Papegaai vloog over de IJssel – Kader Abdolah

Kader Abdolah is één van mijn lievelingsschrijvers. Toch was het al jaren geleden dat ik een boek van hem gelezen had, zoals het prachtige Het huis van de moskee. Mijn leesreis door de provincies brengt me bij Papegaai vloog over de IJssel, wat het ideale boek hiervoor is, want het speelt zich af in Zalk en Zwolle en Kampen. Hierdoor leerde ik dat er een paar plaatsen ten westen van de IJssel zijn die toch bij Overijssel horen.

Op de eerste bladzijde weet ik al dat dit een goed boek is. Een man komt met zijn dove dochtertje aan op Schiphol. Hij heeft onderweg zijn paspoort in stukjes gescheurd en door de wc gespoeld, want het was vals. Nu zal hij proberen asiel aan te vragen in Nederland. Dat doet hij vooral om medische hulp te krijgen voor zijn dochter, die zes jaar is en ernstige hartproblemen heeft. Het is dus meteen vreselijk spannend.

Vader Memed en dochter Tala krijgen vanwege de medische problemen een huisje toegewezen in Zalk en ze hoeven niet in een asielzoekerscentrum. Dit speelt zich af in de jaren negentig. Er is al wel wat weerstand tegen vreemdelingen, vooral in dit dorp waar een hechte gemeenschap woont met de hervormde kerk als middelpunt. Maar de dominee houdt een preek waarin hij de dorpelingen voorhoudt wat de bijbel zegt over hoe je om moet gaan met vreemdelingen: gastvrij en behulpzaam. Dat helpt en de mensen staan klaar voor deze nieuwe, vreemde bewoners. Al snel komen Memed en Tala in contact met de mensen in de buurt, waaronder de beroemde Klazien uit Zalk. Ik vind het leuk dat zij een rol speelt, naast vele anderen. Het perspectief wisselt vaak tussen de diverse hoofdpersonen. Dit zijn immigranten uit allerlei landen, jongeren en ouderen, en Nederlanders die op één of andere manier bevriend raken met deze nieuwe landgenoten.

Het grote thema in dit boek is verandering: een andere woonplaats, nieuwe vrienden, nieuwe liefdes, geboorte en dood. Soms kijk je uit naar het einde van iets moeilijks. Andere keren moet je wennen, omdat je iemand of een plek mist. Als de immigranten net in Overijssel zijn komen wonen, moeten ze nieuwe gewoontes ontwikkelen. Vaak gaat dat geleidelijk aan, maar soms moet er ineens iets bedacht worden, zoals wanneer een moslim overlijdt in de polder en begraven moet worden. Het is ontroerend en extra verdrietig om te lezen wat er dan gebeurt. Een ander voorbeeld is dat vrouwen in het oosten hun geheimen delen met de rivier van hun dorp. Eén van de hoofdpersonen in het boek probeert dit ook met de IJssel, maar dat is toch anders:

Ze deed nu eigenlijk niets anders wanneer ze tegen de IJssel praatte. Ze vertrouwde haar wensen aan hem toe. Maar deze Hollandse rivier reageerde niet, hij gaf geen teken van begrip, geen gebaar dat hij haar gehoord had. Misschien waren de rivieren in de Lage Landen anders dan de rivieren in de landen waar de zon onophoudelijk scheen.

Dit is typerend voor hoe Kader Abdolah schrijft: eenvoudige zinnen, af en toe poëtisch, met een paar keer citaten uit Nederlandse of Perzische gedichten. Oer-Nederlandse dingen worden op die mooie manier beschreven: de rivier, de boerderijen, de dieren, maar ook homo’s en wiet.

Dan vindt de aanslag op de Twin Towers in New York plaats. Dit zorgt voor een kentering in hoe mensen naar moslims kijken. Kader Abdolah geeft hier een haarscherpe analyse van door te beschrijven hoe het leven voor de immigranten verandert, terwijl ze juist inmiddels al behoorlijk ingeburgerd zijn. Ik leef mee met alle mensen die hier de gevolgen van ondervinden. Wat een goed boek! Ik neem me voor om niet nog eens acht jaar te wachten tot ik weer iets van deze fijne schrijver lees.

Lees ook wat Hans over dit boek schreef.

3 gedachtes over “Papegaai vloog over de IJssel – Kader Abdolah

  1. Wauw wat een mooie recensie! Ik heb nog nooit iets van hem gelezen maar zet dut boek gelijk op mijn lijstje, dankjewel!

    Like

  2. Je maakt me wel erg nieuwsgierig. Ik vond Het huis van de moskee ook zo mooi, daarna heb ik nooit meer wat van hem gelezen.

    Liked by 1 persoon

  3. Ik kende deze titel nog niet, maar het verhaal klinkt prachtig! Ik ga hem op mijn lijstje voor de bibliotheek zetten :)

    Liked by 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.