Levende wezens – Iida Turpeinen

Deze historische roman gaat over natuuronderzoekers in verschillende periodes. De eerste is Georg Steller, die in 1741 meevaart met kapitein Bering vanuit Siberië. De ontdekkingstocht is erg spannend beschreven. Het schip komt niet aan op de beoogde plek. Ze lijden schipbreuk bij een onbewoond eiland, waar ze de winter doorbrengen onder barre omstandigheden. Bij dit eiland leven zeekoeien, die niet bang zijn voor mensen, omdat ze die nog nooit eerder gezien hebben. De zeelieden hebben moeite om ze te doden, vanwege hun enorm dikke huiden. Uiteindelijk slachten ze er toch een paar. Het zachte vlees zorgt ervoor dat een deel van de bemanning overleeft. Steller heeft een skelet van een zeekoe blootgelegd, maar op het noodschip dat ze bouwen om terug te varen kan hij alleen maar een paar aantekeningen meenemen.

De zeekoe wordt uitgeroeid. Het duurt lang voordat mensen in de gaten hebben dat het hún schuld is dat bepaalde diersoorten uitsterven wanneer ze er veel te veel op jagen. Dat gebeurt ook op Alaska, waar in 1859 een nieuwe Russische gouverneur aankomt. Het perspectief ligt bij zijn vrouw Anna, die het erg zwaar heeft op deze afgelegen post. Het is echter schoonzus Constance die zich bezighoudt met het opzetten van dieren en het conserveren van de bestaande collectie. Die wordt aangevuld met het skelet van de zeekoe die Steller moest achterlaten.

Twee jaar later neemt natuuronderzoeker Nordmann een vrouwelijke tekenaar in dienst, omdat zijn ogen niet zo goed meer werken. Ze is een uitzondering in de mannenwereld en ze geniet volop van de reizen die ze mag maken om onder andere spinnen te tekenen.

Annemarie Raas heeft dit boek uitstekend vertaald uit het Fins. Schrijver Iida Turpeinen heeft zich goed ingeleefd in de diverse historische personages. Mooi detail is dat ze soms even inzoomt op de biologische processen in het lichaam van de hoofdpersonen, die nog wel leven, in tegenstelling tot de dode dieren waar ze mee werken. Hun doel is om de dieren te bewaren, terwijl ze meewerken aan hun ondergang. De sfeer van het boek wordt steeds verdrietiger met meer dieren die uitsterven doordat er op ze gejaagd wordt.

De laatste hoofdpersoon is John Grönvall, de beste ter wereld in het conserveren en herstellen van vogeleieren. Als jonge man brengt hij met zijn drie broers hele zomers door op een eiland waar veel vogels wonen. Dat zijn er echter steeds minder. De broers willen het eiland beschermen, wat pas decennia later officieel lukt. John beseft dat hij zelf voor zijn verzameling eieren ook dieren heeft gedood die hij in bescherming had willen nemen.

Ik hou erg van romans die zijn gebaseerd op waargebeurde levens. De fantasie van de schrijver zorgt ervoor dat ze in mijn hoofd weer tot leven komen. Na het lezen van Levende wezens zal ik bij een bezoek aan een natuurhistorisch museum ook denken aan de achtergrond ervan en hoe de skeletten en opgezette dieren daar zijn beland, met alle trieste gevolgen die daarbij horen.

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.