De eerste priesteres – Jacqueline Zirkzee

De eerste priesteres speelt zich af in de prehistorie. Inanna groeit samen met haar tweelingbroer Eridu op in het Dorp van de Reiger, dicht bij een rivier. Hun grootmoeder is de ziener van het dorp en ze leert Inanna alles wat ze weet. Het is de bedoeling dat Inanna haar zal opvolgen, al is niet iedereen het daarmee eens. Ook Eridu heeft bijzondere gaven. Hij heeft regelmatig toevallen, waarbij hij visioenen krijgt. Zo voorspelt hij dat de rivier zal overstromen.

De vloed heeft vreselijke gevolgen: het land wordt onvruchtbaar en de dorpelingen lijden honger. Dan komen er herders langs, die op hun tochten wel vaker het dorp aandoen. Zij leven van hun vee en doen niet aan landbouw. Inanna en Eridu gaan met de herders mee. Zo begint een lange, spannende reis.

Verder lezen

Wulk – Myrte Leffring

Eerder las ik poëzie van Myrte Leffring en daarom was ik benieuwd naar haar nieuwe werk. Wulk is een combinatie van de roman Vallen en de gedichtenbundel Opstaan; twee boeken die bij elkaar in een kartonnen hoes zitten. Bij elk proza-hoofdstuk hoort een gedicht. Ik besluit om het ook zo te lezen, telkens wisselend tussen de twee boeken. Dat is niet zo praktisch, maar ik begrijp de keuze wel, want het valt meer op. Dat is ook de bedoeling van de schrijver, die het ‘een niet eerder vertoond genre-experiment’ noemt.

Hoofdpersoon Lea Noorderveen is advocaat. Ze heeft geen sociale contacten buiten haar werk. Haar jongere zus Kim heeft ze al vijftien jaar niet gezien, sinds Lea uit huis ging. Maar nu belt Kim haar ineens op en vraagt Lea om mee te gaan naar een ziekenhuisafspraak. Lea vermoedt dat Kim ernstig ziek is. Door de tijd tussen het telefoontje en de afspraak, maakt de schrijver me nieuwsgierig: wat zou er aan de hand zijn? Op een gegeven moment blader ik wat vooruit om het vast te weten, want ik word ongeduldig.

Verder lezen

Iconen – Erik Vlaminck

Vlaanderen, 1975. Een kloosterbroeder vertelt hoe hij de financiële man van een psychiatrisch ziekenhuis werd. Het duurt even voor ik begrijp dat hij zich in de je-vorm richt tot zijn moeder, die op sterven ligt en niet meer kan reageren. De monnik trad in, omdat hij het niet zag zitten om gezinshoofd te worden. Wegens gebrek aan opleiding kon hij geen priester worden. Wel had hij boekhouden geleerd op de avondschool. De kloosterorde heeft psychiatrische afdelingen onder haar hoede en zo kwam deze broeder daarmee in aanraking.

De ergste gevallen zijn te vinden in zaal 9, met mannen die het verstandelijk vermogen van een peuter niet voorbijkomen en hun eigen uitwerpselen op de muren en in de gordijnen smeren. Ze komen nooit buiten. Ze hebben vaak niet eens normale kleding. Een nieuwe jonge verpleegster pleit ervoor dat ze allemaal aangekleed worden. Zij wil met de jongens gaan wandelen. De andere personeelsleden, waaronder psychiaters, hebben het niet zo goed voor met hun patiënten. Op een gegeven moment wil een arts meewerken aan een farmaceutisch onderzoek naar een nieuw medicijn tegen schizofrenie. Niet dat deze mannen aan wanen lijden, maar de vergoeding voor de dokter is te aantrekkelijk en de meeste patiënten hebben toch geen familie meer die naar ze omkijkt. Dus dat is makkelijk geregeld.

Verder lezen

Markering – Fríða Ísberg

Markering is een IJslandse dystopie, waarin een empathietest centraal staat. Om het vertrouwen in politici terug te krijgen, worden kamerleden voortaan getest op hun empathisch vermogen. Dat gebeurt door te kijken naar hun reactie op filmpjes met diverse mensen met verschillende emoties. In navolging daarvan worden deze testen op steeds meer plekken uitgevoerd. Bedrijven laten hun werknemers testen en ontslaan wie zakt. Er is een centraal register waarin testresultaten worden vastgelegd. Wie de test goed doorstaat, kan zich door inschrijving in dat register laten markeren. Sommige winkels zijn niet meer toegankelijk voor ongemarkeerde mensen. Er zijn zelfs wijken waar alleen gemarkeerde mensen mogen wonen en komen. Binnenkort is er een referendum dat draait om de vraag of de empathietest verplicht zal worden voor de hele bevolking.

Verder lezen

Lalagè leest binnenkort… (poll 49)

Hier zijn weer vier boeken uit mijn ultralange lijst… Welke zal ik binnenkort gaan lezen? Wordt het non-fictie of fantasy, een Nederlandse of Catalaanse roman? Help mij kiezen en breng je stem uit in de poll onderaan dit artikel.

Wat bomen ons vertellen – Valerie Trouet (2020, vertaald uit het Engels door Fred Hendriks)

Wat als de verhalen van bomen en mensen nauwer met elkaar verwant zijn dan we denken?
Als je wilt weten hoe oud een boom is, moet je zijn ringen tellen. Maar die jaarringen kunnen je veel meer vertellen dan dat. Dendrochronologie, de wetenschappelijke studie van jaarringen, levert een niet te onderschatten bijdrage aan ons begrip van de klimaatgeschiedenis van de aarde, de invloed ervan op de menselijke beschavingen in de afgelopen tweeduizend jaar en de complexe interactie tussen mens en natuur.

In dit meeslepende boek neemt topwetenschapper Valerie Trouet je mee op een reis rond de aarde, van haar lab in Arizona tot afgelegen dorpen in Afrika en radioactieve bossen in Rusland. Aan de hand van verrassende verhalen – zoals hoe zonnevlekken piraten beïnvloeden, het geheim achter het imperium van Dzjengis Khan, het verband tussen de Egyptische farao’s en vulkanen, ja zelfs de rol van olijven in de val van het Romeinse Rijk – laat ze zien hoe de studie van bomen ons ontzettend veel kan leren over de mens, zijn geschiedenis en zijn toekomst.

Verder lezen

Lied van de profeet – Paul Lynch

Op een avond staat de politie voor de deur bij een Iers gezin met vier kinderen. Ze komen voor de vader, Larry, die nog niet thuis is. De agenten vragen aan de moeder of Larry contact met ze kan opnemen zodra hij thuiskomt. Hij stelt dat uit. Een paar dagen later komt hij helemaal niet meer thuis.

Lied van de profeet is een akelig boek. Het speelt zich af in een dystopisch Ierland. Wat er precies aan de hand is, dat weet je als lezer net zo min als de hoofdpersoon: moeder Eilish. Het gezin bestaat uit vader en moeder met hun vier kinderen in de leeftijd van 16 tot 2 jaar. De zinsnede ‘met het kind in haar armen’ komt vaak voorbij. Eilish heeft een baan als wetenschapper in de moleculaire biologie. Ook op het werk zijn de veranderingen te merken: collega’s verdwijnen één voor één.

Verder lezen

Oever – Ludwig Volbeda

Ik luister graag naar de Grote Vriendelijke Podcast over jeugdliteratuur. Sinds ik die heb ontdekt, ben ik meer kinder- en jongerenboeken gaan lezen en dat is heerlijk. Het zijn vaak verhalen die niet te lang zijn en je een goed gevoel geven. Laatst werd illustrator en schrijver Ludwig Volbeda in de podcast geïnterviewd over zijn schrijfdebuut Oever. Het was een mooi gesprek waarin de bedachtzaamheid van deze auteur de toon zette. Er werd getwijfeld over wat ze zouden verklappen over de inhoud van het verhaal en voor dit stukje aarzel ik daar ook over. Wie liever blanco in een verhaal stapt, kan daarom beter meteen naar de boekhandel lopen. Zelf vond ik het wel prettig om al iets meer te weten.

Oever is namelijk een subtiel verhaal. De hoofdpersoon is Jip, een tiener die meivakantie heeft, maar wel een huiswerkopdracht: maak een zelfportret. Dat levert een worsteling op. Jip schuift het voor zich uit en gaat liever naar buiten om insecten na te tekenen. Het boek staat vol prachtige zinnen met kleine observaties en heerlijke metaforen. Daarom probeer ik langzaam te lezen. Tegen het einde lukt dat niet meer.

Verder lezen

Rugzwemmen – Marc ter Horst

De ouders van Noor zijn klimaatactivisten. In de zomervakantie vliegen Noors vriendinnen naar de zon, maar zij heeft nog nooit een vliegtuig van binnen gezien. Deze zomer gaan ze zelfs niet naar de camping in Frankrijk, want het huis wordt geïsoleerd. Voor Noor staat een zomerkamp op het programma. Op internet ziet ze dat het een kamp is voor kinderen die hoogbegaafd of depressief zijn. Daar heeft ze dus totaal geen zin in. Maar hoe komt ze hier onderuit?

Rugzwemmen bestaat uit korte hoofdstukken en het leest lekker. De thematiek is helemaal van deze tijd, met mensen die verschillend reageren op klimaatverandering. Noor is opgegroeid zonder vlees te eten en ging als klein meisje al mee naar demonstraties. Als puber zet ze daar vraagtekens bij. Waarom zou zij allerlei dingen niet mogen vanwege het milieu, terwijl haar klasgenoten het wel doen?

Verder lezen

Ziek, zwak en prikkelig – Annelies Gramsma

De stukjes van Annelies Gramsma op instagram zijn heerlijk om te lezen. Ik had haar pas net ontdekt, toen ze onlangs moest afhaken. Annelies is namelijk chronisch ziek: al meer dan twintig jaar heeft ze ME/CVS, waardoor haar energieniveau laag is en ze veel pijn heeft. Momenteel is een stukje typen om online te delen al te veel. Ik hoop dat dit tijdelijk is. Ondertussen is er het boek dat Annelies samenstelde uit al haar instagramschrijfsels. Ik leen het uit de bieb, begin te lezen en kan haast niet meer stoppen.

Verder lezen

Hele verhalen voor een halve soldaat – Benny Lindelauf

Dit is geen oorlogsboek, ook al begint het met een broer die wordt opgeroepen om als soldaat te dienen. Hij is de oudste van zes broers, die geen namen krijgen, maar worden aangeduid met Oudstebroer, Tweede Oudstebroer, en zo verder, tot aan de Jongstebroer. Oudstebroer moet zich als eerste melden bij Wachtpost 7787 en het is de bedoeling dat hij een gift voor de oorlog meeneemt. Maar hij heeft niks te bieden. Wel zijn de broers geweldige verhalenvertellers. Dus Oudstebroer geeft aan de Wacht een verhaal.

Hele verhalen voor een halve soldaat is een raamvertelling, waarin zes verhalen worden verteld: vijf door de broers die één voor één bij de Wachtpost komen, en het laatste verhaal is van de Wacht zelf. Die vertelt over zijn jeugd. Als kind verloor hij zijn voet. Op zijn zeventiende moest hij voor het eerst de wacht houden. Dat was toen de mannen van het dorp een witte wolf gevangen hadden. Het is prachtig beschreven. Net als de andere verhalen vind ik het sprookjesachtig. Er wordt niet in getoverd, maar er gebeuren wel wonderlijke en onverklaarbare dingen.

Verder lezen