Sergej Sergejitsj woont in een dorp in de grijze zone in de Donbas, aan de rand van Oekraïne. Aan de ene kant vechten de separatisten, aan de andere kant soldaten van het Oekraïense leger. De meeste dorpelingen zijn in 2014 al gevlucht. Er is geen winkel, geen postkantoor en geen stroom meer. Drie jaar later wonen er nog twee mannen: Sergejitsj en Pasjka. Ooit waren ze de enige twee jongens in hun klas. Vrienden waren ze niet. Nu ze als enigen overgebleven zijn, zoeken ze elkaar af en toe toch op.

Vroeger was Sergejitsj opzichter in de mijnen. Vanwege stoflongen mocht hij als veertiger al met vervroegd pensioen. Nu leeft hij voor zijn bijen, die in zes kasten leven. Hij denkt nog weleens terug aan die keer dat de gouverneur langskwam om een dutje te doen op die bijenkasten. Het gezoem zou goed zijn tegen allerlei kwalen.

Sergejitsj stookt kolen in zijn kachel, zet thee en drinkt af en toe een borrel. Zijn idyllische leven op het platteland staat in schril contrast met de oorlog, die hij om zich heen hoort. Andrej Koerkov beschrijft het geweldig. Vertaler Arie van der Ent maakt hier en daar een vreemde woordkeus, maar over het algemeen leest het prettig.

Sergejitsj is een gemoedelijke man die zich weinig aantrekt van de oorlog. Beseft hij wel hoe gevaarlijk het is? Of weet hij gewoon niet zo goed waar hij heen zou kunnen gaan? Zijn ex-vrouw en zijn dochter sturen weleens een kaart. Die krijgt Sergejitsj op de dag van staakt-het-vuren, zodat de postauto langs de dorpen in de grijze zone kan rijden. De twee jeugdvijanden zoeken de post uit en bezorgen de brieven bij hun buren, hoe zinloos dat ook lijkt. Ze blijven hopen dat de oorlog binnenkort afgelopen is.

Halverwege het boek gaat Sergejitsj weg uit zijn geliefde dorp, in zijn oude auto. Hij zet de bijenkasten op een aanhanger en rijdt rustig richting Oekraïne. Hij heeft het adres van een collega-bijenhouder in de Krim. Zonder haast maakt Sergejitsj zijn reis. Het is spannend en soms maakt hij zich zorgen, bijvoorbeeld bij grensposten. Maar meestal zit hij vrij ontspannen bij zijn tent, kampvuur erbij, bijen losgelaten op een mooie plek.

Grijze bijen is een nostalgisch boek met een positieve sfeer, ondanks alles. Het laat zien hoe vredig de mensen daar in het oosten van Oekraïne leefden, zelfs nadat de oorlog begon. Er is wel oog voor de problemen die er al waren, zoals met de Krim-Tataren die met de nek worden aangekeken door pro-Russische Krimbewoners. Maar Sergejitsj blijft vriendelijk, wat hem hulp oplevert van mensen onderweg en zelfs van zijn jeugdvijand. Hij is vastbesloten om terug te gaan naar zijn dorp, om daar met zijn bijen te overwinteren. Zo ver komt het niet in dit boek. Het doet al pijn genoeg om te bedenken dat er misschien niets is om naar terug te keren.