non-fictie

1 november 2020

Immuun – Daniel M. Davis

Nu we te maken hebben met een pandemie, staat het immuunsysteem weer meer in de belangstelling. Wetenschappers en farmaceuten werken zich een slag in de rondte om zo snel mogelijk en vooral als eerste met een vaccin te komen. Maar de experts weten ook heel goed dat zoiets niet snel kan. Het kost tijd om een virus te leren kennen met al z’n eigenaardigheden en om daar dan een remedie tegen te verzinnen. Daarbij wordt altijd gebruik gemaakt van mechanismen van ons eigen immuunsysteem.

In Immuun vertelt hoogleraar Daniel M. Davis over al die verschillende cellen die ons lichaam beschermen tegen ziektes of die juist ziektes veroorzaken. In de afgelopen eeuw is er veel vooruitgang geboekt in het begrijpen hiervan, maar het wordt ook keer op keer duidelijk dat het nog complexer is dan wetenschappers al dachten. Verder lezen

25 oktober 2020

Bergje – Bregje Hofstede

Terloops is een serie kleine boekjes van uitgeverij Van Oorschot, waarin auteurs een voor hun belangrijke wandeling beschrijven. Dat kan dicht bij huis zijn, maar ook verder weg. Bregje Hofstede maakt in Bergje een wandeling in de Dolomieten, bij een plaats waar ze als kind elk jaar kwam. Later nam ze haar geliefde er mee naartoe en kort daarna ging ze nog eens terug, in haar eentje.

Verder lezen

21 oktober 2020

Lalagè haakt

Ruim twee jaar geleden kreeg ik een haakpakketje voor een knuffellama cadeau. Ik had alleen nog nooit gehaakt en de werkbeschrijving was abracadabra voor me. Maar ik wilde de uitdaging wel aangaan en besloot om te leren haken. Twitteraar Anna, fervent handwerker, raadde me het Basisboek haken aan. Daarin legt Christel Krukkert stap voor stap de beginselen van het haken uit.

Verder lezen

6 oktober 2020

Babel: de 20 reuzentalen van de wereld

Vorig jaar won Gaston Dorren de allereerste Taalboekenprijs met Babel. Daarin illustreert hij de diversiteit en eigenaardigheden van mensentalen, door de twintig grootste talen van de wereld te bespreken. Het begint bij de nummer 20, het Vietnamees, en eindigt bij het Engels, dat nu de allermeeste sprekers heeft. In elk hoofdstuk vertelt hij over de eigenschappen van de taal en over de historie, waarbij de focus soms meer op taalkunde en soms meer op geschiedenis ligt. Het is steeds weer een verrassing waar de schrijver mee komt.

Verder lezen

15 september 2020

Raadselvader – Jolande Withuis

Socioloog Jolande Withuis had al diverse boeken, waaronder biografieën, op haar naam staan toen ze de tijd rijp vond om te schrijven over haar eigen vader. Hij was overtuigd communist en dat heeft een enorme stempel op Jolandes jeugd gedrukt. In Raadselvader gaat ze op zoek naar wie haar vader Berry Withuis echt was. Tussen de verhalen over haar vader door vertelt ze over de invloed die hij op haar leven had, als kind maar ook daarna. Verder lezen

4 september 2020

Het recht van de snelste – Thalia Verkade

Als journalist van De Correspondent kwam Thalia Verkade op het spoor van verkeer en inrichting van straten. Ze schreef bijvoorbeeld over het fileprobleem en een mogelijke oplossing daarvoor: fietssnelwegen, om automobilisten te verleiden op de (elektrische) fiets de file voorbij te rijden. Tijdens haar onderzoek kwam Thalia in contact met ‘de fietsprofessor’ Marco te Brömmelstroet, die meegeschreven heeft aan Het recht van de snelste. Hij legt uit dat de toekomst van onze mobiliteit beïnvloedbaar is. En hij stelt Thalia vragen: waarom denk je eigenlijk dat files een groot probleem vormen? Het resultaat is een andere kijk op de straten en wegen om ons heen.

Vormen files wel een probleem?

Verder lezen

17 augustus 2020

Dierentalen – Eva Meijer

Er zijn maar een paar soorten dieren die praten zoals mensen dat doen en geen ander dier heeft een geschreven taal zo uitgebreid als de mens. Hieruit zou je kunnen concluderen dat dieren nu eenmaal niet zo intelligent zijn als mensen en dat ze geen complexe taal nodig hebben, omdat ze instinctief handelen en geen ingewikkelde emoties hebben. Deze denkbeelden hebben het onderzoek naar communicatie tussen niet-menselijke dieren tot nu toe behoorlijk vertraagd. Maar er zijn ook wetenschappers die verder kijken dan hun neus lang is. In Dierentalen geeft Eva Meijer een grondig en bondig overzicht van hun bevindingen.

Verder lezen

5 augustus 2020

Briljant groen: de intelligentie van planten

Planten zijn net buitenaardse wezens: ze zijn zo anders dan wij dat we niet inzien hoe intelligent ze zijn. In Briljant groen laat hoogleraar Stefano Mancuso je de schellen van de ogen vallen. Hij begint daarvoor met de visie van de meeste mensen op planten, die gevoed is door religie en filosofie. Het zit in onze cultuur dat we de mens als meest ontwikkelde wezen zien. Daarbij vergeten we dat planten meer dan 99,5% van de biomassa uitmaken. De meeste planten kunnen prima zonder mensen en andere dieren leven, maar wij kunnen onmogelijk zonder planten.

Verder lezen

14 juli 2020

Precies mijn type – Simon Garfield

Wanneer denk je na over lettertypes? Misschien als je een scriptie schrijft of als je eens iets anders wilt op je e-reader. Of de enkele keer dat een lettertype niet prettig leest en je je afvraagt wie dit uitgekozen heeft. Toch zit er een hele wereld achter de letters die je nu leest: er is iemand die ze ooit ontworpen heeft. Bedrijven hebben vaak een huisstijl met een zorgvuldig gekozen lettertype. Meestal letten mensen daar niet zo op, maar toen Ikea in 2009 van lettertype wisselde, werden daar hele discussies over gevoerd op het internet. Het kan dus wel degelijk iets losmaken.

In Precies mijn type gaat Simon Garfield in op alle aspecten van lettertypes, van het begin van de boekdrukkunst tot de keuzes die jij nu hebt als je een stukje in Word typt. Verder lezen

14 juni 2020

Ludwig Wittgenstein: zijn leven en zijn filosofie

De lijvige biografie van filosoof Ludwig Wittgenstein door Ray Monk stond al een paar jaar op mijn plank met nog te lezen boeken. Mijn echtgenoot was tijdens zijn minor filosofie gefascineerd geraakt door Wittgensteins gedachten over logica en taal. Hij vond dit boek heel mooi en raadde het mij aan. Nu de bibliotheken dicht waren, besloot ik me er eindelijk aan te wagen.

Wittgenstein was al tijdens zijn tienerjaren geobsedeerd door filosofie. Hij kwam uit een steenrijke familie in Wenen. Voor zijn achtste kind Ludwig was vader Wittgenstein minder streng nadat een andere zoon zelfmoord had gepleegd. Maar de jonge Wittgenstein was minstens zo streng voor zichzelf. Hij wilde zeker weten of hij genoeg talent had voor filosofie en ging daarom eerst natuurkunde studeren. Die onzekerheid met de bijbehorende depressies zou hem zijn hele leven blijven achtervolgen. Maar Wittgenstein kon ook enorm doordraven als hij eenmaal iemand had getroffen die met hem wilde discussiëren. Bertrand Russell zag hoe origineel de gedachten van zijn Duitse student waren en ze praatten urenlang met elkaar. Er was bewondering en irritatie over en weer, net als bij andere bevriende filosofen.

Wittgenstein kon ook heel impulsief zijn. Verder lezen