Oryx and Crake – Margaret Atwood

Op mijn boekenlijst stond The year of the flood van Margaret Atwood. In de bibliotheek ontdekte ik dat dit het middelste deel is van een trilogie. De boeken kunnen afzonderlijk van elkaar gelezen worden, maar ik besloot om braaf bij het eerste deel te beginnen: Oryx and Crake. Het derde deel is vorig jaar verschenen en heet MaddAddam. De boeken zijn ook naar het Nederlands vertaald. Het Engels is wel pittig, maar ik zou dit toch niet in vertaling willen lezen, vanwege de vele fantasiewoorden.

Oryx en Crake spelen belangrijke rollen in het boek, maar de hoofdpersoon is hun goede vriend Jimmy, die later Snowman is gaan heten. Het verhaal start op het moment dat Snowman één van de laatste nog overgebleven mensen is, of misschien wel de allerlaatste. Hij denkt terug aan hoe het zover gekomen is, startend bij zijn jeugd waarin hij Crake leerde kennen. Ik vond de jeugd van Snowman interessant, het schetst een beeld van de wereld in de jaren voor de fatale ramp. Dit speelt zich af in de nabije toekomst. De scènes uit het verleden van Jimmy worden afgewisseld met het leven van Snowman na de ramp. Hij moet zien te overleven en hij moet zorgen voor de Crakers: genetisch gemanipuleerde mensen die door Crake zijn gemaakt, naar zijn ideaalbeeld van de mens. De spanning wordt er goed in gehouden door deze afwisseling. Aan het begin wordt je nieuwsgierigheid gewekt en daarna wordt steeds meer onthuld van de geschiedenis die tot de fatale ramp heeft geleid.

Margaret Atwood heeft een rijke fantasie, soms tot in het absurde. Veel zaken vond ik erg goed uitgekiend, terwijl sommige andere wat minder geloofwaardig zijn, maar dat stoorde me niet. Dit boek is 11 jaar geleden geschreven is en daarom kloppen sommige dingen niet helemaal, omdat de ontwikkelingen op technisch vlak inmiddels een iets andere kant uit zijn gegaan. Genetische manipulatie en kruisingen van dieren komen veelvuldig voor. Dieren en mensen kunnen naar wens worden aangepast, met de Crakers als ultiem resultaat. Het levert oplossingen voor diverse problemen, maar brengt ook gevaren met zich mee. Ook klimaatverandering is duidelijk aanwezig, met extreme hitte en elke dag storm.

download (10)

Natuurlijk komen ethische vragen dan om de hoek kijken: Jimmy vraagt zich af of het wel ethisch verantwoord is om een kip te maken zonder snavel, ogen en met minder hersenen zodat het ‘ding’ geen pijn kan voelen en bijna alleen uit kippenborst bestaat om op te eten. Er komen ook vegetariërs en veganisten voor in het boek, terwijl aan de andere kant veel mensen wel vlees blijven eten. Ze eten wel veel surrogaatvoedsel, omdat er blijkbaar tekorten zijn aan vlees, kaas, koffie en bier.

Oryx and Crake schetst een beeld van hoe onze toekomst eruit zou kunnen zien. Ik vermoed dat het weleens dichter bij de waarheid zou kunnen liggen dan wij ons kunnen voorstellen. Daarom denk ik dat de grote fantasie van fictie-schrijvers een belangrijke bijdrage kan leveren aan wetenschapsfilosofie en ethiek.

magatwood-library-thing

De drie levens van Tomomi Ishikawa – Benjamin Constable

download

Normaal lees ik Engelse boeken het liefst in het Engels, maar voor de boekblogclub Een perfecte dag voor literatuur heb ik de Nederlandse versie gelezen. Helaas heb ik me vooral in het begin nogal geërgerd aan de vertaling. Heel vaak dacht ik ‘Zo zeg je dat toch niet in het Nederlands.’ Woorden als occuperen en appreciëren komen rechtstreeks uit het Engels en vooral in dialogen zou ik die vervangen door spreektaal. Ook de zinsbouw was vaak vreemd of zelfs fout, zoals bijvoorbeeld: ‘… een bloemperkje dat ik de laatste maanden heb onderhouden voor een vriend afwezig.’ Tot slot kwam het woord ‘leuk’ veel voor, ook in zinnen waar dat niet gepast leek. Ik vermoed dat dat komt door het Engelse ‘like’, wat je op veel verschillende manieren kunt vertalen. Ik vermoed dat het boek in het Engels wel goed is geschreven. Zo heb ik wel genoten van de beschrijvingen van plekken in Parijs en New York. 

Want dat is het aantrekkelijke aan dit boek: het speelt in Parijs en New York, waar de hoofdpersonen parkjes en tuinen ontdekken die onderhouden worden door stadsbewoners. De ik-persoon is de schrijver Ben Constable zelf. Tomomi Ishikawa, die Vlinder wordt genoemd, is een vriendin van hem. Ben krijgt een brief van Vlinder, waarin ze schrijft dat ze zelfmoord zal plegen. Ben gelooft dat ze dood is, zonder dat hij haar dode lichaam heeft gezien of naar een uitvaart is geweest. Pas drie dagen nadat hij de brief heeft gekregen denkt hij daarover na, terwijl tegen het einde van het boek staat dat hij zo geschrokken is. Vervolgens gaat hij vijf maanden door met z’n leven zonder aan Vlinder te denken, voordat hij de laptop, die ze hem heeft nagelaten, een keer opstart en ontdekt dat Vlinder een speurtocht voor hem heeft uitgezet. Hij besluit haar aanwijzingen te volgen, die leiden naar pakjes die ze heeft verstopt in Parijs en later in New York. Ik vond het wel wonderlijk dat Ben zomaar naar New York vliegt, in een opwelling. In de pakjes die Vlinder heeft verstopt zitten opschrijfboekjes waarin ze heeft geschreven over moorden die ze heeft gepleegd. De vraag is in hoeverre dit verzinsels zijn.

Pas halverwege werd ik echt nieuwsgierig naar de ontknoping, al maakte het me niet zoveel uit of Vlinder die moorden echt had gepleegd. Ze schrijft in elk geval goed en het zijn spannende verhalen. Het moorden door een Japanse jonge vrouw doet denken aan Aomame in 1q84 van Haruki Murakami. Bij één van de moorden gebruikt Vlinder ook dezelfde methode als Aomame. Het verschil is dat de surrealistische elementen in 1q84 voor een mysterieuze sfeer zorgen. Bovendien zijn ze zo goed beschreven dat je erin gaat geloven. Ben Constable herinnert je er echter steeds aan dat hij de schrijver is, doordat hij filosofeert over hoe vreemd het verhaal is en over waar hij het boek eens zal laten eindigen. Naast dat ik dat niet zo interessant vind, verpest het de sfeer en zorgt het ervoor dat je niet meer gelooft wat hij bedacht heeft. Dat is jammer, want hij kan goed schrijven. Ik hoop dat hij de volgende keer gewoon een goed verhaal schrijft, met iemand anders dan hijzelf als hoofdpersoon. Dan zal ik de onvertaalde versie lezen.

House Rules – Jodi Picoult

Jacob heeft het syndroom van Asperger. Hij lijkt vaak een normale jongen, maar als je goed kijkt is dat niet zo: hij zal je nooit recht aan kijken en je moet hem niet aanraken, want dan kan hij flippen. Zijn grootste hobby is het oplossen van misdaden en hij kijkt dan ook graag naar detectives op tv. Hij is intelligent, maar begrijpt niets van sociale interactie tussen mensen. Daarom wordt hij persoonlijk begeleid door Jess, die twee keer per week sociale vaardigheden met hem oefent. 

Op een dag wordt Jess aangegeven als vermist. Als ze wordt gevonden is ze dood en alles wijst op een moord. Maar hebben de detectives de sporen wel juist geïnterpreteerd? Dit verhaal blijft spannend tot de laatste bladzijde. Het wordt verteld vanuit de verschillende hoofdpersonen. Daardoor weet je als lezer al meer, maar toch word je vaak weer aan het twijfelen gebracht en dat houdt het erg spannend.

Ondanks de spanning vond ik het op een gegeven moment wel wat saaier worden doordat er veel wordt herhaald. Telkens wordt hetzelfde verhaal verteld, wel net een beetje anders. Gelukkig wordt dat afgewisseld met nieuwe ontwikkelingen. Verder zijn sommige gebeurtenissen wel erg toevallig en dat maakt het iets minder realistisch. Maar Jodi Picoult kan goed schrijven en dat vond ik ook al na het lezen van My sister’s keeper.

  download (1)