geschiedenis

11 januari 2026

Wat is goed leven? – Barbara Stok

Na haar beeldroman over de onbekende filosoof Hipparchia, neemt Barbara Stok ons weer mee naar de klassieke oudheid. Deze keer is de hoofdpersoon juist één van de bekendste filosofen uit de geschiedenis: Socrates. Zelf heeft hij geen schriftelijke bronnen achtergelaten, maar zijn leerling Plato noteerde allerlei gesprekken van Socrates. Je kunt natuurlijk zelf Plato lezen, maar dit boek maakt het gedachtegoed van Socrates een stuk toegankelijker.

Als je Wat is goed leven? doorbladert, zie je naast tekeningen in de bekende stijl ook bladzijden met alleen tekst. Barbara koos hiervoor omdat gesprekken weinig tekenmateriaal opleveren en ze wilde niet een heel dik stripboek met saaie plaatjes maken. Dat was voor haar een nieuwe manier van werken en ik vind dat ze het uitstekend heeft gedaan. Hier en daar tekent ze zichzelf met een tekstballon, om nog wat meer toelichting te geven op de belevenissen van Socrates.

Verder lezen
28 december 2025

Aarde der mensen – Pramoedya Ananta Toer

De Javaanse jongen Minke is achttien jaar als hij in 1898 in contact komt met Annelies, via een vriend van hem. Hij vindt haar prachtig en het klikt ook goed met haar moeder, Njai Ontosoroh. Minke is erg onder de indruk van Njai, die met haar dochter een grote boerderij leidt. Haar Nederlandse man komt maar af en toe thuis en draagt niet bij aan het bedrijf. Ook Robert, de broer van Annelies, laat zich weinig zien.

Minke is één van de weinige inlanders die op de HBS zit, vanwege zijn intelligentie en omdat zijn grootvader dit stimuleerde. Bovendien heeft zijn vader een hoge positie. Met zijn ouders heeft hij amper contact. Hij woont in een pension. Njai nodigt Minke uit om vaker te komen en zelfs bij hen te komen wonen. Annelies raakt erg gesteld op Minke. Ze heeft verder geen contact met leeftijdsgenoten, want dat houdt haar moeder tegen. Annelies is aan de ene kant heel volwassen, omdat ze volop meewerkt op de boerderij, en anderzijds heeft ze kinderlijke trekken.

Verder lezen
14 december 2025

jl. – Anjet Daanje

Na de geweldige leeservaring met Het lied van ooievaar en dromedaris wilde ik graag meer van Anjet Daanje lezen. In de bieb plukte ik jl. van de plank, dat voor het eerst verscheen in 2016, dus nog voor haar bekendheid een vlucht nam. Het gaat over Finn Pompe en zijn nichtje Juno, die hun jeugd doorbrachten in Zoutkamp, waar ze tegenover elkaar woonden. Hun moeders waren zussen en ze waren allebei enig kind. Het duurt even voor ik begrijp wie wie is in de familie en het kost me misschien wel honderd bladzijden om goed in het verhaal te komen. Dat komt ook doordat het perspectief af en toe verspringt tussen hij en ik, wanneer Finn zijn levensverhaal en dat van zijn ouders en grootouders aan zijn dochtertjes vertelt voor ze gaan slapen.

Verder lezen
11 december 2025

Maria’s kerstverhaal – Mathilde Stein & Sophie Pluim

Het is weer bijna kerst en christenen vieren dan de geboorte van Jezus. Het oude verhaal is al in veel gedaantes voorbijgekomen en ik heb het talloze keren gehoord en gelezen. Toch is het Mathilde Stein gelukt om me te ontroeren met een nieuwe versie vanuit het perspectief van Maria, die een tiener was toen de engel bij haar kwam.

Verder lezen
30 november 2025

Thuis in de 17de eeuw – Sara van Dijk

In het Rijksmuseum in Amsterdam is momenteel een boeiende tentoonstelling over het dagelijkse leven in de zeventiende eeuw. Onder de titel Thuis in de 17de eeuw is ook een mooi boek verschenen. De tentoonstelling volgt losjes een dagindeling, terwijl het boek per hoofdstuk een ander thema belicht, zoals huis, lichaam, maaltijd en werk. Daarnaast zijn er nog wat korte hoofdstukken over bijzondere gebeurtenissen zoals huwelijk, geboorte en winterfeesten.

Verder lezen
16 november 2025

Maria Sibylla – Inez van Dullemen

Inez van Dullemen heeft een prachtige, rijke schrijfstijl, met zeldzame woorden. Het past helemaal bij de geschiedenis van Maria Sibylla Merian, die in 1700 naar Suriname ging om daar tropische vlinders te bestuderen. Ze schilderde die samen met hun rupsen en de planten waar ze op leefden.

Als klein meisje heeft Maria Sibylla leren tekenen en schilderen van haar stiefvader in Frankfurt am Main. Tijdens haar huwelijk gaat ze door met schilderen, totdat ze weggaat bij haar echtgenoot. Samen met haar twee dochters sluit ze zich aan bij de Labadisten in Friesland, een religieuze gemeenschap. Haar broer Casper heeft haar daartoe overgehaald.

Verder lezen
9 november 2025

Ontaard – Marion Bruinenberg

Na haar fascinerende debuut keek ik uit naar het tweede boek van Marion Bruinenberg. Hiervoor heeft ze zich laten inspireren door het dagboek van haar overgrootvader Roelof, die in 1925 naar Canada emigreerde. Zijn verhaal wordt afgewisseld met gebeurtenissen in 2025, waarin Roelofs achterkleindochter op zoek gaat naar sporen van hem. Tijdens het lezen vraag ik me soms af wat van deze verhaallijn echt gebeurd is (ook al vind ik dat dat bij een goed verhaal niet relevant is) en pas in het nawoord ontdek ik dat het meer fictie is dan ik dacht.

Roelof is 25 jaar als hij vanuit Drenthe vertrekt om in Canada boer te worden. Hij heeft gehoord dat daar veel land en werk te vinden is, wat hem een stuk beter lijkt dan het harde leven in het veenland. Hij neemt aardbeienzaadjes mee en rekent erop dat hij later zijn verloofde Anna kan laten overkomen, zodra hij zijn eigen boerderij heeft. De reis is al een enorme belevenis: eerst met de tram naar Coevorden, dan met de trein naar Rotterdam en dan per schip in ruim negen dagen naar het nieuwe land.

Verder lezen
2 november 2025

De zwevende wereld: de verbonden levens van Franz von Siebold en Kusumoto Oine – Annejet van der Zijl

Een tijdje geleden was ik in Japanmuseum Sieboldhuis aan het Rapenburg in Leiden. Daar keek ik mijn ogen uit naar allerlei voorwerpen uit Japan, waaronder prenten en opgezette dieren. Ooit woonde Franz von Siebold in dit pand en had hij er ook al een Japans museum. Over deze man gaat De zwevende wereld. Het is een dubbelbiografie, want het gaat ook over zijn Japanse dochter Oine.

Annejet van der Zijl is een goede verteller en toch kost het me in het begin wat moeite om dit te lezen. Misschien is dat altijd wel zo bij een biografie, want wat vertel je over de afkomst en jeugd van iemand die later opzienbarende dingen heeft gedaan? Soms is er al een verband te vinden tussen hoe iemand opgroeide en wat die later werd. Dat is hier niet het geval. Franz von Siebold was niet de briljantste geneeskundestudent; hij is zelfs nooit officieel afgestudeerd. Het was puur toeval dat deze Duitser door de Nederlandse regering als arts naar Japan werd gestuurd.

Verder lezen
19 oktober 2025

De wonderverteller – Lida Dijkstra

De wonderverteller verdiende dit jaar zowel de Gouden Griffel als een Zilveren Penseel! Dat moet dus wel een bijzonder jeugdboek zijn. Het speelt zich af in de dertiende eeuw. Een weesmeisje werkt in de gevangenis van Genua, waar wereldreiziger Marco Polo zit. Hij geeft het meisje de naam Topina, wat muisje betekent. Door haar voortvarendheid krijgt ze het voor elkaar dat Marco Polo in contact komt met een schrijver die ook in de gevangenis zit. Die zal zijn verhalen op papier zetten.

Topina zorgt ervoor dat ze zelf aanwezig mag zijn bij de sessies waarin Marco Polo vertelt over de vele jaren dat hij op reis was. Samen met zijn vader en zijn oom trok hij helemaal naar het oosten van China en weer terug naar Venetië. Ze reisden over land, door woestijnen en steden, en ze voeren over zeeën. Ze leerden vreemde talen en andere culturen kennen. Het reizen was vaak zwaar. Struikrovers en piraten lagen altijd op de loer. Toch lukte het om vele edelstenen mee terug te nemen naar Venetië en als rijke mannen verder te leven.

Verder lezen
5 oktober 2025

Clara – Pieter Feller & Tiny Fisscher

Het kinderboek Clara begint met een korte uitleg over hoe het leven eruitzag in 1911, zonder computers en met meer paard-en-wagens dan auto’s in de straten. Ook was er meer onderscheid tussen wat mannen en vrouwen deden. Maar de hoofdpersoon van dit boek is het daar niet altijd mee eens…

Clara is elf jaar en ze woont in Amsterdam. Haar vader is timmerman en haar moeder zorgt thuis voor de kinderen. Clara is intelligent en doet het goed op school, maar ze vraagt zich af hoe lang nog. Doorleren is duur en ze hebben het thuis niet breed.

Verder lezen