabeth Bisland werd opgetrommeld om diezelfde middag nog op reis te gaan, maar dan westwaarts. Wie zou eerder terugkomen?

Verder lezen

Kolja – Arthur Japin

Ooit las ik Vaslav van Arthur Japin, over een beroemde Russische balletdanser. Dat verhaal is me bijgebleven en ik heb zelfs het graf van Vaslav Nijinsky bezocht toen ik in Parijs was. Daarom vond ik het een goede keus van mijn boekenclubgenoot om de volgende bijeenkomst Kolja te bespreken, het nieuwste boek van Japin, ook gesitueerd in Rusland. Er is zelfs een personage dat in beide boeken voorkomt (Diaghilev), wat laat zien dat het zich ook in dezelfde tijd en ‘hogere kringen’ afspeelt en dat het gebaseerd is op historische bronnen.

Kolja is doof en kan niet praten totdat hij acht jaar is. Dan wordt hij leerling van Modest Tsjaikovski, de broer van de beroemde componist Pjotr Iljitsj Tsjaikovski. Verder lezen

Onrustige jeugd – Konstantin Paustovski

Na een pauze van twee maanden wilde ik graag door in het tweede deel van de autobiografie van Konstantin Paustovski. In Verre jaren las ik over zijn kindertijd, die hij op weergaloze manier beschrijft. Onrustige jeugd gaat over zijn jaren als jong volwassene. Na de middelbare school gaat hij studeren, maar hij vertelt niets over colleges of studieboeken. Paustovski moet in zijn eigen levensonderhoud voorzien en gaat daarom werken als conducteur en bestuurder van de tram van Moskou, wat hilarische verhalen oplevert. Tijdens de Eerste Wereldoorlog wordt hij aangesteld als verzorger van gewonde soldaten op de hospitaaltrein vanaf het front in Polen. Dat is fysiek maar vooral mentaal zwaar:

Dat waren de nachten waarin ik een volwassen man werd. Het eens zo blinkende klatergoud van mijn voorstellingen over de werkelijkheid verschrompelde en schilferde iedere dag wat meer af. Het drong tot mij door dat het leven hard is en voortdurend moeite vergt, wil men het zuiver houden, vrij van vuiligheid en bedrog, en het in heel zijn pracht en eenvoud kunnen zien.

Verder lezen

Buigend bamboe – Carolijn Visser

Ik ben zelf totaal geen reislustig type. Een zomervakantie in een Europees land vind ik al spannend genoeg. Wel lees ik graag over verre landen en daarom staat er een heel rijtje boeken van Carolijn Visser op mijn lijstje. Eerder las ik al Argentijnse avonden, over Nederlandse emigranten in Argentinië. In Buigend bamboe beschrijft ze twee reizen naar China, in het voetspoor van de Nederlander Johan Nieuhof. Die reisde in 1655 per schip van de VOC naar en door China. Hij hield een dagboek bij en maakte tekeningen van wat hij zag. Tijdens twee reizen in 1988 en 1989 probeerde Carolijn Visser zijn reis vanuit Canton naar het noorden zo goed mogelijk te volgen. Sindsdien is China ontzettend veranderd. Misschien begon dat wel in de jaren tachtig. Langs de rivier zijn namelijk niet alleen eeuwenoude pagodes en tempels meer te zien, maar ook fabrieken.

Verder lezen

Dijk – H.M. van den Brink

Dijk is de collega die niet kwam opdagen bij zijn eigen afscheidsreceptie. Na hun pensionering komen herinneringen boven bij de ik-persoon aan zijn werkende leven bij de Dienst voor het IJkwezen (zie je de woordspeling van deze dienst met de naam Dijk?) In 45 jaar tijd is veel veranderd, maar er waren ook constante factoren: de meter, de kilo en collega Dijk, die op dezelfde dag als hij begon. De mannen van het ijkwezen hebben als belangrijkste taak om de gewichten van winkels te controleren en ook wel de meetlatten van stofverkopers.

De beschrijving van het kantoorleven in de jaren zestig doet mij sterk denken aan de serie Het Bureau. Een andere overeenkomst is het reizen, vaak naar dorpen op het platteland. Verder lezen

Leesreis door de provincies: Antwerpen

Op Boekmeter lopen een paar grote fans van Erik Vlaminck rond, die systematisch al zijn boeken lezen. Eentje verzuchtte: ‘Lees dit, Lalagè, lees!’ Dat kan ik natuurlijk niet weerstaan. Suikerspin gaat over vier generaties van forains oftewel kermisexploitanten. Het begint allemaal met een wonderlijk fenomeen. In 1893 wordt namelijk een Siamese tweeling geboren: Joséphine en Anastasie. Zij zijn bij de middel aan elkaar gegroeid en lijken niet op de foto op de voorkant van het boek, waar ik mij een beetje aan erger. Daar staan namelijk twee meiden die saxofoon spelen, wat de tweeling nooit zou zijn gelukt, omdat hun middelste armen niet volgroeid zijn. Hun moeder sterft bij de geboorte. Ze verblijven achtereenvolgens in een klooster, bij stiefouders en uiteindelijk hebben ze de pech om verkocht te worden aan Jean-Baptist van Hooylandt, die ze op de kermis wil tentoonstellen.
Verder lezen

Verre jaren – Konstantin Paustovski

Bij de eerste zinnen van Verre jaren ben ik al helemaal onder de indruk. Wat waanzinnig mooi geschreven! Twee veellezers raadden me deze autobiografische serie van zes boeken aan, omdat het zo prachtig is. En ze hebben gelijk. In dit eerste deel beschrijft Konstantin Paustovski zijn jeugd in Rusland rond 1900. Het lijkt wel een soort sprookjeswereld met betoverende landschappen. Er zijn excentrieke ooms en tantes, zoals de oom die wereldreiziger is en de fantasie van de kleine Kostik op hol doet slaan. Het is heerlijk om te lezen hoe de jongen de wereld om zich heen observeert.

Als Paustovski zestien jaar is, wordt zijn vader ontslagen en het gezin valt uit elkaar. Eerst woont hij een tijdje bij zijn oom en tante, maar hij wil terug naar zijn oude gymnasium. Dus hij zal voortaan voor zichzelf moeten zorgen door bijlessen te geven. Ondertussen is hij ook gewoon een scholier die geintjes uithaalt met docenten, waar hij tegelijkertijd ook ontzag voor heeft. Paustovski blijft een dromer, die enorm geniet van literatuur en theater. Verder lezen

The Chilbury ladies’ choir – Jennifer Ryan

In 1940 besluit de dominee van Chilbury om het kerkkoor op te heffen. Bijna alle mannen zijn van huis om te vechten tegen de nazi’s in de Tweede Wereldoorlog. Een koor zonder mannen bestaat niet, dus de vrouwen zullen ook niet meer samen zingen. Maar dan komt muziekdocent Prim in het dorp wonen. Zij richt een nieuwe koor op, met alleen dames. Dat is even wennen, maar uit nieuwsgierigheid komen de vrouwen en meisjes naar de eerste repetitie. Prim is van mening dat ze in deze omstandigheden juist wel samen moeten zingen. Ze hebben muziek en elkaar nodig om de oorlog door te komen.

I explained that now there’s a war going on, we’re far more in need of a choir than ever before. We need to be able to come together and sing, to make wonderful music and help ourselves through this dreadful time.

Verder lezen

Doomsday Book – Connie Willis

Science fiction en een historische roman ineen, dat trekt me wel! Op aanraden van Anna besluit ik Doomsday Book te gaan lezen. Het speelt zich af in Oxford in 2054, waar de jonge onderzoeker Kivrin naar de Middeleeuwen gaat om te ervaren hoe de mensen toen leefden. Tijdreizen wordt gezien als een belangrijke activiteit van historici om hun kennis aan te vullen. Er zijn al veel reizen gemaakt naar bijvoorbeeld de vorige eeuw, maar het is nieuw om zo ver terug te gaan. Het is ook gevaarlijker, want de kans dat je niet precies op het juiste tijdstip aankomt is groter. Bovendien breekt er in Oxford een dodelijk virus uit vlak nadat Kivrin naar 1320 is getransporteerd. De techneut die de computer heeft bediend wordt als één van de eersten getroffen en hij kan niet meer vertellen waarom er ‘iets is misgegaan’ met Kivrin. Meneer Dunsworthy is een oudere historicus die zich enorm zorgen maakt om Kivrin. Terwijl een quarantaine wordt ingesteld om het virus in te dammen, is hij voortdurend aan het telefoneren om erachter te komen wát er dan mis is.

Verder lezen