Ooit hadden we een staart, zoals te zien is op de voorkant van Waren we dieren. De rode draad van dit debuut van Dorien Dijkhuis is onze dierlijke oorsprong. Nog eerder waren we amfibieën, nadat we uit de zee waren gekropen. Wat is daar nog van over? De verzen die dicht bij dit thema blijven, vind ik het mooiste. Verder lezen
Nederlandse literaire debuten hebben bij mij altijd een streepje voor; ze maken me nieuwsgierig. Daarom reserveerde ik de kersverse roman De wateraap bij de bibliotheek. Dat boek begint met de dood van een vos. Elke vindt hem als ze de zomer bij Ko doorbrengt. Ko is de zus van haar oma, die wel wat hulp kan gebruiken bij het werk in haar moestuin.
Mariken Heitman schrijft compact, wat vraagt om aandachtig lezen. Het kan zomaar zijn dat ze even later op een detail terugkomt waar ik overheen gelezen had. Elke is net als de schrijver bioloog (al studeert ze nog) en er worden heel wat dieren en planten beschreven op een prachtige manier. Verder lezen
Gwendolen Howard groeit op in een welgesteld gezin in Wales, waar aandacht is voor de natuur. Haar vader verzorgt vaak gevallen vogeltjes in een kartonnen doosje, totdat ze weer zelf verder kunnen. Hij is een bekend dichter en mensen komen van heinde en verre naar zijn salonavondjes, om te luisteren naar poëzie en muziek. Len speelt viool en moet ook altijd optreden. Toch ligt het niet voor de hand dat ze als jonge vrouw in haar eentje naar Londen vertrekt om viool te studeren aan het conservatorium. Via een vriend van haar vader krijgt ze een baan in een orkest. Maar ze mist de vogels. Er zijn er wel een paar in de Londense parken, maar het is niet te vergelijken met de band die ze vroeger thuis met bepaalde vogels had. Vioolspelen is heel belangrijk voor Len, maar haar grootste liefde is voor de vogels; daar wil ze haar leven aan wijden, door onderzoek te doen. En dan niet in een laboratorium, maar in de natuurlijke situatie.
Op de Waterloo Bridge in Londen botsen twee mensen tegen elkaar op. De ene is Jean, oorspronkelijk Amerikaanse, onderzoeker naar vossen in de stad. De andere is Atilla, een lange Ghanese psychiater die in Engeland is voor een conferentie over PTSS. Toevallig komen ze elkaar later nog eens tegen en leren ze elkaar kennen. Dit wordt geïllustreerd door veel flashbacks naar korter en langer geleden, waardoor je als lezer steeds meer over hun leven te weten komt.
Naast het vossenonderzoek verdient Jean haar brood door stadstuintjes voor anderen te ontwerpen. Ze had zich namelijk een beetje verrekend in de kosten van het wonen in Londen. Toch heeft ze een huis gevonden met een dakterras, wat ze zorgvuldig heeft ingericht met bloemen en planten en waar ze zelfs groenten verbouwt. Aminatta Forna gebruikt veel details om haar vertelling kleur te geven. Ik vind het fijn om te lezen over alle dieren die in de stad leven: naast de vossen zijn er vogels, huisdieren en insecten.
Atilla reist veel om lezingen te geven over zijn ervaringen met de behandeling van mensen met oorlogstrauma’s. Door zijn Afrikaanse wortels heeft hij een andere kijk op het leven dan veel collega-psychiaters, wat mooie filosofische gedachten oplevert. Verder lezen
‘Wat! Nee, is dat echt waar?’ roept mijn lief steeds als ik zinnen uit Wonderbaarlijke feiten over dieren aan hem voorlees. Er zijn ook zulke bizarre weetjes bij. Wist je dat een krokodil stenen eet om zijn eten te kunnen verteren? Hij kan namelijk niet kauwen. Die stenen helpen hem ook om dieper in het water te zakken.
In de bibliotheek sta ik bij de kast met poëzie. Het is maar één kast in dat enorme gebouw, plus nog een plankje in de kast ernaast. Hij staat vol met veelal dunne boekjes. Ik was van plan om iets van Ester Naomi Perquin te lenen, maar haar bundels staan er niet. Blijkbaar zijn er toch meer mensen die de weg naar de gedichten weten te vinden. Dan moet ik spontaan iets anders bedenken en ik graaf in mijn geheugen. Menno Wigman misschien? Hij is net overleden en het is vast niet toevallig dat hij ook net is uitgeleend. Mijn oog valt op Vonkt, de bundel waarvoor Marije Langelaar werd genomineerd voor de VSB poëzieprijs.
Ik sla het open en het ritme van de zinnen bevalt me wel, dus deze wordt het. Verder lezen
Amy Liptrot keert terug naar de Orkney-eilanden, in het noorden van Schotland. Ze is daar geboren, maar haar ouders niet. Zoals elke tiener wil ze weg van het eiland en zodra ze oud genoeg is, vertrekt ze naar de grote stad Londen. Daar woont ze in een mini-kamer met gedeelde keuken en ze geniet van nieuwe vrienden en feesten. De heimwee naar Orkney probeert ze te verdrijven door lekker hard door de stad te fietsen om de wind door haar haar te voelen waaien. De feestjes worden steeds wilder en Amy gaat steeds meer drinken. De volgende dag herinnert ze zich maar half wat er de afgelopen nacht is gebeurd of ze schaamt zich voor wat ze nog wel weet, wat ze oplost door weer te gaan drinken. Het lukt haar maar moeizaam om het hoofd boven water te houden, want de huur is hoog en ze heeft continu een kater.
Als Felix met zijn vriend en neefjes bij het apenverblijf in Artis aankomt, wordt hij stil. Herinneringen komen boven aan twintig jaar geleden, toen hij een tijdje in New York woonde. Dan komt er een rouwbrief uit Amerika. Felix besluit naar de uitvaart van Helena te gaan. En hij vertelt de lezer zijn herinneringen aan zijn tijd als uitwisselingsstudent journalistiek in New York.
Via een studiegenoot komt Felix in contact met Helena. Hij heeft gehoord dat zij geschorst is als universitair docent en wil een artikel over haar schrijven voor de studentenkrant. Na het eerste interview komt hij terug om nog een paar vragen te stellen. Er ontstaat een vriendschap, waarbij Felix bijna dagelijks over de vloer komt bij Helena. Haar onderzoek gaat over het ontstaan en de genezing van HIV. Apen spelen daarbij een belangrijke rol, want HIV is immers ontstaan als mutatie van het apenvirus SIV. Helena is geïnspireerd door de Russische onderzoeker Ivanov, die rond 1920 probeerde om een hybride te kweken door Afrikaanse meisjes te insemineren met apensperma.
Lalagè leest 