De Bezige Bij

30 november 2014

De offers – Kees van Beijnum

Eerder las ik van Kees van Beijnum het mooie Dichter aan de Zeedijk, over een jongen die opgroeit in een Amsterdamse kroeg. Daarna koos ik voor Een soort familie en dat bleek zo saai dat ik het halverwege weglegde. Het was dus spannend om aan dit boek te beginnen, dat 512 bladzijden telt en dat ik zou lezen voor boekbloggersclub Een perfecte dag voor literatuur. De lovende recensie van Tessa zorgde ervoor dat ik het aandurfde.

De offers speelt zich af in Japan in 1946, dus vlak na de Tweede Wereldoorlog. De Nederlandse rechter Rem Brink werkt mee aan het tribunaal om Japanse oorlogsmisdadigers te berechten, samen met tien andere rechters uit diverse landen. Kees van Beijnum heeft hier duidelijk veel historisch onderzoek aan gewijd. Hij weet het zeer helder te verwoorden, zodat een geschiedenisleek als ik het prima kan volgen. Ik vind het zelfs interessant om te lezen hoe de Japanse mannen terecht staan voor bijvoorbeeld hun rol als minister tijdens de oorlog. Brink staat onder druk, omdat hij het niet met het vonnis van de andere rechters eens is.

Verder lezen

15 oktober 2014

Hier blijf ik – Sanneke van Hassel

Sanneke van Hassel kreeg een hele stapel foto’s uit Rotterdam. Een jaar lang koos ze er elke week eentje uit om er een kort verhaal bij te schrijven. De foto’s en verhaaltjes zijn nu gebundeld in een prachtig boek en ik was blij verrast toen ik dat in mijn brievenbus vond: ‘Ooooh kijk nou wat een mooi boek!’ Dat was twee weken geleden en ik blog er vandaag over, al heb ik het nog niet helemaal uit. Deze verhalen zijn namelijk te mooi om in één keer te lezen, dus elke keer lees ik er één of twee, om daarna even stilletjes na te genieten. Verder lezen

12 augustus 2014

Tonio – A.F.Th. van der Heijden

Laatst kreeg ik een overlijdensbericht van iemand die ik lang had gekend. In de uren erna kwamen vanzelf allerlei herinneringen aan haar naar boven. Ik besloot om ze op te schrijven en naar de nabestaanden te sturen, zodat ze het wellicht ooit konden lezen, maar ook omdat ik zelf mijn gedachten kwijt wilde aan het papier. Op zo’n moment lijkt de wereld even stil te staan.

Hetzelfde gebeurt bij schrijver Adri van der Heijden, maar dan in het groot. Op een mooie Pinkstermorgen staan twee agenten voor de deur van Adri en zijn vrouw Mirjam, met het bericht dat hun enige zoon Tonio na een verkeersongeluk in kritieke toestand is opgenomen in het AMC. Adri’s gedachten gaan terug naar de dag dat Tonio geboren werd en de periode daarvoor, waarin hij zijn vrouw leerde kennen en hij zijn kinderwens naar haar uitte. Hij beschrijft dit alles uitgebreid, afgewisseld met korte scènes in het ziekenhuis. Na Tonio’s overlijden gaat het verder met allerlei herinneringen, die worden afgewisseld met beschrijvingen van het vreselijke verdriet dat zijn ouders nu hebben.

1001004011277001

Van der Heijden heeft een prachtige schrijfstijl met veel details, zonder de vaart uit het verhaal te halen. De beschrijvingen van Tonio’s leven zijn haast idyllisch. Hij lijkt de ideale zoon: altijd vrolijk, nooit ruzie, iedereen noemt hem “zo’n lieve jongen”. Niet dat dit ongeloofwaardig overkomt. Ik zie hem zo voor me. Als ik op het station loop, vallen mensen van Tonio’s leeftijd me op. Het zou me niets verbazen als ik hem zou tegenkomen. Oh nee, dat kan niet, hij is dood. Wat een verdriet… Ik kan me er natuurlijk niets bij voorstellen, want ik heb zelf geen kinderen. Waarschijnlijk is het verliezen van je kind pijnlijker dan de dood van wie dan ook in je omgeving. Dat blijkt ook wel uit de verpletterende uitwerking die het overlijden van Tonio op zijn ouders heeft. Ze komen bijna de deur niet meer uit en drogeren zichzelf met valium en alcohol. Tussen deze zwaarmoedigheid en de herinneringen door schrijft Adri ook over kleine huishoudelijke gebeurtenissen: verhuizen, klussen in huis en tuin, de huisdieren. Hij beschrijft de intiemste details en lijkt zich nergens voor te schamen, behalve voor het feit dat hij de dood van zijn zoon niet heeft kunnen voorkomen.

Na 400 (van de 565) bladzijdes vind ik het meer van hetzelfde worden. Van der Heijden lijkt in herhaling te vallen. En toch lees ik verder: zullen Adri en Mirjam het redden? Zal het verdriet dan toch slijten, ondanks dat ze zich dat absoluut niet kunnen voorstellen? Pakken ze hun leven weer op? In dit boek komt daar nog geen antwoord op. In elk geval is A.F.Th. van der Heijden verder gegaan met schrijven, want na dit boek is er nieuw werk van hem uitgekomen. Vijf jaar geleden las ik Weerborstels en dat heeft geen blijvende indruk gemaakt. Maar van iemand die in een rouwperiode al zo mooi schrijft, wil ik toch graag meer lezen.

21 april 2014

Leesreis om de wereld: Azerbeidzjan

Ali en Nino is een literaire klassieker, geschreven in 1937. Het speelt zich af in Azerbeidzjan. Ik moest het opzoeken op de kaart om te zien waar het ligt: op de grens van Europa en Azië, aan de Kaspische Zee, ten oosten van Turkije tussen Iran en Rusland. Hoofdpersoon Ali is 18 jaar en wil trouwen met Nino van 17. Allebei komen ze uit een rijke familie van adel, maar hij is moslim en zij komt uit een christelijke familie uit Georgië. Dat hoeft geen probleem te zijn, een vrouw heeft immers geen verstand en geen ziel. Althans, dat zegt een vriend van Ali. Zelf wil Ali juist met Nino trouwen omdat ze meer is dan een akker: ze zijn echte vrienden en dat overwint de cultuurverschillen.

1001004005997653

Verder lezen

1 februari 2014

Het kraaien van de haan – Piet Meeuse

download (4)

Reizen in de tijd is iets wat altijd tot de verbeelding spreekt en mooie verhalen oplevert. ‘Het kraaien van de haan’ speelt in 2024, althans, daar begint het. Een rijke man wil één van de eerste tijdreizen bekostigen, op voorwaarde dat de reis naar de tijd van Jezus gaat. Joe is de ideale kandidaat: hij heeft een talenknobbel en studeerde klassieke talen. In voorbereiding op zijn tijdreis leert hij Aramees. Aan deze details is al te merken dat Piet Meeuse een sterk verhaal vertelt. De tijdreis lukt en Joe leert Jezus kennen van heel dichtbij. Om een reden die later duidelijk wordt, schrijft hij 20 jaar later zijn memoires in Efeze. Deze begraaft hij op een plek waarvan hij weet dat het in het begin van de twintigste eeuw gevonden kan worden…

Dit boek had ik in twee dagen uit, want het is niet dik en het leest makkelijk. Het is een meeslepend verhaal, dat je haast gaat geloven. Het is boeiend om vanuit een nieuwe invalshoek te lezen hoe Jezus zich gedroeg en hoe hij dacht. Hij doet uitspraken als: ‘Leef in het nu, blijf niet hangen in verleden of toekomst.’ Het tijdreizen verleidt je soms tot ingewikkelde gedachtenkronkels, die de schrijver niet uit de weg gaat, maar hij maakt het ook niet nodeloos ingewikkeld. Kortom, een geslaagd en boeiend boek, dat in 2011 werd genomineerd voor de Libris literatuurprijs.

18 december 2013

Dit zijn de namen – Tommy Wieringa

Drie jaar geleden lazen we met de boekenkring van de kerk Joe Speedboot.  Ik vond het een geweldig boek, vooral qua schrijfstijl. Op de kring bleek echter dat er ook lezeressen waren die het verschrikkelijk vonden, terwijl ik het al een paar keer cadeau had gegeven… Toch viel de keuze voor de komende kringavond weer op een boek van Tommy Wieringa. Voor Dit zijn de namen kreeg hij de Libris Literatuurprijs en verschillende twitteraars waren er positief over.

download

Het boek speelt zich af in een fictieve stad omringd door de steppe, wat mij deed denken aan een land als Kazachstan. Twee verhaallijnen wisselen elkaar af. Ten eerste gaat het over een politieman in de grote stad die ontdekt dat hij joods is. Hij verdiept zich in het jodendom met behulp van de rabbijn, die de laatste jood in de stad is. Ten tweede gaat het over een groep mensen die door mensensmokkelaars over een grens worden gezet in de hoop een beter leven tegemoet te gaan. Het mondt echter uit in een lange reis over de steppe, waarbij ze maanden geen mens tegenkomen.

Verder lezen