Graafdier – Nikki Dekker

Op het internationaal literatuurfestival in Utrecht (ILFU) hield Nikki Dekker een prachtige presentatie, waardoor ik haar tweede boek Graafdier graag wilde lezen. Haar debuut Diepdiepblauw vond ik fijn, maar ik heb er niet over geblogd, omdat ik niet zo goed wist hoe. Ik weet nog dat het gaat over zeedieren en over genderidentiteit. In de bieb staat het bij de literatuur. Graafdier staat bij de informatieve boeken. In allebei filosofeert Nikki over de wereld om ons heen.

Nikki is uitgenodigd om te schrijven over natuurgebied de Groote Peel en daarom zit ze daar een aantal dagen in een vakantiewoning. ‘Jij houdt erg van de natuur, hè!’ krijgt ze weleens te horen, maar zelf vindt ze dat ze er weinig van weet. Ze kan bijvoorbeeld maar een paar vogelsoorten herkennen. Voor deze schrijfsessie heeft ze een grote stapel boeken over natuur meegenomen, waar ze interessante weetjes uit opdiept. En ze heeft gesprekken met kenners van het gebied, soms op afspraak en soms doordat ze hen tegenkomt.

Verder lezen

Rouwdouwers – Falun Ellie Koos

Een tijd geleden las ik in dagblad Trouw een indrukwekkend artikel van Falun Ellie Koos, die net was gedebuteerd als romanschrijver. Het gaat over de waarde van kunst, waaronder literatuur. Wat het opvallend maakt is dat deze jonge kunstenaar niet uit een familie komt waar kunst of boeken belangrijk worden gevonden, integendeel. Dat kan ik wel concluderen na het lezen van Rouwdouwers, dat duidelijk autobiografische elementen heeft.

De toon wordt in de eerste regels al gezet: Ada bracht haar kindertijd niet door in een warm, veilig nest. Haar eerste herinnering is aan de geboorte van haar broertje, als ze twee jaar is. Het wordt rauw beschreven. Ada’s ouders zijn dan nog bij elkaar. Ze zijn dan nog maar begin twintig. De herinneringen zijn opgeschreven in de je-vorm, gericht aan het broertje.

Verder lezen

Hutten bouwen – Sonja Schulte

Regelmatig lees ik Nederlandstalige debuten. Sonja Schulte volg ik op Mastodon en zo wist ik dat haar eerste boek eraankwam. Het bestaat uit vier delen, waarin telkens een reis wordt beschreven. De hoofdpersoon is volgens mij wel steeds dezelfde. Hier en daar herken ik iets uit Sonja’s eigen leven, maar het is een roman en dus in principe fictie.

Het begint met een vakantie op Vlieland in 2016. De ik-persoon is daar in haar eentje op een camping. Niet dat ze een doorgewinterde kampeerder is. Het gaat allemaal een beetje ongemakkelijk. Maar de natuur is prachtig en dat levert mooie beschrijvingen op. Ik vind het extra leuk omdat er plekken worden genoemd die ik herken van de keren dat wij op het eiland waren.

Verder lezen

Pastorale – Stephan Enter

Pastorale speelt zich af tijdens een lange zomer in de jaren 1980, met een warmte die zo’n typische sfeer geeft aan een boek. Oscar gaat bijna naar zijn examenjaar. Zijn zus Louise studeert en woont op kamers, maar ze is even terug in het ouderlijk huis op het platteland. Het perspectief wisselt tussen de twee.

De verhaallijn van Louise gaat vooral over haar afkeer van het christelijk geloof van haar jeugd. Ze vindt het allemaal onzin en begrijpt niet dat mensen zich zo laten leiden door een oud boek. Sommige mensen zullen zich erin herkennen, maar ik vind het niet origineel en het wordt met weinig humor verteld. In de loop van het boek erger ik me steeds meer aan Louises negatieve houding. Dan lees ik liever iets van de oordeelloze Franca Treur of de flauwe grappen van Maarten ’t Hart.

Verder lezen

Rimpeling – Bibi Dumon Tak

Marthe is met pensioen. Ze heeft veel meer contact met dieren dan met mensen. Op een dag wil ze een langpootmug redden en daarbij valt ze van de trap. Dat wordt haar fataal. De postbode slaat alarm. Agenten gaan het huis binnen en proberen te achterhalen of er nog nabestaanden zijn. De novelle Rimpeling gaat over wat er in de volgende dagen gebeurt, maar de alwetende verteller kijkt ook terug op Marthes leven.

De vogels en de muizen zouden meer kunnen vertellen, maar de mensen die het huis van de overledene betreden hebben geen aandacht voor ze. En al helemaal niet op de manier waarop Marthe ze liefdevol verzorgde. Ze was doktersassistente en na haar pensioen richtte ze zich helemaal op dieren. Een bevriende dierenarts bracht haar gewonde duiven om weer op te lapppen. Bij de teksten in het boek staan tekeningetjes van dieren, vooral insecten. Voor Marthe was elk dier de moeite waard. ‘Ik help je wel,’ zei ze dan.

Verder lezen

Jefferson, een verdwijning met een staartje – Jean-Claude Mourlevat

Dit is het tweede boek over de egel Jefferson, maar het is prima los van het eerste te lezen. De hoofdpersonen zijn wel dezelfde dieren, die rechtop lopen en zich gedragen als mensen. Jefferson is een egel van 72 centimeter lang met een kuifje. Zijn vriend Gijsbert is een varken en is opgeleid tot verwarmingsmonteur. Voor zijn werk heeft hij een busje aangeschaft, dat Tineke heet. Vier jaar geleden gingen ze mee met een groepsreis, die beschreven is in het eerste boek. Daar ontmoetten ze konijn Simone, die nu een brief heeft geschreven aan Gijsbert. Ze vraagt of hij op haar huis wil passen, want zij is voor langere tijd vertrokken.

Gijsbert vertrouwt het niet en gaat samen met Jefferson op onderzoek uit. Allebei besluiten ze om in Simones huis te gaan kijken, terwijl de ander het niet weet. Maar na een tijdje biechten ze het toch op. Ze maken zich ernstig zorgen om Simone, die erg ongelukkig leek te zijn geweest. Er wordt elke maand een flinke som geld van haar rekening afgeschreven. Dat kan niet goed zijn. Ze besluiten samen om haar te gaan redden, met hulp van twee andere vrienden van de groepsreis: de oude das meneer Vanderburcht en de uitbundige Walter Schmitt.

Verder lezen

Het kleine heelal – Annejan Mieras

De Gouden Griffel van dit jaar is voor Het kleine heelal, wat het derde kinderboek is van Annejan Mieras. Eerder las ik haar debuut Portiek Zeezicht en dit heeft weer dezelfde prettige sfeer, precies zoals ik verwacht van een goed kinderboek.

Raaf woont tijdelijk met haar moeder in een stacaravan op een camping, die vrijwel verlaten is in de herfst. Er is een lekkage in hun appartement en dat moet eerst drogen voor ze er weer kunnen wonen. Raafs vader heeft pech met zijn sleepwagen, hoe ironisch, dus die is er even niet. Bovendien is Raaf geschorst vanwege een ongelukje op school. Als haar moeder gaat werken, gaat Raaf op verkenning. Ze ontmoet de zoon van de campingeigenaar, die in het winkeltje staat. Hij is een paar jaar ouder en doet ongeïnteresseerd, maar ze komen elkaar steeds tegen en praten dan wel met elkaar.

Verder lezen

De buitengewoon geslaagde opvoeding van Frida Wolf – Maria Kager

Frida woont met haar ouders vlak naast de Koepelgevangenis, waar haar vader directeur van is. Maar hij heeft nog meer vreemde eigenschappen. Hij leert zijn dochter stelen uit winkels en hij ‘vergeet’ vaak dat ze nog niet zo belezen kán zijn als hij. Frida leert al jong om ad rem te reageren. Ik vraag me af wat ik zit te lezen, want helemaal realistisch kan het niet zijn, maar wat is dit dan? Ik hou wel van absurde verhalen, maar dit verwart me enigszins.

Een ander bijzonder aspect van De buitengewoon geslaagde opvoeding van Frida Wolf is dat elk hoofdstuk een andere vorm heeft: het wisselt tussen de ik- en de jij-vorm, er is een hoofdstuk met een heleboel voetnoten over het leven van de architect van de gevangenis en er is een hoofdstuk met paragrafen die als titel een dag plus tijd hebben (maar het verloopt niet chronologisch). Over het algemeen leest het vlot, behalve die voetnoten, waar ik wat vluchtiger doorheen ga.

Verder lezen

Mazzel tov – Margot Vanderstraeten

Als twintiger kwam Margot Vanderstraeten bij een modern-orthodox joods gezin thuis, om de vier kinderen te helpen met hun huiswerk. Zes jaar lang was ze er kind aan huis en daarna hield ze ook contact met de familie. In Mazzel tov vertelt ze over haar ervaringen en vooral waar ze zich allemaal over verwonderde.

De familie Schneider (niet hun echte naam) heeft al een aantal werkstudenten versleten die het vaak niet langer dan een paar dagen bij ze volhielden. Daardoor mag Margot het proberen, ondanks dat ze ongehuwd samenwoont met Nima, die uit Iran komt. Ze maakt rond 1990 kennis met het gezin, bestaande uit Simon, Jakov, Elzira en Sara en hun ouders. De kinderen mogen het zelf aangeven als ze de hulp van Margot nodig hebben. In de praktijk is ze bijna dagelijks bij hen thuis. Op zaterdag hoeft ze niet te komen, want dan vieren de joden sjabbat. Maar ook buiten de rustdag is hun leven doordrenkt van de strenge regels.

Verder lezen

De mierenkaravaan – Mariken Heitman

Het derde boek van Mariken Heitman heeft weer de natuur als centraal thema. De hoofdpersoon Kiek staat dicht bij de schrijver, wat het nog indringender maakt. Kiek beheert een biologische tuinderij, waar ze allerlei groenten kweekt. Wekelijks stelt ze 152 pakketten samen voor haar klanten. Ze wordt bij het werk geholpen door een stuk of tien vrijwilligers. Kiek heeft te kampen met lichamelijke klachten. Op een dag krijgt ze van de neuroloog het vonnis: ze heeft multiple sclerose. Dat verklaart ook haar moeheid, en toch vraagt ze zich af of het geen aanstellerij is.

Verder lezen