Ik lees liever boeken dan dat ik ze luister, maar gedichtenbundels zouden allemaal een luisterboek moeten worden. Het voegt zoveel toe als je een dichter zijn werk hoort voordragen. Natuurlijk is het handig om het ook op papier te hebben. Een boek met een cd of download erbij, dat zou ideaal zijn. Laatst hoorde ik Alexis de Roode voordragen uit zijn nieuwe boek tijdens de literaire voorstelling van Rob Waumans en Ivo Victoria. Ik zou wel vaker naar het theater willen om schrijvers te horen, want dit was ontzettend leuk. En het was voor mij de aanleiding om Een steen openvouwen aan te schaffen. Alexis de Roode is daarmee de eerste dichter waarvan ik een tweede bundel lees.
Podium
Ademhalen onder de maan – Ingmar Heytze
De eerste gedichten in Ademhalen onder de maan vind ik zo leuk dat ik erg blij ben dat ik deze bundel uit de bieb heb gehaald. Het tweede vers gaat over de wasstraat en even verderop kijkt de verteller uit het raam naar een mooi meisje aan de overkant. Veel gedichten gaan over alledaagse thema’s, zoals het blauwe bord op Utrecht centraal. Dat gedicht schreef Ingmar Heytze toen dat bord werd vervangen door digitale schermen. Ik vind het prachtig als een dichter het alledaagse in mooie woorden weet te vatten, zoals in deze regels uit een gedicht over vroeger:
Nergens netwerk. Geen bereik. Toch, bijna geruisloos,
smoezend achter dichte deuren, vond iedereen elkaar.
Finse meisjes – Kira Wuck
De laatste tijd ben ik schrijvers op het spoor die in meer dan één genre publiceren, bijvoorbeeld poëzie en proza. Meestal is hun eerste boek geen poëzie; ik denk dan aan Ineke Riem, Miek Smilde en Jaap Robben. Kira Wuck is wel begonnen met een gedichtenbundel: Finse meisjes is haar debuut. Dit jaar kwam ze met de verhalenbundel Noodlanding. Dat vind ik opvallend, want veel lezers geven aan niet zo van korte verhalen te houden, maar over poëzie hebben ze het vaak niet eens. Het is dus knap dat deze schrijver toch de aandacht heeft weten te trekken. Het NRC noemt Noodlanding bij de beste boeken van het eerste half jaar van 2016. Van Finse meisjes kocht de bibliotheek van Amersfoort in 2013 de derde druk; ook al bijzonder voor een gedichtenbundel. Wat is hier aan de hand? Wie het weet mag het zeggen!
Als het regent op zondag
regent het bij ons anders dan bij anderen
de lucht is droger en de kat laat zich niet aaien
Gratis tijd voor iedereen – Alexis de Roode
Toen ik Alexis de Roode in De Nachtzoen had gezien, wilde ik graag meer van hem horen en lezen. Tijd is het centrale thema in zijn gedichtenbundel Gratis tijd voor iedereen. Het gaat over traagheid, uren van de dag, seizoenen en periodes in je leven.
De voorkant doet me denken aan een sprookje, net als de volgende strofe:
Ik liep door een bos in fluistertijd
waar de wind was gaan liggen
en blaadjes over toekomst ritselden.
Wortels kronkelden als bange slangen.
Moederziel – Krijn Peter Hesselink
Meteen op de eerste bladzijde wordt de toon voor dit boek gezet; ik voel de warme zomerdag en de spanning in hoofdpersoon Jonathan. Die zit met zijn vriendin Mariëlle en zijn vader in een vakantiehuisje in Drenthe. In het dorp bij het huisje komt Jonathan zijn moeder tegen, die hij niet meer heeft gezien sinds zijn jeugd. De oude vrouw is dement, maar ze is blij met gezelschap en Jonathan wil graag met haar bijpraten.
Ze zitten dan wel samen in het vakantiehuisje van zijn vader, maar eigenlijk heeft Jonathan niet zo’n goede band met hem. In de uitgebreide terugblikken op zijn jeugd wordt langzaam duidelijk hoe dat zo gekomen is. Jonathan was een jongen met een rijke fantasie. Ik vind het erg leuk om daarover te lezen. Buurmeisje Fleur was al net zo’n fantast en ze maakten elkaar de gekste dingen wijs.
Koerikoeloem – Tjitske Jansen
Waar ligt de grens tussen proza en poëzie? Soms typeer ik een boek als ‘poëtisch geschreven’. Vaak doel ik dan op metaforen en zorgvuldig gekozen woorden. Maar meestal is het dan toch duidelijk een roman met een verhaal.
In Koerikoeloem, de titel zegt het al, vertelt Tjitske Jansen haar levensverhaal. Ze doet dat door middel van een soort spreuken; kleine verhaaltjes die een eenheid vormen. De meeste zijn jeugdherinneringen:
Er was mijn broer die voorstelde om kappertje te spelen. Eerst mocht hij mij knippen en daarna ik hem. Toen hij mij geknipt had, mocht ik hem niet meer knippen.
Woesten – Kris van Steenberge
Tot voor kort wist bijna niemand dat Woesten een dorp is vlak bij Ieper in Vlaanderen. Maar sinds Kris van Steenberge zijn debuut publiceerde is daar verandering in gekomen. Ik had hoge verwachtingen van dit veelgeprezen boek en ik werd niet teleurgesteld. Je moet er wel de tijd voor nemen, want het is prachtig geschreven.
Aan het einde van de negentiende eeuw is Elisabeth vijftien jaar. Ze is een intelligent meisje en ging graag naar school, maar toen ze twaalf was werd besloten dat ze voortaan thuis zou blijven om haar moeder te helpen met kantklossen. Ze komt in gesprek met meneer Funke, de vreemdeling van het dorp. Hij leent Elisabeth stiekem boeken en daar geniet ze met volle teugen van. Maar op een dag is meneer Funke weer zomaar verdwenen.
Alleen met de goden – Alex Boogers
Alex Boogers stond al langere tijd dikgedrukt op mijn boekenlijst, want ik had al veel positieve reacties op zijn werk gelezen. Daarom wilde ik graag zijn dikke nieuwe boek Alleen met de goden lezen, dat door sommigen aangekondigd werd als zijn magnum opus. Het is een autobiografisch getint coming-of-age-verhaal.
Aan het begin van het boek zit hoofdpersoon Aaron Bachman nog op de basisschool. Op een dag krijgt Aarons vader ruzie met een man die bij hen aan de deur komt. Hij wordt boos en slaat de man zo hard dat hij komt te overlijden. Aarons vader belandt in de gevangenis. Ze hadden het al niet zo breed thuis, maar nu stapelen de rekeningen zich op en het ene gat wordt met het andere gedicht. Aarons moeder is wanhopig en kookt niet meer voor haar zoon. Als hij durft te zeggen dat hij honger heeft, drukt ze hem weleens vijf euro in z’n hand voor een patatje. Aaron hangt veel op straat rond, bijvoorbeeld met zijn buurjongen Gerald. Die wordt gepest op school, omdat hij zwart is. Aaron vindt dat onbegrijpelijk en wil voor zijn vriend opkomen, terwijl Gerald liever niet terugvecht. Verder lezen
Weerwater – Renate Dorrestein
Als Renate Dorrestein als gastschrijver voor een paar maanden in Almere gaat wonen, vindt er een apocalyptische gebeurtenis plaats. Het lijkt erop dat alleen Almere gespaard is, terwijl de rest van de wereld is vergaan. Niemand die de stad uit gaat, komt ooit terug. De stroom valt uit en na wat haperingen is dat definitief. Ten tijde van de ramp is het een maandag in de zomer. Veel mensen zijn op vakantie of naar hun werk in een andere plaats. Degenen die overblijven zijn voor het grootste deel vrouwen en pubers, plus tweehonderd gedetineerden… Hoe zal deze populatie een nieuwe samenleving opbouwen?
Superlijm – Etgar Keret
Staande tussen het winkelend publiek las ik het eerste verhaal uit Superlijm, getiteld Lang zal ze leven. Daarin wordt een heerlijke verjaardag beschreven, waarop de wereld je toelacht. Het was liefde op het eerste gezicht, wat een leuk verhaal, dit boek moest ik hebben! Toen ik thuis bij het voorwoord begon moest ik daar erg om lachen. Kortom, Etgar Keret heeft een fan erbij.
Ruben Verhasselt heeft een verzorgde vertaling uit het Hebreeuws afgeleverd. De verhalen spelen zich bijna allemaal af in Israël. Een aantal verhalen hebben te maken met het leger. Toen Keret zelf in het leger zat, begon hij met schrijven. Toch kiest hij heel diverse onderwerpen voor zijn verhalen. Er zijn hoofdpersonen van alle leeftijden, mannen en vrouwen, dom en slim, gestoord en heel normaal. Soms verschijnen er absurde wezens of surrealistische elementen in een verhaal: een kabouter, een slaapliedje waardoor de tijd vertraagt, een overleden bus. Het doet mij wel denken aan Belcampo, die ook zo’n rijke fantasie heeft.
De verhalen zijn maar een paar bladzijden lang, dus erg geschikt om af en toe tussendoor eentje te lezen. Er zijn verhalen bij die ik onbegrijpelijk of saai vind en soms erger ik me zelfs… maar ook die zijn na een paar bladzijden afgelopen. Gelukkig hoef je er nooit veel achter elkaar te lezen om aan te belanden bij een leuk, grappig of geniaal verhaal. Het voelt dan echt als een traktatie en vaak bezorgt het me een glimlach. Deze bundel heeft me veel plezier bezorgd.
Lalagè leest 