Toen ik vorig jaar meeliep met de Klimaatmars, trof ik veel eensgezindheid. Maar er was één duidelijke tegenstelling: er liepen mensen rond met borden tegen kernenergie én er waren mensen die juist voor kernenergie demonstreerden. Toen kwam het boek Waarom we niet bang hoeven te zijn voor kernenergie uit en die titel trok mijn aandacht.

Marco Visscher vertelt de geschiedenis van de kernenergie in klare taal. Hij is geen techneut en je zult in dit boek dan ook geen technische uiteenzetting vinden over hoe een kerncentrale precies werkt. Het gaat meer over de mensen, te beginnen met de ontdekkers van straling. Dat was een geweldige ontdekking. De uitvinding van de röntgenfoto’s heeft veel invloed gehad op de medische zorg. Helaas ondervonden onderzoekers ook de nadelen nadat ze aan veel te veel straling werden blootgesteld.

Met een klein beetje verrijkt uranium kan je veel energie opwekken. Dat kan je beheerst laten verlopen of je kunt het laten ontploffen. Er werden twee atoombommen op Japan gegooid tijdens de Tweede Wereldoorlog en iedereen weet wat voor desastreuze effecten die hebben gehad. Hiermee sloeg het imago van straling om. Het was gevaarlijk. Ironisch genoeg is het zo gevaarlijk dat alleen de dreiging ervan al genoeg was voor de Koude Oorlog, maar dat niemand het aandurfde om nog eens écht kernwapens in te zetten.

Ondertussen werden er wel kerncentrales gebouwd om energie op te wekken. Het verschilt erg per land hoeveel stroom afkomstig is van kernsplijting. In Frankrijk is het wel 70%. In andere landen worden kerncentrales één voor één gesloten. De kernramp bij Tsjernobyl heeft veel invloed gehad op de publieke opinie. Maar wat is het werkelijke aantal doden en gewonden? Het andere voorbeeld is Fukushima. Het lijkt erop dat de evacuatie van mensen daar veel meer invloed heeft gehad dan straling. De schrijver betoogt dat angst voor straling veel meer narigheid heeft opgeleverd dan de straling zelf.

Naast ongelukken is er de kwestie van kernafval. Marco Visscher legt uit dat er maar een beetje afval overblijft na het opwekken van kernenergie en dat er al uitgebreid is nagedacht over hoe je daar het beste mee om kunt gaan. Kernenergie is vrij duur, maar dat komt door de vele veiligheidsmaatregelen. De vraag is of die wel allemaal zo nodig zijn. Eén voor één tackelt hij de nadelen van deze manier van energie opwekken. Ik merk dat het me wat moeite kost om erin mee te gaan, net als toen ik voor het eerst hoorde dat koeienmelk niet zo gezond is voor mensen als me altijd was voorgehouden.

Dan maakt hij de vergelijking met de alternatieven. Zonnepanelen en windkracht zijn niet altijd beschikbaar, dus je moet er dan altijd iets naast hebben, meestal een kolen- of gascentrale. Een kerncentrale gaat veel langer mee dan een zonnepaneel of een windmolen. Het is mij al opgevallen dat er nu pas een beetje wordt nagedacht over wat te doen met kapotte zonnepanelen en met oude accu’s uit elektrische auto’s. Toch worden die volop gesubsidieerd en we zijn er niet bang voor. Kerncentrales brengen risico’s met zich mee, maar andere energiebronnen ook. Die moet je eerlijk vergelijken.

Veel milieuactivisten betogen dat we soberder moeten leven en minder energie moeten gaan gebruiken. De schrijver van dit boek merkt op dat je dit vooral kunt roepen als je zelf welvarend bent; het is een privilege. Om klimaatverandering tegen te gaan, moeten we alle zeilen bijzetten. Het zou jammer zijn als we ons daarbij laten leiden door onderbuikgevoelens. Ik zal nog niet met een bord voor atoomstroom gaan rondlopen, maar ben zeker aan het denken gezet door dit zeer boeiende boek.