Ons deel van de nacht – Mariana Enríquez

Na twee verhalenbundels durf ik mij te wagen aan de dikke roman van de Argentijnse Mariana Enríquez. Net als de korte verhalen bevat dit boek bovennatuurlijke en lugubere elementen tegen de achtergrond van de recente geschiedenis van Argentinië. In het eerste deel is Juan met zijn zoontje Gaspar onderweg met de auto. De sfeer is onheilspellend en het intrigeert me, terwijl ik lees met het tempo van een slak. De lange reis per auto wordt afgewisseld met scènes van een ritueel waarbij Juan soort gedaanteverwisseling ondergaat.

Juan behoort tot een duistere Orde die sinds een paar eeuwen als doel heeft om het eeuwige leven te verkrijgen. Preciezer geformuleerd: om het bewustzijn op dit niveau te behouden. Daarvoor gebruiken de leden van de Orde telkens een medium, waarvan Juan de laatste tot nu toe is. De schoonouders van Juan vermoeden dat Gaspar het perfecte volgende medium is, maar Juan wil voorkomen dat het leven van zijn zoon ook in het teken van de Orde komt te staan. Juan is hartpatiënt en hij heeft niet lang meer te leven. Dat maakt het alles een ontzettend spannend verhaal, ook omdat Juan zijn jonge zoon weinig kan en wil vertellen over wat hem drijft.

Verder lezen

Aarde der mensen – Pramoedya Ananta Toer

De Javaanse jongen Minke is achttien jaar als hij in 1898 in contact komt met Annelies, via een vriend van hem. Hij vindt haar prachtig en het klikt ook goed met haar moeder, Njai Ontosoroh. Minke is erg onder de indruk van Njai, die met haar dochter een grote boerderij leidt. Haar Nederlandse man komt maar af en toe thuis en draagt niet bij aan het bedrijf. Ook Robert, de broer van Annelies, laat zich weinig zien.

Minke is één van de weinige inlanders die op de HBS zit, vanwege zijn intelligentie en omdat zijn grootvader dit stimuleerde. Bovendien heeft zijn vader een hoge positie. Met zijn ouders heeft hij amper contact. Hij woont in een pension. Njai nodigt Minke uit om vaker te komen en zelfs bij hen te komen wonen. Annelies raakt erg gesteld op Minke. Ze heeft verder geen contact met leeftijdsgenoten, want dat houdt haar moeder tegen. Annelies is aan de ene kant heel volwassen, omdat ze volop meewerkt op de boerderij, en anderzijds heeft ze kinderlijke trekken.

Verder lezen

The mermaid of Black Conch – Monique Roffey

Bij een Caribisch eiland gaan een Amerikaanse vader en zoon met een paar lokale mannen uit vissen. De zoon is voor het eerst mee. Hij gooit zijn hengel uit en slaat een heel grote vis aan de haak. Het kost uren om die binnen te halen. Het blijkt een zeemeermin te zijn! Die zal vast veel geld opleveren.

De mannen nemen de zeemeermin mee het land op en gaan hun bijzondere vangst vieren in het plaatselijke café. Lokale visser David wil de zeemeermin redden en neemt haar stiekem mee naar huis. Hij vult zijn bad met water en gooit er een pak zout bij, om het de zeemeermin naar haar zin te maken. Het is echter lastig om haar goed te verzorgen. Na een aantal dagen beginnen haar schubben eraf te vallen.

Verder lezen

Hoop – Paus Franciscus

Een paar maanden geleden overleed paus Franciscus, hoofd van de Rooms-katholieke kerk. Ik had bewondering voor hoe hij zich bezighield met zowel kerkelijke als wereldse zaken. Hij bemiddelde bij conflicten tussen landen. En hij probeerde om de kerk vooruit te helpen door uitspraken die je niet altijd zou verwachten van een hoge geestelijke. Hiermee zocht hij de nuance en de rand, ook bij gevoelige onderwerpen. Het leek mij daarom interessant om zijn autobiografie te lezen, waarover Bettina eerder al blogde.

In Hoop vertelt Jorge Bergoglio over zijn eigen leven, de vele mensen die hij ontmoette, zijn opleidingen en zijn pausschap. Het begint dus met zijn voorouders: zijn opa en oma met hun zoon Mario die in 1929 de boot namen vanuit Italië naar Argentinië, om daar een nieuwe leven te beginnen. Mario trouwde en kreeg vijf kinderen, waarvan Jorge de oudste was. Ze waren niet rijk en hadden het niet gemakkelijk, maar het was een liefdevolle jeugd. Jorge raakte bevriend met kinderen uit de kerk, maar hij had ook joodse en islamitische vriendjes. Dat inspireerde hem om later ook te zoeken naar wat de verschillende religies verbindt. Zo merkt hij op dat Maria, de moeder van Jezus, zowel in het christendom als in de islam een grote rol speelt.

Verder lezen

Leesreis om de wereld: Eritrea

Saba is de dochter van een Eritrese moeder en een Ethiopische vader. Ze is met haar moeder en haar broer Hagos gevlucht voor de oorlog. Als tiener woont ze een tijd lang in een vluchtelingenkamp in Soedan en daar speelt Stilte is mijn moedertaal zich af. Sulaiman Addonia heeft zijn eigen ervaringen gebruikt voor dit boek.

Saba droomt ervan om dokter te worden, maar in het kamp is geen school. De hulpverleners heeft ze hier wel om gevraagd en er is een vlakte aangewezen waar ooit een school zal worden gebouwd, maar wanneer, dat weet niemand. Net als hoe lang ze nog gevangen zullen worden gehouden in dit kamp. Saba kent er allerlei mensen.

Verder lezen

Leesreis om de wereld: Marshalleilanden

De Grote Podcastlas behandelt alle landen van de wereld, hoe groot of klein ze ook zijn. Afleveringen over kleine landen zijn wat korter, maar niet minder interessant. De Marshalleilanden leveren wel heel bijzondere verhalen op. Tussen 1946 en 1958 voerden Amerikanen kernproeven uit op het Bikini-atol, waardoor de eilanden jarenlang niet veilig waren om te bewonen. Op een gegeven moment mochten de mensen terugkomen, maar toen kregen ze nare ziektes en moesten ze toch weer weg. Weer jaren later werd het weer veilig verklaard en ging een deel van de mensen opnieuw terug. Hun gezondheid is nog steeds niet zo best, maar nu komt dat vooral doordat ze dol zijn op fastfood.

In de podcast wordt de poëzie van Kathy Jetñil-Kijiner genoemd, wat me nieuwsgierig maakt. Bij de lokale boekhandel bestel ik Iep Jāltok: poems from a Marshallese daughter. Kathy is opgegroeid op Hawaii, dat verder van de rest van de Verenigde Staten blijkt te liggen dan ik dacht. Toch voelt ze zich erg verbonden met de Marshalleilanden.

Verder lezen

Moedermelk – Nora Ikstena

Nog niet eerder werd een boek uit het Lets naar het Nederlands vertaald. Brenda Lelie heeft zich verdiept in de Letse taal en cultuur en Moedermelk is haar eerste vertaling. Voor mijn leesreis om de wereld wilde ik het graag lezen, al verwachtte ik dat het moeilijk zou zijn: Charles zei immers dat hij het moeilijk te volgen vond en bij uitgeverij Koppernik denk ik aan literaire werken die de volle aandacht vragen van de lezer.

In het begin is het inderdaad even wennen, want het perspectief wisselt telkens tussen dat van de moeder, geboren in 1944, en de dochter, geboren in 1969. En dan gaat het ook nog over de grootmoeder. Maar wat is dit prachtig geschreven en vertaald! Vanwege de locatie (een land van de Sovjet-Unie) en af en toe natuurbeschrijvingen doet het me denken aan het werk van Konstantin Paustovski. De moeder uit dit verhaal is vrouwenarts, maar ze worstelt met haar eigen moederschap. Ze wil haar baby geen moedermelk geven, bang om iets door te geven dat ze haar kind niet gunt. Ze verdwijnt een paar dagen en de oma zorgt dat het meisje overleeft.

Verder lezen

De geschikte jongen – Vikram Seth

Dit is het dikste boek dat ik ooit heb gelezen, met 1400 bladzijden. Het speelt zich af in India in 1951, in de fictieve stad Brahmpur. Vier families delen lief en leed. Ze houden van elkaar en ergeren zich. Vikram Seth beschrijft hun levens in korte hoofdstukken en springt behendig van de één naar de ander. Ik pak mijn notitieboekje erbij om de personages te noteren, maar dat blijkt niet zo nodig te zijn. De personages worden duidelijk geïntroduceerd en het zijn er veel, maar niet té veel. Wel is de stamboom af en toe handig om te raadplegen. Ik heb die gefotografeerd uit het papieren boek in de bibliotheek, dat van baksteenformaat is, en lees verder op mijn e-reader.

Een geschikte jongen begint met de bruiloft van Pran en Savita, wat een gearrangeerd huwelijk is. Het is een groot feest dat plaatsvindt in de tuin van een villa. Vikram Seth vertelt het allemaal zeer levendig. De vertaling uit het Engels van Christien Jonkheer en Babet Mossel is erg goed. Er zijn veel dialogen, waardoor het vlot leest. Hier en daar staat een opsomming om iets uitgebreid te beschrijven. Ik kan me zo helemaal voorstellen hoe het is in de Indiase drukte, bijvoorbeeld op de markt en bij feesten, zoals Holi met de gekleurde poeders en watergevechten.

Verder lezen

Het meisje met de luidende stem – Abi Daré

Adunni groeit op in een dorp in Nigeria. Ze is een jonge tiener als haar moeder overlijdt, na een tijdje ziek te zijn geweest. Adunni moet dan voor haar vader en broers koken en schoonmaken. Toch besluit haar vader om haar uit te huwelijken als ze veertien jaar is, want hij kan de huur niet meer betalen en heeft de bruidsschat nodig. Adunni gaat dan al niet meer naar school, maar haar grote droom is om verder te leren en zelf lerares te worden.

Het meisje met de luidende stem leest gemakkelijk. Arjaan en Thijs van Nimwegen (vader en zoon) hebben het knap vertaald uit het Engels. In de toelichting aan het einde vertellen ze hoe ze zijn omgegaan met Engels van verteller Adunni, dat vaak grammaticaal niet helemaal klopt. Ze hebben in het Nederlands hier en daar ook incorrecte zinsconstructies en woorden gebruikt, maar niet te veel, zodat het niet gaat irriteren. Ik vind dat ze dat precies goed hebben gedaan.

Verder lezen

Leesreis om de wereld: Moldavië

In De glazen tuin wordt een zevenjarig meisje geadopteerd uit een weeshuis in Chișinău, de hoofdstad van Moldavië. Als volwassene kijkt ze terug op haar jeugd. Die speelt zich voornamelijk af op de binnenplaats, met diverse buren. Tamara Pavlovna laat haar nieuwe dochter hard werken. Samen zamelen ze lege flessen in die zijn achtergelaten. Het statiegeld levert een aardig inkomen op. Maar het is een smerig handeltje. Vaak zit er kots op de flessen. In bad worden ze gewassen met heet water, waar de huid van hun handen zwaar onder te lijden heeft.

De naam van het meisje wordt niet genoemd, maar Tamara noemt haar Lastotsjka, wat zwaluw betekent in het Russisch. Tamara is Russin en ze dwingt Lastotsjka om Russisch te spreken en schrijven. Elke keer als ze een fout maakt, krijgt ze een ferme tik tegen haar voorhoofd. Er staan in de lopende tekst ook veel woorden en zinnetjes in het Russisch. Ik zoek de letters van het Cyrillische schrift op en probeer de Russische woorden te lezen, maar niet allemaal, want het zijn er vrij veel. In voetnoten staat de betekenis. Het boek is verder oorspronkelijk in het Roemeens geschreven en vertaald door Charlotte van Rooden. Het Moldavisch is bijna dezelfde taal als het Roemeens.

Verder lezen