‘Je mag best chagrijnig zijn, als het maar niet besmettelijk is,’ zei een collega ooit. In Ik verbind u door gaat het over zo’n besmettelijk humeur. Het begint met een echtpaar dat in de ochtend ruziemaakt. Eén van hen is daarna nukkig tegen een collega en zo gaat het verder, bijvoorbeeld met een man die in het zwembad expres iemand anders een trap geeft, omdat die vent in de weg staat. Vonne van der Meer beschrijft een ketting van mensen. In een paar zinnen schetst ze een ruimte met een persoon; ik zie het zo voor me. Verder lezen
Atlas Contact
Kerstdagen – Jeanette Winterson
Sommige boeken horen bij een bepaald seizoen: luchtige vakantieverhalen bij de zomer, kerstverhalen bij de winter. December is door Sue uitgeroepen tot de ‘maand van het vergeten boek’ en dat gaf mij nog een reden om Kerstdagen: 12 verhalen en 12 feestelijke recepten voor 12 dagen uit de kast te halen. Van Jeanette Winterson had ik eerder al een bijzonder boek gelezen en ik wist dus dat dit niet zomaar een flutboek zou zijn, ondanks de kleine prijs waarvoor ik het bij een niet nader te noemen winkel op de kop had getikt.
Het begint meteen goed, met een hoofdstuk vol leuke weetjes, waardoor ik me meteen in kerstsferen waan. Wist je bijvoorbeeld dat de Kerstman oorspronkelijk groene kleding aan had? Dat is immers de kleur van nieuw leven. In 1931 kwam Coca-Cola met een reclame waarin de kerstman een rood pak droeg en sindsdien is dat zijn kleur. Daarna volgen twaalf kerstverhalen, afgewisseld met recepten. De verhalen bevatten klassieke elementen zoals sneeuw, weeskinderen in de kou en magie. Er komt een kerstfee voorbij en sneeuwpoppen komen tot leven.
Anna Boom – Judith Koelemeijer
Anna Boom heeft een bewogen leven gehad, waarin ze in diverse Europese landen woonde. Als Judith Koelemeijer haar ontmoet, is ze al op hoge leeftijd. Anna luistert liever naar anderen, maar als Judith ernaar vraagt, is ze uiteindelijk wel bereid om haar verhaal te vertellen. Ook de Tweede Wereldoorlog komt ter sprake, waarin Anna zich in Hongarije inzette voor mensen die in gevaar waren. Vele gesprekken volgen en het resultaat is dit boeiende boek.
Anna’s jeugd verloopt al opmerkelijk. Haar vader komt te overlijden als Anna nog een baby is. Haar moeder neemt Anna mee naar Italië en Wenen, waar ze in pensions en hotels wonen. Ze leiden een luxe leventje en hebben overal kennissen en vrienden, maar Anna voelt zich nergens echt thuis. Het kan ook elk moment weer gebeuren dat ze verhuizen. Als Hitler in 1939 Tsjechoslowakije bezet, besluit Anna’s moeder dat ze naar vrienden in Boedapest gaan.
In Wenen had Anna al iets met een jongen, maar in Hongarije leert ze de liefde pas echt kennen als ze Géza ontmoet. Verder lezen
Spoetnikliefde – Haruki Murakami
Eigenlijk wilde ik korte verhalen van Haruki Murakami lezen, maar ik vergiste mij en reserveerde Spoetnikliefde bij de bibliotheek. Dit boek is al wat ouder, de Nederlandse vertaling kwam voor het eerst uit in 2004, en daarom moest het uit een andere vestiging komen. Voorin heeft iemand met pen genoteerd: ‘niet afschrijven’. Dus ik besloot om het toch mee te nemen, voordat het helemaal uit de bibliotheek verdwijnt. Op twitter liet Murakami-goeroe Tessa weten dat dit haar lievelingsboek van haar favoriete schrijver is en dan vind ik het niet meer zo erg dat het een roman is en geen verhalenbundel.
Spoetnikliefde kent een lange aanloop tot de kern van het verhaal, maar ik vind het meteen alweer prachtig om te lezen. Murakami gebruikt zulke heerlijke metaforen en dat vleugje surrealisme is ook altijd bijzonder. Elbrich Fennema heeft het vloeiend vertaald uit het Japans.
Het was een zachte, vriendelijke regen, die de voorjaarsaarde nat en donker maakte en kleine, naamloze beestjes die daaronder leefden langzaam maar zeker in beweging bracht.
De avond is ongemak – Marieke Lucas Rijneveld
Marieke Rijneveld (toen nog zonder Lucas) werd al een beetje bekend met haar gedichtenbundel Kalfsvlies. Haar poëzie heeft lange regels en het spreekt mij niet zo aan, maar haar roman trekt me wel, misschien omdat ze aansluit in een lange rij ex-gereformeerden. Het geloof speelt een rol in haar eerste roman De avond is ongemak die autobiografisch getint is. Marieke verloor haar broer toen ze drie jaar was. Hoofdpersoon Jas maakt het overlijden van haar oudste broer veel bewuster mee. Ze mist hem enorm, maar kan dit aan niemand kwijt. Vader en moeder verbieden Obbe, Jas en Hanna om het over Matthies te hebben. Er wordt sowieso erg weinig gepraat.
We groeien op met het Woord, maar de woorden ontbreken steeds vaker in de boerderij.
Fuzzie – Hanna Bervoets
Ik houd van de schrijfstijl van Hanna Bervoets en daarom blijf ik haar lezen, boek na boek. Het lijkt wel of haar verhalen steeds filosofischer worden, met minder concrete gebeurtenissen. In haar nieuwste boek wordt er volop gefilosofeerd door Fuzzie: een klein, pluizig balletje dat soms een zinnetje zegt, maar ook hele monologen kan houden. Florence heeft Fuzzie bedacht en op één of andere manier komen de gekleurde bolletjes terecht bij mensen in haar omgeving: haar ex Maisie, de werkloze Stephan die wil schrijven maar dat lukt niet, de gepensioneerde Diek wiens hond Max dol is op het paarse speeltje. Al deze personen komen aan het woord en dan zijn er ook nog de namen van hun geliefdes en anderen die ze tegenkomen. In het begin moet ik steeds even nadenken: wie was dit ook alweer?
Op de rug gezien – Margriet de Moor
Van sommige schrijvers heb ik al een aantal boeken gelezen, voor ik aan hun debuut toekom. Van Margriet de Moor las ik voor het eerst een boek toen ik op de middelbare school zat. Ik weet nog dat ik De virtuoos erg mooi maar niet makkelijk te lezen vond. Daarna volgden er nog drie, allemaal romans. De een beviel me beter dan de ander, maar haar schrijfstijl blijft trekken. Haar debuut Op de rug gezien is een bundeling van zeven verhalen, die goede recensies kreeg in 1988.
Als ik zoek naar een rode draad, dan kom ik uit op de liefde, die in zes van de verhalen min of meer een rol speelt. Twee keer gaat het om een ouder echtpaar dat al zo lang samen is en helemaal op elkaar ingespeeld. Verder lezen
Wormen en engelen – Maarten van der Graaff
Een jeugd op het platteland, in de gereformeerde kerk, gevolgd door de trek naar de stad. Secularisatie voor seculieren verklaard. Het is een bekend Nederlands recept: verwijdering van ouders en familie, heimwee vermengd met triomf, ontluikend kunstenaarschap (onbegrepen in de oude kring). Dan dient een nieuwe familie van interessante vrienden en geliefden zich aan, seksuele emancipatie en opwaartse mobiliteit volgen, gesymboliseerd door muziek, feesten, romans, exposities, films. De ontwikkeling richting een groter individualisme is voltooid. Je kunt de markt op, creatief zijn. Met je laptop naar een flexplek.
Bram, de hoofdpersoon in Wormen en engelen, beschrijft zichzelf op deze rake manier. Waar bekende ex-gereformeerden als Maarten ’t Hart zich afzetten tegen het geloof van hun jeugd, probeert Bram er met een open blik naar te kijken. Hoe komt het dat sommige van zijn vrienden religieus zijn gebleven en anderen, zoals hijzelf, vroeg of laat zijn afgehaakt? Verder lezen
Leesreis om de wereld: Syrië
Aeham Ahmad werd beroemd door Youtube-filmpjes waarop hij piano speelt en zingt temidden van verwoeste gebouwen in Syrië. Hij is nog geen dertig, maar heeft al genoeg meegemaakt om een boek vol verhalen te vertellen over zijn jeugd, de bezetting van de Palestijnse wijk en zijn vlucht naar Duitsland. Twee nieuwe landgenoten Sandra Hetzl en Ariel Hauptmeier tekenden zijn verhaal op in een heldere stijl. Doordat ze met een Duitse bril vertellen, worden cultuurverschillen goed uitgelegd, bijvoorbeeld wat ze daar eten en hoe belangrijk familie is. Vertalers Ralph Aarnout en Jantsje Post hebben ook prima werk afgeleverd.
Aeham begint met zijn vroegste herinneringen aan zijn ouders. Zijn vader is blind, maar maakt de mooiste meubels en muziekinstrumenten. Verder lezen
Kinderen waaien om – Mariëtte Baarda
Iedereen heeft weleens hoofdpijn. Meestal is dat niet zo erg: je moet even rustig aan doen of een pijnstiller nemen en dan gaat het wel weer. Maar hoofdpijn is er in vele gradaties en sommige soorten leggen je hele leven stil voor dat moment. Een migraine-aanval kan dat veroorzaken. Ook migraine is er in soorten. Mariëtte Baarda gebruikt hiervoor de schaal van Beaufort, waar windkracht mee gemeten wordt. Regelmatig kampt ze met migraine die als een flinke storm in haar hoofd tekeer gaat. Het is een vorm van knallende hoofdpijn met misselijkheid, overgeven en overgevoeligheid voor licht en geluid. Een pil kan soms verlichting bezorgen, als je er op tijd bij bent, maar meestal is het een kwestie van uitzitten.
In Kinderen waaien om vertelt Mariëtte Baarda haar levensverhaal. Ze is journalist en weet boeiend te vertellen. Verder lezen
