De buurman – J.J. Voskuil

Jaren geleden las ik alle zeven delen van Het Bureau van J.J. Voskuil, waarin het kantoorleven van Maarten Koning centraal staat. Ik smulde ervan, al waren er taaiere gedeeltes bij. Maarten voelt zich vaak ongemakkelijk in de sociale omgang en dat maakte het zo herkenbaar. De buurman gaat ook over Maarten Koning en zijn vrouw Nicolien, maar nu ligt de focus op hun contact met buurman Petrus en even later ook zijn vriend Peer.

Het voorwoord door echtgenote Lousje Voskuil zet de toon. Zij had de publicatie van dit boek tegengehouden, omdat een hoofdpersoon erdoor gekwetst zou kunnen worden. Na het overlijden van de schrijver en de betreffende hoofdpersoon, heeft ze besloten om dit alsnog te laten uitgeven. En dus kan de lezer terug naar de wereld van Maarten Koning, zonder die duizenden bladzijden van Het Bureau weer ter hand te nemen. Het voelt meteen vertrouwd: het huis van Maarten en Nicolien aan de Amsterdamse gracht, de katten, hun liefde voor wandelen en fietsen en alle huiselijke details.

Het is niet meteen koek en ei tussen de buren. Petrus en Peer wonen er al een tijdje als ze elkaar eindelijk eens treffen. Blijkbaar zijn zij ook wat schuw in het menselijk contact en het verloopt dan ook verre van soepel als ze hun eerste praatje maken. Maar Nicolien vindt de buurmannen aardig en vraagt ze regelmatig op de thee. Maarten en Nicolien gaan ook bij hen op bezoek en na een tijdje lijkt het zelfs een hechte vriendschap te worden. Al komt dat misschien meer doordat alle buurmananekdotes van een heel aantal jaren achter elkaar zijn gezet. Maarten blijft zijn bedenkingen houden. Dat loopt vaak op fikse ruzie uit.

In Het Bureau wordt Nicolien neergezet als een felle vrouw, die onredelijk boos kan worden. Maarten vindt dat zijn mening over de buurmannen losstaat van hun seksuele geaardheid, maar af en toe flapt hij er minder genuanceerde meningen uit en dan krijgt hij een preek van Nicolien. Soms zegt ze achteraf dat hij haar toch niet zo serieus moet nemen, maar hij voelt zich er toch naar onder. Het doet mij denken aan het huidige racisme-debat, waarin sommigen zich afvragen of je daar nog wel eerlijk over kunt discussiëren als je haast niks meer durft te zeggen, omdat het weleens verkeerd zou kunnen vallen bij iemand. Maarten vindt dat Nicolien overdrijft, maar Nicolien vindt dat je de underdogs moet ontzien en daar vallen de buren ook onder, want die zijn immers homo. En Maartens moeder had een hekel aan homo’s, dus dat zal hij dan ook wel hebben.

Op een gegeven moment vind ik het wat veel van hetzelfde worden, maar het blijft ook spannend hoe de verhoudingen zich ontwikkelen. Ik heb de smaak weer te pakken en ben van plan nog eens iets van Voskuil te lezen, want dit is gewoon lekker leesvoer. Toch blijf ik met een vraag zitten: wat stelt de afbeelding op de voorkant van het boek voor? Ik heb er lang naar gekeken, maar zie het niet, een achtbaan lijkt het me niet, maar misschien wel een trappenhuis in een rare vorm. Weet jij wat het is? (aanvulling op 6 juli: Inmiddels heb ik van een medelezer begrepen dat het een trappenhuis in Praag is, van bovenaf gefotografeerd.)

Lees ook wat Jannie, Sue en Erik over dit boek schreven.

7 gedachtes over “De buurman – J.J. Voskuil

  1. Dankjewel voor de vermelding. Als je dat nog niet las, kan ik je De moeder van Nicolien aanraden.

    Geliked door 1 persoon

  2. Hoi Barbara, ook dank voor je vermelding. Als ik terugkijk naar mijn bespreking dan zie ik dat die wat zuur van toon is. Blijkbaar had ik na “Bij nader inzien” en “Het Bureau” geen zin meer in nog meer Voskuil. Gelukkig was jij een stuk enthousiaster. Groetjes, Erik

    Like

  3. Ik ben geen fan van Voskuil. Ik heb wel eens wat gebladerd en af en toe een stukje gelezen, maar het trok me niet. En ook de recensies en besprekingen doen mij niet besluiten ze eens ter hand te nemen. Teveel kantoorgezeur lijkt mij. Grappig dat jij dat dus helemaal niet hebt.
    De afbeelding op de kaft lijkt mij een trappenhuis. Wat dan wel past bij de titel Buurman.

    Like

  4. Ook ik heb enorm genoten van alle delen van Het Bureau. Misschien dat daarom ook De Buurman wat tegenviel omdat het een nogal beperkt onderwerp is als je Het Bureau gewend bent. Daardoor werd het ook sneller mee van hetzelfde. Maar net zoals jij blijf ik ook dit boek wel weer de moeite waard vinden omdat de stijl en het ongemak zo heerlijk herkenbaar is.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.